I SAB/Wa 295/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.L., A.T. i K.L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku J.L., A.T. i K.L. z dnia 14 czerwca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], hip. "[...]"– w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J.L., A.T. i K.L. solidarnie kwotę 391 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 10 maja 2013 r. J.L., A.T. i K.L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 czerwca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], opisaną w księdze wieczystej, jako "[...]". W uzasadnieniu podnieśli, że z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 20 listopada 2012 r. skarżący złożyli zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy dotyczącej przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skarżący podnieśli, że w wyniku jego rozpoznania, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2013 r. uznał je za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2013 r., którego bieg rozpoczynał się od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności. Ponadto Wojewoda zaznaczył, że skoro w aktach organu pierwszej instancji nie odnaleziono zawiadomienia z dnia 18 stycznia 2013 r. o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kpa oraz o terminie zakończenia postępowania – 30 kwietnia 2013 r. to należy uznać, że wymagana prawem czynność nie została wykonana przez zobowiązany do tego organ. Skarżący wskazali, że mimo upływu dodatkowego terminu wyznaczonego przez Wojewodę Prezydent w dalszym ciągu pozostaje bezczynny, a decyzja nie została dotychczas wydana. Jednocześnie wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność W.L. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Obecnie wchodzi w skład działki nr [...], z obrębu [...]. J.L., A.T. i K.L. złożyli wniosek o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" odszkodowania za ww. nieruchomość. Organ pismem z 14 czerwca 2013 r. zostali poinformowani o tym, że w związku z koniecznością zebrania całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 Kpa, jak również o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 30 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa" zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi J.L., A.T. i K.L. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku z 14 czerwca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], opisaną w księdze wieczystej, jako "[...]", Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, zaniechania organu oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie "Ppsa", czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 Kpa zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). Artykuł 36 § 1 Kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 Ppsa (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek o przyznanie odszkodowania złożony przez skarżących wpłynął do organu w dniu 21 czerwca 2012 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 Kpa, termin do załatwienia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu 21 sierpnia 2012 r. Tymczasem, mimo upływu 11 miesięcy od wniesienia ww. wniosku, Prezydent W. nie zakończył zainicjowanego nim postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. W toku tego postępowania co prawda podejmował czynności zmierzające do zebrania pełnej dokumentacji w sprawie, tj. zwrócił się o wypożyczenie akt własnościowych (pismo z [...] październik 2012 r. nr [...]) wystąpił o wydanie zaświadczenia z czterech działów księgi wieczystej (pismo z [...] stycznia 2013 r. nr [...]) wystąpił o dokumenty z ewidencji gruntów oraz o mapy (pismo z [...] stycznia 2013 r. nr [...]), jednakże analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że poszczególne czynności organu dokonywane były w dużych odstępach czasu, przy czym w toku prowadzonego postępowania Prezydent nie informował strony o jego postępach czy przyczynach zwłoki. Pierwszy raz organ poinformował skarżących o dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero przy piśmie z [...] stycznia 2013 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do 30 kwietnia 2013 r. Nie ulega wątpliwości, że uczynił to w następstwie złożonego przez skarżących zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (co wynika z zestawienia jego daty – 22 listopada 2012 r. oraz daty pisma organu – 18 stycznia 2013 r.). Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 Kpa, zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. W niniejszej sprawie organ czynności takie, zmierzające do załatwienia sprawy podejmował (choć czynił to w długich odstępach czasu), a także wskazał dodatkowy termin zakończenia postępowania – 30 września 2013 r., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, aczkolwiek i tu nie sposób nie dostrzec, że uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi (co wynika z zestawienia daty jej wpływu do organu – 20 maja 2013 r. oraz daty pisma organu – 14 czerwca 2013 r.). Jednakże mając na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 Ppsa. Sąd postanowił wyznaczyć organowi termin 2 miesięcy na załatwienie sprawy, ponieważ, w sytuacji gdy organ wyjaśni wszystkie przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy, a ustalenia organu będą wskazywały na zasadność wniosku o odszkodowanie (czego w niniejszej sprawie Sąd nie przesądza) zajdzie konieczność zlecenia biegłemu sporządzenia wyceny nieruchomości, co w praktyce wydłuża czas trwania postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa.