V SA/Wa 873/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-25
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Andrzej Kania, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu, oparte wyłącznie na opiniach ekspertów bez własnej analizy i oceny organu, narusza prawo?Ratio decidendi
Ocena wniosku o dofinansowanie projektu, oparta wyłącznie na opiniach ekspertów bez własnej analizy i oceny organu, stanowi naruszenie prawa. Organ administracji publicznej nie może bezkrytycznie akceptować stanowiska ekspertów, lecz jest zobowiązany do samodzielnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i przedstawienia własnego uzasadnienia rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach POIG. Po ocenie merytorycznej wniosek został umieszczony na liście projektów nierekomendowanych do wsparcia z powodu niespełnienia kryteriów dostępu nr 7 i 10 oraz niskiej punktacji kryteriów fakultatywnych. Spółka wniosła protest, który nie został uwzględniony. Następnie spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących oceny wniosków i procedury odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Zasądził od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zawarte w piśmie z dnia .. lutego 2013 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz P.Sp. z o.o. w W. kwotę ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. sp. z o.o. w W. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "...", złożonego w ramach konkursu na dofinansowanie projektów w ramach działania 1.4 "Wsparcie projektów celowych" POIG.
Pismem z dnia ... czerwca 2012 r. poinformowano spółkę, iż jej wniosek zostanie skierowany do oceny merytorycznej.
Po przeprowadzeniu tejże oceny Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przekazało spółce informację (z dnia ... października 2012 r.), z której wynika, iż jej wniosek został umieszczony na liście projektów nierekomendowanych do wsparcia albowiem nie spełniał dwóch kryteriów merytorycznych dostępu, a mianowicie kryterium nr 7 – "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych albo wskazał wykonawcę tych prac lub określił cechy podmiotu odpowiedzialnego za ich realizację" oraz kryterium nr 10 – "Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne dla zakresu i celów projektu". Poza tym uzyskał ... pkt. Organ wskazał również, że uzasadnienie dokonanej oceny znajduje się na załączonych do w/w pisma kartach oceny merytorycznej.
Spółka skorzystała z możliwości zaskarżenia powyższej informacji i pismem z dnia 19 listopada 2012 r. wniosła protest dotyczący:
1) bezpodstawnego uznania za niespełnione kryteriów merytorycznych dostępu nr 7 i 10,
2) zaniżonej oceny kryteriów merytorycznych fakultatywnych nr 1,3,4 i 7.
Protest nie został jednak uwzględniony o czym Narodowe Centrum Badań i Rozwoju poinformowało spółkę pismem z dnia ... lutego 2013 r. W piśmie tym wskazano, iż w procesie rozpatrywania protestu został powołany zespół do spraw rozpatrywania protestów, którego opinia stanowiła podstawę rozstrzygnięcia zawartego w piśmie z dnia ... lutego 2013 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, którym mowa podkreślono, że Instytucja Pośrednicząca rozpatrzyła protest odnosząc się do następujących kryteriów merytorycznych:
Kryterium merytoryczne dostępu nr 7: "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych albo wskazał wykonawcę tych prac lub określił cechy podmiotu odpowiedzialnego za ich realizację."
Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i nie uwzględniła zarzutu Wnioskodawcy, albowiem trzech ekspertów wybranych do oceny wniosku w wyjątkowo zgodny i jednoznaczny sposób dokonało negatywnej oceny kryterium merytorycznego nr 7. W uzasadnieniu ocen są konkretne argumenty na poparcie takiej decyzji. Projekt ma być realizowany przez spółkę celową. Taka spółka z założenia ma niewielkie doświadczenie w branży. Dlatego, wnioskodawca powinien dołożyć wszelkich starań, aby w wiarygodny sposób przedstawić zdolność do realizacji projektu np. poprzez prezentację doświadczenia osób zaangażowanych w projekt. Tymczasem, wniosek nie zawiera podstawowych informacji o kompetencjach czy doświadczeniu Prezesa Zarządu P.. Wybrany w drodze konkursu "ofert" główny podwykonawca (spółka ...) również nie został przedstawiony w odpowiedni sposób. Brakuje bowiem opisu przykładów jej dokonań, wdrożeń czy wprowadzenia produktów na rynek. Jedyną konkretną informacją jest zawarta we wniosku lista publikacji. Z niej można dowiedzieć się, że pracownicy spółki ... publikują swoje teksty m. in. w popularnonaukowym czasopiśmie "Wszechświat", ale dwutygodnik ten został mylnie zakwalifikowany jako cenione czasopismo branżowe. Poza tym w proteście Wnioskodawca przytacza ogólnikowe wyjaśnienia i nie odpowiada na poszczególne uwagi ekspertów.
Kryterium merytoryczne dostępu nr 10: "Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu".
Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i nie uwzględniła zarzutu Wnioskodawcy. Stwierdzono bowiem, że kryterium merytoryczne dostępu nr 10 nie zostało spełnione. Kosztorys projektu jest zbyt ogólny i szacunkowy. Brak wymaganego uzasadnienia poszczególnych pozycji. Wydatki powinny być zaplanowane bardziej szczegółowo.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 1: "Poziom innowacyjności prac badawczo-rozwojowych."
Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i nie uwzględniła zarzutu Wnioskodawcy. Podkreślono, że trzech ekspertów zamieściło krytyczne uwagi i odpowiednio nisko punktowało poziom innowacyjności prac badawczo-rozwojowych. Wbrew temu, co pisze Wnioskodawca, oceny były zbieżne i uzupełniające się. Wnioskodawca w swoich wyjaśnieniach nie udzielał wystarczających odpowiedzi. Co więcej, myli on innowacyjność produktu ze spełnianiem podkryteriów w ramach kryterium innowacyjności produktowej. Poza tym do oceny innowacyjności zostali zaangażowani niezależni eksperci. Jeżeli chodzi o nowoczesność rezultatów prac badawczo-rozwojowych, to oceniono ją na ... pkt, wskazując, że poziom innowacyjności prac badawczo-rozwojowych przedstawionych w projekcie a mających na celu produkcję leku generycznego jest ograniczony. W wielu krajach podobne produkty (zawierające tą samą substancję – ...) są dostępne na rynku. Opracowany w trakcie projektu produkt oraz proces jego syntezy będą innowacyjne tylko w skali kraju. Leki o tych podobnych mechanizmach działania i profilach terapeutycznych są dostępne również na rynku krajowym. Jednak, ze względu na spodziewaną niższą cenę, uzyskany produkt może być konkurencyjny. Gdy chodzi o praktyczną użytecznośc rezultatów prac B+R, to oceniona została na 5 pkt.. Podkreślono, że ... jest stosowana w leczeniu ... Jest uważana za lek bezpieczny o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia efektów niepożądanych. Wprowadzenie na rynek leku generycznego o niższej cenie powinno zwiększyć jego dostępność dla pacjentów. Opłacalność wdrożenia rezultatów B+R oceniona została na 10 pkt. Zdaniem organu wdrożenie na rynek nowego leku generycznego ma szansę na sukces komercyjny. Duża grupa osób cierpiących na choroby, w których stosowana jest ... potwierdza ekonomiczny potencjał projektu. Na podstawie wyliczeń przedstawionych w projekcie można podejrzewać, że przeprowadzenie planowanych prac badawczo rozwojowych przyniesie wnioskodawcy zyski finansowe.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 3: "Poziom gotowości technologii będącej przedmiotem projektu przed rozpoczęciem projektu". Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i uwzględniła zarzut Wnioskodawcy i przyznała 10 pkt.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 4: "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadra B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub zawarł umowę warunkową z wykonawcą tych prac." Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i nie uwzględniła zarzutu Wnioskodawcy. Uznała tym samym, że Wnioskodawca nie posiada zdolności technicznych ani kadry badawczej wymaganej do realizacji zadań planowanych w projekcie. Wnioskodawca oświadcza wprawdzie, że zawarł umowę na wykonanie takich prac z podwykonawcą – firmą ... ale można przypuszczać, że firma ta nie posiada zdolności przeprowadzenia odpowiednich prac (również strona internetowa spółki nie zawiera informacji o realizacji podobnych projektów B+R). O ile zlecenie niektórych zadań kolejnym podmiotom jest uzasadnione (a czasem konieczne) to realizacja projektu badawczego w całości oparta o łańcuch podwykonawców jest ryzykowna. Z uwagi na bardzo utrudnioną weryfikację (praktycznie niemożliwą) wsparcie tak zaplanowanego projektu ze środków publicznych jest zatem niedopuszczalne.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 7: "Projekt ma pozytywny wpływ na politykę horyzontalną wymienioną w art. 16 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 lub na politykę horyzontalną wymienioną w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006." Odnosząc się do powyższego kryterium Instytucja pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów i nie uwzględniła zarzutu Wnioskodawcy, albowiem wnioskodawca w niewystarczający sposób wykazał pozytywny wpływ realizacji projektu na koncepcję pogłębionej kompleksowej ochrony środowiska oraz problematykę równości szans. Wniosek nie zawiera informacji, w jaki sposób jego realizacja poprawi stan środowiska naturalnego czy przyczyni się do eliminacji barier w dostępie do stanowisk pracy. W opisie projektu znajduje się jedynie deklaracja realizacji polityki horyzontalnej.
Reasumując stwierdzono, że Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do prośby Wnioskodawcy zawartej w proteście i ponownie oceniła oprotestowanie kryteria w następujący sposób:
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 3: "Poziom gotowości technologii będącej przedmiotem projektu przed rozpoczęciem projektu" – przyznano 10 punktów.
Podkreślono jednocześnie, że Instytucja Pośrednicząca utrzymała pierwotną ocenę następujących kryteriów:
Kryterium merytoryczne dostępu nr 7: "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych albo wskazał wykonawcę tych prac lub określił cechy podmiotu odpowiedzialnego za ich realizację" – kryterium uznano za niespełnione.
Kryterium merytoryczne dostępu nr 10: "Wydatki są uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu" – kryterium uznano za niespełnione.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 1: "Poziom innowacyjności prac badawczo-rozwojowych" – przyznano 26,67 punktów.
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 4: "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadra B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub zawarł umowę warunkową z wykonawcą tych prac – przyznano 7,76 punktów."
Kryterium merytoryczne fakultatywne nr 7: "Projekt ma pozytywny wpływ na politykę horyzontalną wymienioną w art. 16 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 lub na politykę horyzontalną wymienioną w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006." – przyznano 0 punktów.
W wyniku całościowej oceny projekt uzyskał ... punktów jednak z uwagi na nie spełnienie wszystkich kryteriów merytorycznych dostępu został umieszczony na "Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania".
Rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia ... lutego 2013 r. zaskarżyła spółka z o.o. P. w W. zarzucając mu naruszenie:
1. Przepisów art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ww. ustawy – co w konsekwencji spowodowało, iż Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zinterpretowało na korzyść Skarżącej niejasne i niejednoznaczne opisy kryteriów merytorycznych zawartych w "Przewodniku po kryteriach wyrobu finansowanych operacji w ramach programu Operacyjnego innowacyjna Gospodarka 2007-2013, tj. kryterium merytorycznego dostępu nr 7 oraz nr 10 oraz kryteriów merytorycznych fakultatywnych nr 1, 4 oraz 7 dla projektów finansowanych w ramach działania 1.4 Wsparcie projektów celowych POIG oraz odmówiło uwzględnienia protestu Spółki.
2. Przepisów art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez brak rzetelności przy dokonywaniu oceny projektu oraz niedopełnieniu obowiązku powołania ekspertów z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym zapewniających rzetelna i bezstronną ocenę projektów oraz zapisu § 7 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Przeprowadzania Konkursu w ramach Programu Operacyjnego 1.4 Wsparcie projektów celowych, poprzez niewłaściwy dobór ekspertów bądź desygnowanie do oceny wniosku o dofinansowanie ekspertów o niewystarczającym doświadczeniu branżowym.
3. Rażące naruszenie § 9 ust. 10 pkt 2 i pkt 4 procedury odwoławczej w ramach POIG – poprzez bezpodstawne i rażące nie zastosowanie się przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przy rozpatrywaniu protestu do wymogów procedury odwoławczej, co spowodowało, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia ... lutego 2013 r. w sposób lakoniczny odniesiono się do podniesionych w proteście zarzutów i twierdzeń oraz nie wyjaśniono dlaczego zdaniem Instytucji Pośredniczącej powyższe zarzuty i twierdzenia Spółki są nieuzasadnione. Ponadto przedstawione przez Zespół ds. protestów uzasadnienie stanowi powtórzenie poprzednich ocen ekspertów, co narusza § 9 ust. 10 pkt 4. Wobec powyższego strona skarżąca kwestionuje prawidłowość zastosowania przez Instytucję Pośredniczącą procedury odwoławczej.
4. Przepisów § 14 ust. 1 procedury odwoławczej w ramach POIG poprzez naruszenie zasady dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia protestu, uwzględniającego możliwość skorzystania przez instytucję rozpatrującą protest z opinii ekspertów bądź zespołów doradczych, w szczególności w przypadku, gdy protest dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna (ocena merytoryczna oraz jej uzasadnienie dokonana przez Zespół ds. protestów w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1, 4 oraz 7 wskazuje na brak należytej wiedzy w dziedzinie objętej projektem).
5. Zasad i wytycznych określonych w Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach POIG Działanie 1.4 oraz w Instrukcji wypełniania biznes planu dla projektu w zakresie Działania 1.4. Wsparcie projektów celowych Programu Operacyjnego Innowacyjna gospodarka 2007-2013, w ten sposób, iż niezależni eksperci NCBiR wskazywali w swoich ocenach na brak informacji w dokumentacji aplikacyjnej, które zgodnie z ww. instrukcjami nie były wymagane np. dotyczących posiadania przez Wnioskodawcę wszelkich zasobów już w momencie składania wniosku o dofinansowanie. Zdaniem Wnioskodawcy brak znajomości wytycznych przez oceniających i ich przekonanie o rzekomych brakach przyczyniło się do odrzucenia projektu na skutek niespełnienia kryterium merytorycznego dostępu nr 7 i 10 oraz obniżenia punktacji w kryteriach merytorycznych fakultatywnych nr 1, 4 oraz 7.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
a) uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz,
b) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w celu podjęcia przez Instytucję Pośredniczącą decyzji o przyznaniu skarżącej Spółce dofinansowania dla ww. projektu zgodnie z wnioskiem skarżącej Spółki z dnia 15 maja 2012 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wobec tego, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu dokonana w oparciu o przepisy u.z.p.p.r., wskazać również należy, iż prawo do jej złożenia zagwarantowane zostało w przepisie art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r., zgodnie z którym po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270).
Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Sąd nie jest jednak związany aktami prawa administracyjnego innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji, w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowo administracyjnej (vide: wyrok NSA z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1493/10, dostępny na stronach internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe regulacje wyznaczają kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzająca w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie może powołać biegłego celem uzyskania i przeprowadzenia dowodu z jego opinii w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Oznacza to także, że w sytuacji, gdy w toku oceny projektu dokonywanej w procesie wyboru projektów do dofinansowania uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym, powołani zgodnie z przepisem art. 31 u.z.p.p.r., sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić ich usług oraz wyrażonej przez nich opinii, gdyż – jak wyżej wskazano – sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak powołany ekspert, ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18.11.2009 r., sygn. akt I SA/Sz 781/09, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej).
W tym miejscu wskazać nadto należy, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie znane jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w wyroku z 12 grudnia 2011 r. o sygn. akt P 1/11 w zakresie konstytucyjności przepisów art. 30b i 30c u.z.p.p.r., w zakresie jakim dopuszczają uregulowanie procedur odwoławczych poza systemem obowiązujących źródeł prawa. Trybunał Konstytucyjny stwierdził mianowicie, że art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 u.z.p.p.r. w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji, jak też art. 30c ust. tej ustawy w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach nie będących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Orzeczenie zostało opublikowane w Dz. U. z 2011 r. Nr 279, poz.1644. Trzeba jednak uwzględnić, że Trybunał Konstytucyjny wydając to orzeczenie odroczył jego wejście w życie na okres 18 miesięcy od daty ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że orzekając w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić okoliczności, że normy regulujące postępowanie odwoławcze w ramach PO IG 2007-2013 leżą poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa i miał obowiązek je stosować.
Podkreślenia również wymaga, że ramy prawne konkursu ogłoszonego na dofinansowanie projektu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, są wyznaczone warunkami zawartymi w ogłoszeniu (oraz aktami do których ogłoszenie odsyła) w dniu jego publikacji. Ogłoszenie, a w istocie zawarte w nim postanowienia, oraz złożenie projektu w odpowiedzi na to ogłoszenie przez skarżącą spowodowało zawarcie swoistej umowy, której przedmiotem był sposób przeprowadzenia konkursu na ściśle oznaczonych warunkach. Dlatego też ocena w niniejszej sprawie musi być ograniczona do oceny zgodności postępowania orzekających w sprawie Instytucji z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności postępowania z dokumentem zatytułowanym "Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013", dalej: Szczegółowy opis priorytetów PO IG oraz Regulaminem przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet 1: Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4: Wsparcie projektów celowych, dalej: Regulamin konkursu, a także Procedurą odwoławczą w ramach POIG stanowiąca załącznik 4.4.
Analizując z jednaj strony postępowanie będące następstwem wniosku złożonego przez Skarżącą, z drugiej zaś treść skargi oraz regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, stwierdzić należy, iż skarga jest zasadna w stopniu skutkującym koniecznością jej uwzględnienia.
W ocenie sądu wątpliwości budzi już rozstrzygnięcie z dnia ... października 2012 r., które nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju odsyła w nim bowiem do kart oceny merytorycznej dokonanej przez ekspertów, wskazując, iż tamże znajduje się uzasadnienie oceny wniosku złożonego przez spółkę. Sąd stoi na stanowisku, iż takie procedowanie jest wadliwe. Organ nie może bowiem powielać stanowiska ekspertów przez jego prostą akceptację, ale powinien stanowisko to ocenić. Taka ocena powinna mieć miejsce w sporządzonym uzasadnieniu pojętego rozstrzygnięcia, które winno być autorstwa organu, ponieważ to organ podejmując je obowiązany jest przedstawić jego motywy. Nie można zatem uznać, że spełnia wymogi takiego uzasadnienia odwołanie się do dokumentów (w tym wypadku opinii ekspertów), bez jakiejkolwiek ich oceny i własnego komentarza organu. Podkreślenia wymaga, że żaden przepis obowiązującego prawa nie wskazuje na to, że opinie ekspertów w takich sprawach jak sprawa niniejsza są czy tez mogą być integralną częścią stanowiska organu, a ich wydanie skutkuje koniecznością bezkrytycznej akceptacji i to nawet wówczas kiedy opinie te są odmienne.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku rozstrzygnięcia zaskarżonego skargą. Otóż rozstrzygnięcie to zostało poprzedzone protestem Skarżącej spółki, w którym przywołano szereg argumentów, które zdaniem Skarżącej spółki podważały trafność rozstrzygnięcia z dnia ... października 2012 r. Swoje stanowisko spółka zawarła w piśmie (w proteście) składającym się z 18 stron, które Narodowe Centrum Badań i Rozwoju skwitowało stwierdzeniem, że nie został on uwzględniony, albowiem w procesie rozpatrywania protestu został powołany zespół do spraw rozpatrywania protestów, którego opinia stanowiła podstawę wydania kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczono się natomiast do zacytowania stanowiska zespołu, które notabene było zbieżne co do zasady z opiniami ekspertów i co najważniejsze nie odpowiadało na wątpliwości i argumenty przywołane w proteście
Taki stan rzeczy powoduje, iż zasadny jest zarzut skargi, którego istotą było uznanie, że doszło do naruszenia § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej. Przepis ten stanowi bowiem, że w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja pośrednicząca zobowiązana jest m. in. do:
- zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania wniesionych zarzutów,
- pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska.
Zdaniem sądu już tylko uznanie zasadności powyższego zarzutu (opisanego w pkt 3 skargi) skutkowało uznaniem, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo co w konsekwencji pociągało za sobą konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
W świetle powyższego sąd stoi na stanowisku, iż ocena pozostałych zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania sądowego musi być uznana za przedwczesną. Taka ocena mogłaby mieć bowiem miejsce jedynie w przypadku należytego rozpoznania protestu przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
Podstawą wyroku jest art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 Nr 84, poz. 712 – tekst jednolity).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło