I SA/Gd 469/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-07-09

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może dokonać podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, ignorując wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego złożony przez wierzyciela alimentacyjnego, a także czy prawidłowo ustalił kolejność zaspokajania wierzycieli zgodnie z art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny miał prawo wydać postanowienie w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, mimo złożenia przez wierzyciela alimentacyjnego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ ochrona interesów prawnych w tym zakresie następuje w odrębnym trybie zażaleniowym. Ponadto, kolejność zaspokajania wierzycieli przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości jest ściśle określona w art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie można od niej odstąpić, nawet kierując się zasadami słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.), gdyż przepis ten uwzględnia zasady sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził plan podziału, który następnie został uchylony przez Dyrektora Izby Skarbowej z powodu błędów w naliczeniu podatku VAT i kosztów egzekucyjnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłożył nowy plan podziału. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona skarżąca, reprezentująca małoletniego wierzyciela alimentacyjnego, wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez rozpoznanie zażalenia mimo zawieszenia postępowania z mocy prawa, oraz naruszenie art. 115 § 1 i 2 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji poprzez dokonanie podziału sprzecznego z zasadami sprawiedliwości społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J.J. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości pana A. J., położonej w S. przy ul. [...] na działce Nr [...] o urządzonej Księdze wieczystej nr [...]. W postanowieniu wskazano, że kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości - na którą składa się kwota w wysokości 118.300 zł z tytułu sprzedaży licytacyjnej oraz odsetki z tytułu złożenia jej na oprocentowanym koncie depozytowym organu egzekucyjnego do dnia 9 sierpnia 2012r. - wynosi 119.045,57 zł. Po odliczeniu podatku od towarów i usług w stawce 23%, tj. kwoty 22.260,60 zł. do podziału pozostaje kwota 96.785 zł. Z kwoty uzyskanej z egzekucji organ egzekucyjny przyznał: • tytułem zwrotu zaliczek pobranych na wydatki egzekucyjne: 1. Dyrektorowi Izby Celnej kwotę 3.783,80 zł, 2. pani M. K. kwotę 2.176,50 zł, 3. Towarzystwu Ubezpieczeń B S.A. we W. kwotę 2.576,93 zł, • tytułem zwrotu zaliczki – J. A. J. kwotę 78,95 zł, • tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego - Naczelnikowi Urzędu Skarbowemu kwotę 78.450,20 zł, • tytułem kosztów adwokackich - adw. P. P. kwotę 1.800 zł • tytułem należności alimentacyjnych – J. A. J. kwotę 7.918,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia pani A. S. – przedstawiciela ustawowego J. A. J. - postanowieniem z dnia 3 października 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora nieuprawnione było określenie przez organ egzekucyjny (w postanowieniu o podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży rzeczy) kwoty podatku od towarów i usług w innej wysokości niż ta, która wynika z faktury stanowiącej dowód sprzedaży nieruchomości w dniu 18.08.201ar. za cenę 118.300 zł. Organ wskazał nadto na konieczność wyjaśnienia przez organ egzekucyjny z udziałem Komornika Sądowego w sprawie I KM 2195/08 (z wniosku wierzyciela Towarzystwu Ubezpieczeń B S.A. we W.) kwestii wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego ze wskazaniem komu i w jakiej kwocie mają zostać przekazane, a także kwestii przyznania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kosztów adwokackich w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 1.800 zł adwokatowi P. P. w sprawie KM 2368/11 i pominięcia kosztów adwokackich w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie I KM 2195/08. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 13 listopada 2012r. przedłożył nowy plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości pana A. J., położonej w S. przy ul. [...] na działce Nr [...] o urządzonej Księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu Naczelnik wskazał, że ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości osiągnięto kwotę 118.300 zł. W związku ze złożeniem jej na oprocentowanym koncie depozytowym organu egzekucyjnego, kwota ta uległa zwiększeniu i na dzień sporządzenia planu podziału (tj. 13 listopada 2012r.) wyniosła 119.432,36 zł. Po odliczeniu podatku od towarów i usług w stawce 23% od kwoty 118.300 zł, który wynosi 22.121,10 zł do podziału pozostała kwota 97.311,26 zł. Wymieniając podmioty uczestniczące w podziale przedmiotowej kwoty, organ egzekucyjny wskazał, że z kwoty uzyskanej z egzekucji przyznał: • Dyrektorowi Izby Celnej - tytułem zwrotu pozostałej kwoty zaliczki pobranej na wydatki egzekucyjne - 3.783,80 zł, • pani M. K. - tytułem zwrotu zaliczek pobranych przez sądowy organ egzekucyjny na wydatki egzekucyjne - 2.176,50 zł, • Towarzystwu Ubezpieczeń B S.A. we W. - tytułem zaliczki pobranej na poczet egzekucji z innej nieruchomości, a kwota uzyskana z egzekucji nie wystarcza na uregulowanie kosztów adwokackich - 0,00 zł, • J. A. J. - tytułem zwrotu zaliczki pobranej przez sądowy organ egzekucyjny - 78,95 zł, • Naczelnikowi Urzędu Skarbowemu - tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego -78.450,20 zł, • J. A. J. - tytułem należności alimentacyjnych - 12.731,81 zł. Organ egzekucyjny wskazał, że przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej zastosował się do nakazu wynikającego z art. 115 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – określanej dalej jako u.p.e.a. Na koszty egzekucyjne złożyły się koszty zajęcia nieruchomości i koszty opłat manipulacyjnych, liczone oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego oraz wydatki egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego i należą do pierwszej kategorii zaspokojenia. Zgodnie z poleceniem art. 110 § 6 ww. ustawy organ egzekucyjny ujął w planie podziału tych wierzycieli, od których pobrane zostały zaliczki na prowadzenie egzekucji z wyjątkiem Towarzystwa Ubezpieczeń i Asekuracji B S.A., z uwagi na pobranie zaliczek przez sądowy organ egzekucyjny na poczet egzekucji z innej nieruchomości, należącej do zobowiązanego. Organ egzekucyjny wskazał, że koszty adwokackie w kwocie 1.800 zł (wynikające z postanowienia w sprawie sygn. akt KM 2195/08) nie zostały ujęte w planie podziału, gdyż nie są objęte definicją kosztów egzekucyjnych wynikającą z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia pani A. S., przedstawiciela ustawowego małoletniego J. A. J., postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazując na treść przepisu art. 115 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako organ egzekucyjny, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 28 czerwca 2010r., sygn. akt IX Co 3419/10 wyznaczony do łącznego prowadzenia przeciwko dłużnikowi A. J. egzekucji sądowej i administracyjnej w całości w trybie właściwym dla egzekucji administracyjnej, dokonał w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprzedaży nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Księgę wieczystą Kw. Nr [...] za cenę 118.300 zł. Po odliczeniu podatku od towarów i usług w kwocie 22.121,10 zł - zgodnie z fakturą VAT Nr 3/2012 wystawioną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 9 sierpnia 2012r., potwierdzającą dokonanie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprzedaży powyższej nieruchomości za cenę 118.300 zł oraz po doliczeniu kwoty odsetek za okres zdeponowania kwoty 118.300 zł w wysokości 1.132,36 zł do podziału pozostała kwota 97.311,26 zł. W planie podziału uczestniczyli wierzyciele: J. A. J. - jako wierzyciel alimentacyjny, Dyrektor Izby Celnej oraz pani M. K. jako wierzyciele hipoteczni, Towarzystwo Ubezpieczeń B S.A. we W. oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny. W pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne i koszty upomnienia; w drugiej kategorii są należności alimentacyjne, które korzystają z przywileju zaspokojenia. Z kwoty do podziału wynoszącej 97.311,26 zł podlegają zaspokojeniu: • Koszty egzekucyjne w wysokości 84.579,45zł, na które składają się: koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, przypisane do tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] z dnia 11 sierpnia 2009r. w wysokości 78.450,20 zł oraz zaliczki pobrane na wydatki egzekucyjne należne Dyrektorowi Izby Celnej w wysokości 3.873,80 zł oraz M. K. w wysokości 2.176,50 zł (zgodnie z postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt I KM 2201/09) a także J. A. J. w wysokości 78,95 zł (postanowienie z dnia 16 stycznia 2012r. sygn. akt KM 2368/11). Dyrektor zwrócił uwagę, że koszty postępowania w sprawie o sygn. akt I KM 2195/08 ustalone w postanowieniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. B. z dnia 30 sierpnia 2010r., zostaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaspokojone z egzekucji z nieruchomości zobowiązanego, położonej w N. (Kw Nr [...]), którą ww. sądowy organ egzekucyjny prowadził pod sygn. akt l KM 2195/08, a którą obecnie prowadzi Naczelnik Urzędu Skarbowego. • Należności alimentacyjne w wysokości 12.731,81 zł przysługujące J. A. J. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że kolejność zaspokojenia wierzycieli przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości (lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej) została ściśle określona w art. 115 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza, że w żadnym wypadku nie można od tej kolejności odstąpić przez zastosowanie reguł określonych w art. 7 k.p.a. Podlegające zaspokojeniu w pierwszej kolejności koszty egzekucyjne to koszty należne organowi egzekucyjnemu z tytułu wykonywania egzekucji na rzecz wierzycieli. Zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu jakim jest naczelnik urzędu skarbowego są w istocie należnościami przysługującymi Skarbowi Państwa. Koszty postępowania są instrumentem polityki państwa. Służą osiągnięciu należytej sprawności organizacyjnej i orzeczniczej organów. Pełnią przede wszystkim funkcje fiskalne, polegające na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania organów, w tym organów egzekucyjnych prowadzących egzekucję na rzecz wierzycieli. Należności alimentacyjne korzystają z uprzywilejowania względem innych należności, które podlegają zaspokojeniu w dalszej kolejności. Ustawodawca ustalając kolejność, w jakiej zostaną zaspokojone należności wierzycieli uczestniczących w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji, uwzględnił tym samym zasady konstytucyjne ochrony i opieki nad rodziną oraz dzieckiem wyrażone w art. 71 i 72 Konstytucji RP. Zaspokojenie wierzyciela zależy przede wszystkim od wysokości zadłużenia oraz stanu majątkowego zobowiązanego. W sytuacji, gdy zobowiązany posiada majątek wystarczający na pokrycie jego zadłużenia, egzekucja z tego majątku może być w pełni skuteczna. W przedmiotowej sprawie podziałowi podlegała jedynie kwota uzyskana w wyniku egzekucji z nieruchomości pana A. J., położonej w S. przy ul. [...] (Kw Nr [...]). Fakt nieuzyskania pełnego zaspokojenia z określonej sumy, która podlegała podziałowi, nie pozbawia wierzyciela alimentacyjnego uprawnienia do przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości zobowiązanego położonej w N. (Kw Nr [...]). Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że kwestia prawidłowości określonej w wysokości 78.450,20 zł kwoty kosztów postępowania egzekucyjnego, przypadającej Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, nie może być przedmiotem postępowania w sprawie podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Wskazując na treść art. 64 § 1 pkt 6, art. 64 § 3 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. wyjaśnił, że z akt sprawy wynika również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przypisał do tytułu wykonawczego Nr [...] wydatki związane z wyceną przedmiotowej nieruchomości oraz ogłoszeniem w prasie obwieszczenia o licytacji. Końcowo Dyrektor wskazał, że w aktach sprawy znajduje się "Wniosek wierzyciela o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego" z dnia 20 sierpnia 2012r. złożony w dniu 24 sierpnia 2012r. do Urzędu Skarbowego przez panią A. S., przedstawiciela ustawowego małoletniego J. A. J., adwokata P. P. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 15 listopada 2012r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie z wniosku z dnia 20 sierpnia 2012r. pani A. S. przedstawiciela ustawowego J. A. J. reprezentowanej przez adwokata P. P. o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych powstałych w egzekucji z nieruchomości położonej w S. o urządzonej księdze wieczystej nr [...] - jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia 15 listopada 2012 r. w całości i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku pani A. S. przedstawiciela ustawowego J. A. J. reprezentowanej przez adw. P. P. z dnia 20 sierpnia 2012 r. o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani A. S., przedstawiciel ustawowy J. A. J., reprezentowana przez adw. P. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 56 § 1 pkt 4 i § 3 w związku z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 102 k.p.a. poprzez rozpoznanie zażalenia wierzyciela na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie przedłożenia planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji oraz wydanie postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 stycznia 2013r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie w sytuacji, gdy w związku z wnioskiem wierzyciela z dnia 13 grudnia 2012r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego postępowanie uległo zawieszeniu z mocy prawa, w związku z czym organ wyższego stopnia nie mógł rozpoznać zażalenia i wydać postanowienia w sprawie; 2. art. 115 § 1 oraz art. 115 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji poprzez dokonanie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji w sposób sprzeczny z zasadami sprawiedliwości społecznej w sytuacji, gdy prawie cała kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości przypadła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego, co spowodowało brak zaspokojenia albo nieznaczne zaspokojenie wszystkich wierzycieli, co czyni ww. postępowanie egzekucyjne niecelowym; 3. dokonanie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji w sposób rażący z uzasadnionym interesem wierzyciela-małoletniego J. J., tym samym w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, co nie podlega ochronie prawnej; 4. art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny miał obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W ocenie strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej powinien wstrzymać się z rozpoznaniem zażalenia z dnia 11 grudnia 2012r. oraz wydaniem zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, którego rozstrzygnięcie, jego zdaniem, w sposób oczywisty w przypadku uwzględnienia wpłynie na treść postanowienia o podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo Dyrektor wyjaśnił, że pismem z dnia 20 sierpnia 2012r. pani A. S., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego J. A. J., reprezentowana przez adwokata P. P., wystąpiła do Urzędu Skarbowego z wnioskiem wierzyciela o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 15 listopada 2012r. umorzył postępowanie z wniosku z dnia 20 sierpnia 2012r. pani A. S. przedstawiciela ustawowego J. A. J. o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych powstałych w egzekucji z nieruchomości położonej w S. o urządzonej księdze wieczystej nr [...] -jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013r. uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku pani A.S. przedstawiciela ustawowego J. A. J. z dnia 20 sierpnia 2012r. o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych. Organ wyjaśnił jednocześnie, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę, nie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie. W dalszej kolejności Dyrektor wskazał, że pismem z dnia 13 grudnia 2012r. pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku wierzyciela z dnia 20 sierpnia 2012r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 18 lutego 2013r. postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania z wniosku pani A. S., przedstawiciela ustawowego J. A. J., o zawieszenie postępowania egzekucyjnego związanego z egzekucją z nieruchomości pana A. J., położonej w S. o urządzonej Kw nr [...]. Na to postanowienie wniesione zostało zażalenie, pismem z dnia 11 marca 2013 r., które jest przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zdaniem Dyrektora nie istniała przeszkoda do rozpoznania zażalenia z dnia 11 grudnia 2012r. i wydania przez organ w dniu 29 stycznia 2013r. zaskarżonego postanowienia w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. Orzeczona przez Dyrektora, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013r. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku pani A. S. przedstawiciela ustawowego J. A. J. reprezentowanej przez adwokata P. P. z dnia 20 sierpnia 2012r. o umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy oznacza, że nie wystąpiła okoliczność mająca wpływ na podział kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, którą miało być ewentualne umorzenie tych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. Przedmiotem prowadzonej egzekucji administracyjnej było przysługujące panu A. J. prawo własności nieruchomości (art. 110 § 1 u.p.e.a.). W postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie przedłożenia planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji wskazano jako kwotę postępowania egzekucyjnego poniesioną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kwotę 78.450,20 złotych. W związku z wniesionym zażaleniem postanowienie powyższe zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 października 2012 r. W postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 listopada 2012 r. w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości pana A. J. położonej w S. przy ul. [...] analogicznie wskazano, że wierzyciel – Naczelnik Urzędu Skarbowego - otrzymuję kwotę 78.450,20 zł tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik małoletniego skarżącego J. J. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową podjął czynności zmierzające do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 78.450,20 zł wywodząc, że wskutek ich umorzenia należność J. J. z tytułu alimentów zostanie zaspokojona w kwocie wyższej niż wynikająca z planu podziału kwoty 12.731,81 zł. W niniejszej sprawie prawidłowo wskazano treść ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2013 r., zgodnie z którą odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku podmiotu, który nie mam interesu prawnego w sprawie. Zarówno treść akt administracyjnych, jak urządzenia biurowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku potwierdzają, że strona nie skorzystała z prawa do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jedynie marginalnie można wskazać, że w zakresie ustalania kosztów egzekucji obowiązuje, co do zasady, tryb ustawy. Wyjątkami od niego są: tryb wydania postanowienia na żądanie zobowiązanego i tryb wydania postanowienia z urzędu, gdy obciążają one wierzyciela (art. 64 c § 7 u.p.e.a.) (tak S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, LexisNexis 2007 r., str. 348). Żądanie wydania postanowienia zostało powiązane z zasadami rządzącymi ciężarem poniesienia tych kosztów; na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 64 c § 7 u.p.e.a.) (por. jak wyżej). W postępowaniu niniejszym w przedmiocie planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości brak zatem podstaw do dokonywania kontroli prawidłowości wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik małoletniego skarżącego J. J. złożył w dniu 13 grudnia 2012 r. w trybie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku z dnia 20 sierpnia 2012 r. o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego. Do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie z 18 lutego 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze na postanowienie z dnia 29 stycznia 2013 r. w przedmiocie nowego planu podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości zgłoszony został zarzut naruszenia art. 56 § 1 pkt 4 oraz § 3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu stwierdzono, że skutek zawieszenia postępowania nastąpił z mocy prawa, wobec czego organ nie był władny do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie nowego planu podziału. W ocenie Sądu zarzut nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 1 a pkt 13 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu – rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Przepis art. 115 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 110 b u.p.e.a. nie stanowi podstawy do uznania, że skarżący uczestniczący w postępowaniu egzekucyjnym jako podmiot uprawniony w zakresie należności alimentacyjnych, może skutecznie składać wnioski wpływające na bieg postępowania egzekucyjnego poprzez skutek zawieszenia (art. 56 ust. 4 u.p.e.a.). Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji, jednakże uprawnieniu wierzyciela w tym zakresie odpowiada wynikający z art. 6 u.p.e.a. obowiązek wierzyciela podejmowania czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ był uprawniony do wydania zaskarżonego orzeczenia mimo złożenia przez skarżącego odrębnie rozpoznanego wniosku o zawieszenie postępowania, gdyż ochrona podmiotów mających interes prawny we wniesieniu zażalenia na postanowienie dotyczące wniosku o zawieszenie następuje w odrębnym trybie zażaleniowym. Przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji nieruchomości kolejność zaspokajania wierzycieli określa ściśle art. 115 u.p.e.a. Oznacza to, że w żadnym przypadku nie można od tej kolejności odstąpić przez zastosowanie reguł określonych w art. 7 k.p.a., tzn. mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( tak: "Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz" pod red. Prof. R. Hausera i prof. A. Skoczylasa, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 550). W treści powołanego przepisu uwzględnione zostały zasady sprawiedliwości społecznej gwarantowane art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zasada powyższa gwarantuje zachowanie równowagi zarówno pomiędzy interesem publicznym związanym z finansowaniem kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, jak również interesem m.in. małoletnich uprawnionych z tytułu świadczeń alimentacyjnych. Plan podziału uwzględnia zarówno kwotę uzyskaną z egzekucji wraz z odsetkami związanymi z czasowym gromadzeniem na rachunku bankowym, jak również wysokość należności na rzecz poszczególnych uprawnionych z uwzględnieniem chronologii zaspokojenia gwarantowanej przepisami prawa. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło