II SA/Go 446/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M.Ś. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] Starosta Powiatu orzekł o utracie z dniem [...] października 2012r. przez M.Ś. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyznaczonym terminie strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) i w terminie 7 dni nie poinformowała organ o przyczynie niestawiennictwa. Powyższa decyzja doręczona została w dniu 30 października 2012 r. I.Ś. - mężowi strony. Od powyższej decyzji, w dniu 25 lutego 2013 r. M.Ś. reprezentowana przez swego męża – I.Ś. wniosła odwołanie, w którym zawarty został również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia. W uzasadnieniu, jako niesporną strona wskazała okoliczność, że w wyznaczonym na dzień [...] października 2012 r. terminie nie stawiła się w PUP, jednak według jej wyjaśnień, stawiła się w Urzędzie w dniach 15 października 2012 r. i 17 października 2012 r., podając urzędnikowi przyczynę niestawiennictwa w dniu [...] października 2012 r. Strona wskazała, że ze względu na zły stan zdrowia oraz umówioną wizytę u lekarza na dzień [...] października 2012 r. nie mogła w tym dniu stawić się w PUP. Podczas rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. urzędnik utwierdził stronę w przekonaniu o nieuchronności sankcji w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dalej odwołująca się wskazała na swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwiła jej skorzystanie z fachowej pomocy prawnej. Powyższe okoliczności, a zatem udzielona stronie przez urzędnika informacja o nieuchronności utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz brak możliwości skorzystania z pomocy prawnej, w ocenie dowołującej się, stanowiły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. Wojewoda orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez M.Ś. od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności, organ drugiej instancji wskazał, że decyzja doręczona została pełnoletniemu domownikowi - mężowi strony – I.Ś. w dniu [...] października 2012 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 13 listopada 2012 r. Odwołanie zostało natomiast złożone bezpośrednio w siedzibie PUP w dniu 25 lutego 2013 r., czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dalej organ stwierdził, że strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach jako osoby bezrobotnej oraz o terminie zaskarżenia decyzji pierwszej instancji. Odwołanie nie jest skomplikowanym środkiem zaskarżenia, a jego wniesienie nie jest związane z koniecznością ponoszenia kosztów administracyjnych. Od powyższego postanowienia M.Ś., reprezentowana przez I.Ś., wniosła skargę. Strona skarżąca zarzuciła, że organ drugiej instancji nie odniósł się do wskazanych przez nią przyczyn niezachowania terminu do wniesienia odwołania, pomijając istotę odwołania oraz prośbę o przywrócenie terminu. Organ nie dokonał analizy okoliczności i konsekwencji błędnego pouczenia skarżącej o skutkach niestawiennictwa w PUP. Dalej strona skarżąca wskazała, że małżonek skarżącej nie czyta kierowanej do niej korespondencji, nadto - że pozostają w faktycznej separacji. Skarżąca ucierpiała na skutek wypadku samochodowego, a okoliczność ta jest szeroko opisana w aktach sądowych sygn. [...] Sądu Okręgowego Wydział Cywilny oraz sygn. [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie była zasadna, dlatego podlegała oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 163 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej w skrócie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie, mocą którego odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione zostało z uchybieniem terminu. Decyzja Starosty z dnia [...] października 2012 r. o utracie przez M.Ś. statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie przez nią zasiłku dla bezrobotnych, doręczona została w trybie doręczenia zastępczego mężowi skarżącej – I.Ś. w dniu 30 października 2012r., odwołanie natomiast zostało wniesione w dniu 25 lutego 2013 r. Stosownie do treści art 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, o czym skarżąca została pouczona. W myśl art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie w trybie art. 43 kpa ma taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane bezpośrednio stronie postępowania. A zatem z dniem 31 października 2012 r. rozpoczął bieg 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji pierwszej instancji. Osoba, która odebrała pismo w trybie doręczenia zastępczego nie może następnie skutecznie podnieść zarzut, że nie zna treści pisma, albo że z małżonkiem do którego pismo jest adresowane, pozostaje w faktycznej separacji. Dla wypełnienia dyspozycji art. 43 kpa okoliczności o tym charakterze w ogóle nie mają znaczenia. Jeżeli istnieją przeszkody w przekazaniu pisma, dana osoba powinna odmówić jego przyjęcia i oddania adresatowi, jeżeli natomiast podejmie się jego oddania następuje skutek w postaci doręczenia. Po myśli art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiła bez jego winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Organ administracyjny dokonuje oceny braku winy, przepisy kpa nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. Kodeks postępowania administracyjnego B. Adamiak /J. Borkowski, Komentarze Becka, Warszawa 1996, str. 295 -296). Skarżąca w odwołaniu zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu. Słusznie w sprawie podniesiono, że odwołanie nie jest skomplikowanym środkiem prawnym, do jego skutecznego wniesienia, po myśli art. 128 kpa, wystarczy bowiem, że strona wyrazi swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Wniesienie odwołania nie jest też obwarowane koniecznością uiszczenia opłaty. Wobec powyższego argumentacja wniosku o przywrócenie terminu oraz następnie zawarta również w skardze, nie mogła mieć wpływu na ocenę braku winy w uchybieniu terminu. Sporządzenie i wniesienie odwołania nie wymaga specjalistycznej wiedzy prawniczej, jak również nie wymaga zaangażowania środków 'finansowych. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie przytoczyła żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku zawinienia. W szczególności za taką okoliczność nie mogą być uznane uwagi, poczynione przez urzędnika podczas wizyty skarżącej w PUP dniu [...] października 2012 r. Należy zauważyć, że - jak wynika z przedstawionej przez stronę skarżącą relacji - uwagi te były takiego charakteru, że odnosiły się stricte do meritum rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie do sposobu jego zaskarżenia. Okoliczności związane z wyznaczoną na dzień [...] października 2012 r. wizytą skarżącej w PUP dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Skarżąca podnosi bowiem, że wprawdzie w wyznaczonym terminie nie stawiła się w PUP, jednak w przewidzianym okresie usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo. Ponieważ jednak odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, w pierwszej kolejności organ był zobowiązany rozpatrzeć wniosek o jego przywrócenie, dopiero pozytywne dla strony rozpatrzenie tego wniosku mogło doprowadzić do analizy merytorycznej argumentacji zgłoszonej w tym zakresie. Zły stan zdrowia, w określonych sytuacjach, w szczególności wówczas gdy dana osoba nie jest w stanie wyręczyć się inną osobą, może stanowić przesłankę przywrócenia terminu do dokonania danej czynności prawnej. Jednak istnienie takiej okoliczności należy uprawdopodobnić, czego wdanej sprawie nie uczyniono. Zasadny był natomiast zarzut skargi opierający się na lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Analiza treści tegoż orzeczenia dowodzi, że organ nie odniósł się do wszystkich zawartych we wniosku argumentów, co czyni to orzeczenie pod względem procesowym wadliwym. W ocenie Sądu uchybienie to, wobec treści wniosku o przywrócenie terminu, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. ----------------------- Sygn. akt I! SA/Go 446/13 Sygn. akt II SA/Go 446/13 1 6 5 Sygn. akt II SA/Go 446/13 4