II SA/Gl 211/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-07-08
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Piotr Broda, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać odmówione z uwagi na naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich, polegające na ograniczeniu możliwości zabudowy sąsiednich nieruchomości w przyszłości, spowodowane oddziaływaniem pola elektromagnetycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, ponieważ inwestycja narusza uzasadnione interesy osób trzecich. Naruszenie to polega na ograniczeniu możliwości przyszłej zabudowy sąsiednich nieruchomości, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przez oddziaływanie pola elektromagnetycznego emitowanego przez planowaną stację. Ochrona interesów osób trzecich obejmuje również prawo do ochrony nieruchomości przed nadmiernym oddziaływaniem, nawet jeśli potencjalne ograniczenia dotyczą przyszłego zagospodarowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. odmawiającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że inwestycja narusza uzasadnione interesy osób trzecich poprzez ograniczenie możliwości zabudowy sąsiednich nieruchomości z uwagi na oddziaływanie pola elektromagnetycznego. Inwestor zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, twierdząc, że inwestycja jest zgodna z prawem i nie narusza interesów osób trzecich, a także że nie wymaga decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Rozpatrując wniosek złożony przez pełnomocnika inwestora D. L. o pozwolenia na budowę stacji bazowej [...] organ pierwszej instancji – Prezydent Miasta J. zawiadomił o wszczęciu postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedstawionej dokumentacji o wymienione dokumenty, w tym m.in. opinię techniczną dot. możliwości budowy stacji bazowej [...] na dachu wielorodzinnego budynku mieszkalnego, decyzję środowiskową oraz odniesienie się przez projektanta do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie po przeprowadzeniu wymaganego postępowania decyzją nr [...] z dnia [...]r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia budowlanego na budowę dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej [...] o numerze [...] zlokalizowanej na dachu istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w J. na działce nr "1". W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu m.in. opisano przedmiotową stację jako składającą się czterech antenowych konstrukcji wsporczych o wysokości 8 m oraz anten sektorowych i radioliniowych, a mianowicie: dwóch anten sektorowych typu [...], dwóch anten sektorowych typu [...], dwóch anten sektorowych typu [...], jednej anteny sektorowej typu [...], pięciu anten radioliniowych o średnicy 0,3m oraz dziesięciu urządzeń radioliniowych RRU instalowanych na trzonach czterech antenowych konstrukcji wsporczych, dwóch urządzeń sterujących [...] wraz z bateriami oraz skrzynki elektrycznej posadowionych na dwóch ramach stalowych, tras kablowych oraz zasilania w energię elektryczną. Wskazano także pola elektromagnetyczne emitowane przez powyższe anteny oraz ich równoważną moc promieniowania izotopowo wyznaczonego dla pojedynczej anteny. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, iż oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przez pryzmat art. 35 Prawa budowlanego wziął pod uwagę dwa aspekty wpływu projektowanej inwestycji na obszar jej oddziaływania. Zgodnie z art. 5 ust.. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy projektować, budować i użytkować z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie organu dotyczy to zarówno konieczności odniesienia się do obecnego stanu zagospodarowania i zainwestowania terenu, jak i do możliwości przyszłej zabudowy i zainwestowania na terenach przyległych, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na położone na tym terenie działki, możliwości ich zabudowy na mocy obowiązującego planu zagospodarowania, a nadto uwzględniając, zgodnie z przedłożoną kwalifikacją przedsięwzięcia, oddziaływanie na środowisko pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez anteny projektowanej stacji o wartościach wyższych od dopuszczalnych stwierdzono, iż na chwilę obecną miejsca takie występują w odległości 48 do 58 m od urządzeń na wysokości 31 do 43 m w zależności od rodzaju anteny, stąd nie znajdują się tam obecnie miejsca dostępne dla ludności. Wskazano jednak, że kwalifikacja ta w żaden sposób nie odnosi się do potencjalnych możliwości zabudowy działek sąsiadujących z planowaną inwestycją, co oznacza prawdopodobną konieczność ograniczeń w możliwościach rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków, a w przypadku budowy nowych obiektów – z koniecznością ograniczenia ich wysokości. To z kolei wiąże się z potencjalnymi ograniczeniami prawa własności nieruchomości, na teren których oddziaływanie istnieje.
Mając na uwadze powyższe, organ prowadzący postępowanie uznał, że inwestor nie uzupełnił złożonego wniosku w zakresie przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani stanowiska właściwego organu o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a odniesienie się co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nastąpiło wyłącznie do istniejącego stanu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też w związku z nieuzupełnieniem wniosku o pozwolenie na budowę zgodnie z wydanym sprawie postanowieniem, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor – "A" Sp. z o.o. w W. zarzucając decyzji Prezydenta Miasta J. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenia materiału dowodowego prowadzące do dowolnego ustalenia, że realizacja inwestycji naruszy uzasadnione interesy osób trzecich; art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 11 Kodeksu poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, podczas gdy inwestycja nie narusza interesów osób trzecich; normy art. 35 ust. 3 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w odniesieniu do robót, w stosunku do których nie występują naruszenia określone w tym przepisie; naruszenia art. 35 ust. 4 tej ustawy poprzez jej niezastosowanie pomimo spełniania wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Wobec podniesionych zarzutów Spółka wniosła o zmianę w drodze samokontroli przez organ pierwszej instancji własnej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez organ drugiej instancji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy tj. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazała Spółka, iż zgodnie z wydanym w sprawie postanowieniem uzupełniła złożony wniosek i usunęła wszystkie nieprawidłowości. Mimo to Prezydent Miasta wydał decyzję odmowną. W jej ocenie decyzja ta nie jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Wbrew zasadniczemu obowiązkowi organu – podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie bądź uzupełnienie, a następnie rozpatrzenie materiału dowodowego, organ wymogom tym nie podołał. W aktach sprawy nie ma bowiem żadnego dowodu pozwalającego na przyjęcie, że budowa przez inwestora przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej nie zapewnia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie Spółki z przedłożonych przez nią w sprawie dokumentów wynika zgoła inny wniosek, a mianowicie, że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania. Odnosząc się do zarzutu braku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia względnie stanowiska właściwego organu o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, Spółka podniosła, iż obowiązek taki nie wynika z żadnego przepisu.
Złożone do akt sprawy dokumenty w postaci "Kwalifikacji przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" poświadczają, że parametry anten planowanej inwestycji "A" nie będą spełniać wymogów określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 czy w § 3 ust. 1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia, co przesądziło, zdaniem Spółki, o konieczności lub potencjalnej możliwości wymagania sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym zdecydowało o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro parametry planowanej inwestycji w ogóle nie kwalifikują jej do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco, jak również potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie jest wymagane przeprowadzanie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a następnie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wobec faktu, iż ustawodawca tylko dla wymienionych przedsięwzięć przewidział koniczność czy możliwość przeprowadzenia takiej procedury. Dla wysnucia tego wniosku nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna, stąd kwalifikacji tej dokonać powinien organ administracji architektoniczno- budowlanej na podstawie obowiązujących przepisów i całokształtu zgormadzonego materiału dowodowego. W świetle tego materiału dowodowego wynika, że organ pierwszej instancji nie dokonał rzetelnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgormadzonego w niniejszej sprawie, przy czym błędnie przyjął, że potencjalna nieskonkretyzowana możliwość realizacji w przyszłości zagospodarowania, w tym zabudowy działek sąsiednich może uzasadniać odmowę udzielenia pozwolenia na budowę dla zgodnego z prawem zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie odwołującej organ pierwszej instancji nie zgromadził materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a zebrane w sprawie materiały poddał ocenie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego Spółka stwierdziła, że spełnione zostały wszystkie obowiązki, które wynikają ja z obowiązujących przepisów. W jej ocenie przełożony projekt budowlany przewidujący realizację stacji bazowej na działce nr "1" znajdującej się w obszarze oznaczonym jak [...], zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu. Podstawowym przeznaczeniem tego obszaru jest zabudowa wielorodzinna. Takie przeznaczenie terenu nie może zatem być interpretowane jako źródło zakazu realizacji infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacji bazowych telefonii komórkowej na tym terenie. Pogląd taki poparty jest przywołanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną wydania odmowy pozwolenia na budowę było rzekome naruszanie przez planowaną inwestycję uzasadnionych interesów osób trzecich – właścicieli nieruchomości sąsiednich, zlokalizowanych na terenach oznaczonych w planie jako [...],[...] oraz [...] poprzez ograniczenie możliwości jej zabudowy budynkiem z miejscami dostępnymi dla ludności o maksymalnej wysokości, jaką dopuszczają .postanowienia tego planu. W ocenie Spółki, chociaż obowiązkiem organu jest dokonanie oceny zamierzonej inwestycji w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego, obowiązującego w dniu wydania decyzji, to organ takiej oceny nie przeprowadził, a nadto zdaje się orzekać w oparciu o stan czysto hipotetyczny, czego w odczuciu Spółki nie może czynić. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że pola elektromagnetyczne projektowanej stacji bazowej o wartościach wyższych niż graniczne będą występować w miejscach niedostępnych dla ludności, a tym samym będą spełnione wymagania określone w obowiązujących przepisach. Potencjalna możliwość zabudowy w przyszłości nie może być brana pod uwagę i nie może być kwalifikowana jako naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich, uniemożliwiając tym samym inwestorowi zrealizowanie zgodnego z obowiązującymi przepisami przedsięwzięcia. Stojąc na stanowisku, iż planowana budowa stacji bazowej nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, a nadto przedłożony projekt spełnia wszelkie wymagania w określone w obowiązujących przepisach – w ocenie odwołującej brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej o oznaczeniu [...].
W wyniku rozpoznania złożonego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r, przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 i art. art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta J. W uzasadnieniu, po przedstawieniu toku dotychczasowego postępowania organ odwoławczy uznał, że stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji jest słuszne i zasadne.
W pierwszej kolejności wskazał, że działka, na której ma zostać zlokalizowana projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej znajduje się w strefie oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta J. - symbolem [...]. Podstawowym przeznaczeniem terenu jest zabudowa wielorodzinna wraz z niezbędną obsługą komunikacyjną, powiązanymi sieciami i obiektami infrastruktury technicznej oraz zielenią urządzoną i miejscami wypoczynku codziennego. Należy więc przyjąć, że budowa stacji bazowej na wskazanej działce zgodna jest z podstawowym przeznaczeniem terenu.
Organ odwoławczy zaaprobował ocenę organu pierwszej, iż przedmiotowa budowa narusza interesy osób trzecich, poprzez wprowadzenie ograniczeń w możliwości zabudowy i nadbudowy obiektów usytuowanych w obszarze oddziaływania ich planowanego obiektu. Wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno- budowlanej prowadząc postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę zobligowane są do oceny złożonego projektu z uwzględnieniem dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Uwzględniając powyższy zapis organ podkreślił, iż właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje ochrona przed zabudową nieruchomości sąsiedniej, w sytuacji, gdy projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie chronionym interesem. Organ podkreślił, że § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowani wprowadza zakaz wnoszenia budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w odrębnych przepisach. Podkreślił także organ odwoławczy, iż istotne dla rozpatrzenia sprawy są regulacje art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego – określające uprawnienia właściciela nieruchomości do korzystania z jego nieruchomości oraz możliwość wpływu nieruchomości inwestora na nieruchomość sąsiednią. Uwzględniając powyższą regulację oraz unormowania dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. organ stwierdził, iż należy dojść do wniosku, iż inwestor stacji bazowej telefonii komórkowej może realizować inwestycję, której pole elekromagnetyczne oddziałujące na nieruchomość sąsiednią, emitujące przekroczone dopuszczalne poziomy promieniowania występuje w miejscu niedostępnym dla ludzi.
Miejsca niedostępne dla ludzi, zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska to wszystkie miejsca z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludzi jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Wynikające z art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego prawo osób trzecich do ochrony ich interesów obejmuje zatem także prawo do ochrony ich nieruchomości przed działaniem promieniowania ponadnormatywnego emitowanego przez stacje bazowe w miejscu dostępnym dla ludzi.
Po dokładnej analizie organ wskazał działki, na które, w jego ocenie, może oddziaływać projektowana inwestycja, tzn. przedmiotowa inwestycja wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu wskazanych działek, a tym samym, w ocenie organu, jej realizacja naruszy interes osób trzecich. Odwołał się w tym zakresie organ do orzecznictwa.
Podzielił przy tym organ odwoławczy stanowisko pełnomocnika inwestora w zakresie obowiązku przedstawienia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bądź stanowiska organu środowiskowego w tym zakresie. Odwołując się do aktualnego orzecznictwa, przyznał, że na organie administracji architektoniczno- budowlanej ciąży obowiązek zweryfikowania konieczności uzyskania postanowienia opisanego w art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust.1 tej ustawy). Analiza przepisów rozporządzenia Rady Ministrów (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ) w jego ocenie potwierdziła, że przedmiotowa stacja bazowa nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco czy też potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – wobec czego brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, inwestycja ta nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta J. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę stacji bazowej [...] o numerze [...] zlokalizowanej na dachu istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, jest merytorycznie słuszna.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia "A" Spółka z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne ani prawne do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, naruszenia art.7, art. 8, art. 7, art. 80, art. 107 §1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału sprawy, brak rzetelnego ustalenia stanu faktycznego oraz przekroczenie swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie, iż realizacja zamierzenia inwestycyjnego naruszy uzasadnione interesy osób trzecich występujące w obszarze oddziaływania obiektu, naruszenie art. 6 Kodeksu w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organy w oparciu o przepisy prawa, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 8, art.9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji, pomimo, iż projekt nie zawierał żadnych nieprawidłowości i jest zgodny z przepisami prawa, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu, art. 4 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie w sytuacji wykazania przez skarżącą prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami oraz § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy planowana do realizacji inwestycja zalicza się doi budynków czy budowli spełniających funkcje użytkowe budynków, zaskarżyła decyzję Wojewody [...] w całości i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta J. i zasądzenie kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu swej skargi Spółka przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, podkreślając, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcia naruszają przepisy prawa. Zdaniem skarżącej Spółki zasadniczym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich czynności zamierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie Spółki w niniejszym postępowaniu organy nie sprostały tym wymogom, wskutek czego błędnie uznały, iż czysto hipotetyczna możliwość zabudowy bądź nadbudowy w bliżej nieokreślonej przyszłości, działek sąsiednich budynkiem o maksymalnej wysokości dopuszczonej zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może stanowić podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Podtrzymała również zarzut naruszenia prawa materialnego, uznając, iż przedłożony projekt nie zawierał nieprawidłowości, spełniał ustawowe wymagania i nie naruszał interesów osób trzecich. Dołączona do akt sprawy kwalifikacja wykazała bowiem, że poziomy pola elektromagnetycznego emitowanego przez anteny sektorowe stacji bazowej o wartościach wyższych niż dopuszczalne nie będą występować w miejscach dostępnych dla ludności. Powtórzyła w tym zakresie argumentację przedstawioną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wnosząc o oddalenie skargi podniósł, iż odmawiając zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organy dokonały analizy planu w aspekcie tylko jednego z jego postanowień – tj. wysokości zabudowy. Nie ustosunkowały się w ogóle do możliwości takiej zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury w stopniu powodującym obowiązek ich uchylenia. Dokonując kontroli kwestionowanych rozstrzygnięć sąd ocenia bowiem ich legalność, czyli zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.
Uzasadniając odmowną decyzję organ pierwszej instancji odniósł się zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając niezgodność planowanej inwestycji z jego konkretnymi zapisami. Zgodnie bowiem z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza m.in. zgodność tego projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 1). Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji i potwierdzona przez organ odwoławczy analiza zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta J. (uchwała nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...]r.) wykazała bowiem naruszenie jego postanowień – w zakresie uciążliwości i oddziaływania na obszary sąsiednie. Zgodnie z wymienionym planem działka, na której ma zostać zlokalizowana projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej znajduje się w strefie oznaczonej symbolem [...], gdzie podstawowym przeznaczeniem terenu jest zabudowa wielorodzinna wraz z niezbędną obsługą komunikacyjną, powiązanymi sieciami i obiektami infrastruktury technicznej oraz zielenią urządzoną i miejscami wypoczynku codziennego. Tak oznaczone przeznaczenie tego terenu pozwala zatem przyjąć, jak zrobiły to zresztą organy, że budowa stacji bazowej, stanowiącej obiekt infrastruktury technicznej, zgodna jest z podstawowym przeznaczeniem tego terenu w planie. Nie sposób jednak nie zgodzić się z twierdzeniem organów, iż planowana budowa tej stacji narusza uzasadnione interesy osób trzecich, a to poprzez wprowadzenie ograniczeń w możliwości zabudowy terenów sąsiednich i nadbudowy obiektów usytuowanych w obszarze oddziaływania tego obiektu, zgodnie z wymaganiami wymienionego powyżej planu.
Oceniając złożony projekt budowlany z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlane, który stanowi "obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno- budowlanych, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (...). organy zasadnie uznały, iż następuje uzasadnione naruszenie interesów osób trzecich. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że "ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich dekoduje się z dawnego brzemienia art. 5 ust. 2 ustawy, wskazując, że obejmuje ona w szczególności: ochronę przez uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje elektromagnetyczne, zakłócenia elektryczne, promieniowanie" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 745/11).
Uwzględniając zatem zapis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy trzeba zgodzić się z taką jego interpretacją, że stwarza ona właścicielowi sąsiedniej nieruchomości możliwość ochrony przed taką zabudową sąsiedniej nieruchomości, która ingeruje w jego prawnie chroniony interes. Stanowisko takie prezentuje orzecznictwo sądów administracyjnych, m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 37/11 stwierdził: "w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, iż poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obejmuje również ochronę przed pozbawieniem właściciela działki sąsiedniej możliwości zagospodarowania zgodnie z jej przeznaczeniem".
Mając powyższe na uwadze zasadnie zatem organy przyjęły, iż właścicielom sąsiednich nieruchomości przysługuje ochrona przed zabudową nieruchomości sąsiedniej, w sytuacji, gdy projektowany sposób zabudowy koliduje z ich prawnie chronionym interesem.
Zasadnie też organ odniósł się do treści § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, który wprowadza zakaz wznoszenia budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w odrębnych przepisach.
Trzeba bowiem mieć na uwadze uprawnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej, wynikające z regulacji art. 140, art. 143 i art. 144 Kodeksu cywilnego. W myśl art. 140 Kodeksu cywilnego "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy". Z kolei mocą art. 143 tego Kodeksu "w granicach określonych przez społeczno- gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (...)." Powyższe prowadzi do wniosku, że uprawniony- właściciel nieruchomości może korzystać z przestrzeni nad i pod powierzchnią gruntu w takich granicach, w jakich jest to niezbędne dla realizacji funkcji przysługującego mu prawa. Takim korzystaniem będzie zatem zabudowa posiadanej nieruchomości, zgodnie z zapisami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz obowiązującymi przepisami. Dodać nadto trzeba, że zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego – "właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych".
Mając na uwadze powyższe trzeba podzielić stanowisko organów, iż spółka "A" jako inwestor przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej może realizować taką inwestycję (inwestycję, której pole elektromagnetyczne oddziałowuje na nieruchomości sąsiednie) tylko wtedy, kiedy przekroczone dopuszczalne poziomy promieniowania występują w miejscach niedostępnych dla ludności. Legalna definicja pojęcia "miejsca dostępne dla ludności" zawarta jest w art. 124 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i oznacza "...wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub uniemożliwiony bez użycia sprzętu technicznego".
Z analizy obowiązującego na planowanym do zainwestowania terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż dopuszcza on na tym terenie możliwość zabudowy wysokiej – zabudowy sześciokondygnacyjnej (strefa [...]- usługi publiczne), a nawet wyższej dwunasto- i czternastokondygnacyjnej (strefa [...]- tereny usług i handlu oraz [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej). I
Z kolei z przestawionej do akt sprawy Kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że planowana inwestycja emitować będzie promieniowanie elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne, w zależności od rodzaju anteny oraz stopnia jej pochylenia, na wysokości do 31 do 46 m. Po zestawieniu wysokości, na której będzie występowało promieniowanie (emitowane przez wnioskowaną do realizacji stację bazową) o wartościach przekraczających dopuszczalną normę oraz zagwarantowaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego możliwość zainwestowania działek sąsiednich (działki nr "1", nr "2" czy nr "3") oraz przy uwzględnieniu regulacji przywołanego powyżej § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury – zasadnie organy uznały, iż budowana wnioskowanej stacji bazowej telefonii komórkowej wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu wymienionych powyżej nieruchomości, polegającą na ograniczeniu możliwości przyszłej zabudowy. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą realizacja przedmiotowej inwestycji prowadzi więc do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1090/05, w myśl którego wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego prawo do poszanowania uzasadnionych interesów, wynikających z prawa do korzystania ze swej własności, wymaga wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Wyważenia tych interesów prawnych oznacza uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek".
W związku z powyższym w ocenie składu orzekającego zasadnie orzekające w sprawie organy nie uwzględniły stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika inwestora. Nie można bowiem zgodzić się, by na etapie badania zgodności projektowanego przedsięwzięcia organy architektoniczno- budowlane ograniczyły swoje badanie tylko do wyłącznie istniejącej zabudowy, ograniczając tym samym na przyszłość możliwość, zgodnej z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zabudowy właścicielom działek położonych w sąsiedztwie.
Uwzględniając powyższe tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło