I FZ 425/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3247/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2012 r. nr ... w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 10 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3247/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 30 sierpnia 2012 r. nr ... w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2007 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że 22 października 2012 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga podatnika nadana bezpośrednio do tego Sądu, a 23 października 2012 r. na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału przekazano tę skargę do Dyrektora Izby Skarbowej w W. według właściwości, o czym skarżącego zawiadomiono. Następnie 5 listopada 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wraz z wnioskiem przekazał skargę. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że skarga została przez niego sporządzona i przekazana osobie trzeciej – doradcy podatkowemu J. B. (pełnomocnikowi na etapie postępowania podatkowego) do wysyłki 17 października 2012 r. Osoba ta podjęła się nadania skargi listem poleconym w tym samym dniu, dokonując tego na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zaś do organu podatkowego. Skarżący wyjaśnił, że osobiście nie mógł nadać przesyłki zawierającej skargę ze względu na nagłe i gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia, które nastąpiło 17 października 2012 r. Zdaniem skarżącego nie ponosi on winy za błędne zaadresowanie przesyłki na adres Sądu. Wyjaśnił, że w celu prawidłowego wysłania skargi, dochowując pełnej staranności, podjął wszelkie możliwe czynności, wybierając m.in. osobę posiadającą wiedzę w zakresie sposobu wysłania przesyłki tego typu. Za niespodziewaną i niewytłumaczalną uznał pomyłkę doradcy podatkowego, który podjął się "grzecznościowego" dokonania wysyłki skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, przy czym pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Zdaniem WSA skarżący nie mógł usprawiedliwiać się tym, że winę ponosi osoba, której zlecono nadanie skargi na poczcie, skoro on sam był odpowiedzialni za działanie tej osoby, którą dobrowolnie posłużył się w celu wysłania pisma. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu nie zgodził się z oceną, jakoby w podawanych przez niego okolicznościach nie udowodnił on braku swojej winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wnioskujący powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (vide wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy (vide postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Należy podkreślić, jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide wyrok NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Za działania i zaniechania tych osób w zakresie powierzonych im czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. W niniejszej sprawie skarżący twierdząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, wskazał na konieczność przekazania skargi do wysyłki osobie trzeciej z uwagi na swoje nagłe pogorszenie stanu zdrowia, jednak w żaden sposób tej okoliczności nie uprawdopodobnił. Załączone do akt sprawy zaświadczenie z leczenia szpitalnego dotyczy pobytu w szpitalu w październiku 2010 r., a nie w 2012 r. Z wniosku o przywrócenie terminu i zażalenia wynika, że dolegliwości skarżącego były wynikiem stwierdzonej przewlekle postępującej choroby, która może skutkować nagłym pogorszeniem stanu zdrowia. Nie jest to więc okoliczność nie do przewidzenia. Zapobieżenie skutkom takiego stanu nie wymagało od strony nadzwyczajnego w danych warunkach wysiłku, osoba należycie dbająca o swoje sprawy może się bowiem posłużyć innymi osobami, co też skarżący uczynił. Skarżący ponosi jednak odpowiedzialność za wybór tej osoby i jej działanie w powierzonym zakresie. Skarżący skorzystał z pomocy osoby, która w postępowaniu podatkowym była jego pełnomocnikiem. Nie ma jednak znaczenia, czy osoba, z której pomocy skarżący skorzystał na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie była już jego pełnomocnikiem, a jedynie grzecznościowo pomagała skarżącemu. Wina osoby trzeciej, która obciąża stronę postępowania, może dotyczyć bowiem zarówno pełnomocnika strony, jak i innych osób, którymi strona się wysługuje. Różnica dotyczy jedynie miernika staranności, który jest podwyższony przy ocenie działań pełnomocnika profesjonalnego. Powierzając czynność procesową - jaką jest nadanie skargi w urzędzie pocztowym - innej osobie, wystarczające jest sprecyzowanie, kiedy, na jaki adres i w jakiej formie należy nadać przesyłkę (np. list polecony, list polecony za potwierdzeniem odbioru). Z podanych przez skarżącego informacji wynika, że wyraźnie wskazał on, że chodziło mu o nadanie przesyłki 17 października 2012 r., bowiem był to ostatni dzień terminu, a osoba, której czynność tę powierzał, zobowiązała się nadać przesyłkę listem poleconym. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby poprosił on tę osobę o nadanie przesyłki na adres konkretnego organu podatkowego, wskazał on w zażaleniu jedynie, że chodziło o "właściwy adres" oraz, że zakładał, że skarga zostanie wysłana w sposób prawidłowy. Niezależnie jednak od tego, czy skarżący wskazał ten adres czy nie, w okolicznościach tej sprawy nie doszło do uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jeżeli bowiem skarżący albo w ogóle nie określił, o który adres chodzi albo określił go niewłaściwie, to można było przewidzieć, że przesyłka nie zostanie zaadresowana prawidłowo. Jeżeli zaś skarżący wskazał osobie trzeciej prawidłowy adres, to nadanie przesyłki na ten adres przez osobę trzecią nie było okolicznością nie do przezwyciężenia. Innymi słowy, niezależnie od tego, czy zawinił bezpośrednio skarżący, czy też osoba, której powierzył dokonanie czynności procesowej, a za której działanie jest odpowiedzialny, to błędne zaadresowanie skargi przez osobę trzecią obciąża konsekwencjami samego skarżącego. Nie została więc w tych okolicznościach spełniona przesłanka przywrócenia terminu z art. 87 § 2 p.p.s.a. Jak bowiem słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.