I OZ 341/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 643/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia oddalić zażalenie. J.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji zniweczy sens postępowania skargowego, natomiast jeżeli nie podda się on badaniu, zostanie mu zatrzymane prawo jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 643/13 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, ograniczając się do lakonicznego i skrótowego uzasadnienia wniosku. W takiej sytuacji Sąd pozbawiony został możliwości oceny zasadności wniosku, polegającej na zbadaniu, czy wykonanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie może rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżącego. Podkreślił, że nałożony na skarżącego obowiązek, tj. poddanie się badaniom lekarskim, ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z zaistnieniem przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Wykonanie tego obowiązku nie skutkuje bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów (nie jest to decyzja pozbawiająca tych uprawnień), a jedynie powoduje konieczność poddania się określonemu badaniu. Dokonanie tej czynności nie jest jednak przymusowe, co oznacza, że skarżący może nie zgłosić się na przedmiotowe badanie. Konsekwencją tego zaniechania ze strony skarżącego będzie jedynie czasowe uniemożliwienie mu uczestnictwa w ruchu drogowym w roli kierującego pojazdem. Ewentualna decyzja w przedmiocie pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami stanowić będzie natomiast odrębny akt administracyjny, od którego będą przysługiwać skarżącemu środki zaskarżenia na zasadach ogólnych. Powyższe postanowienie z dnia 29 sierpnia 2013 r. stało się przedmiotem zażalenia J.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) oraz wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że Sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych oraz pominął fakt, iż wykonanie przedmiotowych badań lekarskich wiąże się z kosztem kilkuset złotych (koszt badania oraz dojazdu do [...]), który jest dla skarżącego znaczną kwotą. Podkreślił również, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zniweczy sens postępowania skargowego. W przypadku natomiast niepoddania się badaniom lekarskim, zostanie mu zatrzymane prawo jazdy, co narazi go na niepowetowane skutki, w tym finansowe, bowiem nie będzie mógł wykonywać dotychczasowej pracy, do której jest mu niezbędne korzystanie z pojazdu (strata pieniężna w postaci utraty wynagrodzenia za pracę za kilka lub kilkanaście miesięcy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowią powołane we wniosku w sposób lakoniczny okoliczności, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zniweczy sens postępowania sądowoadministracyjnego oraz fakt, że jeżeli skarżący nie podda się badaniu, zostanie mu zatrzymane prawo jazdy. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego przedstawionej w zażaleniu, wskazać należy, że przytoczenie okoliczności pozwalających Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu, nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.