VII SA/Wa 400/13

WyrokWSA w Warszawie2013-07-10

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1986 r. zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, wydana bez wykazania prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią, naruszała rażąco przepisy prawa, uzasadniając stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając należyte wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności kwestii usytuowania budynku przy granicy działki sąsiedniej oraz wpływu inwestycji na uzasadnione interesy osób trzecich. Organy nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego i zarzutów strony, co obligowało sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
Centrum Handlowe J. Sp. z o.o. złożyło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z 1986 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżąca zarzuciła organom rażące naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym brak wykazania prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią, uniemożliwienie zabudowy działki sąsiedniej oraz naruszenie warunków technicznych dotyczących odległości od granicy i otworów okiennych. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu uchybień procesowych organów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Centrum Handlowego J. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Centrum Handlowego J. Sp. z o.o. z siedzibą w L.kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 104, art. 107, art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. nr [...] z dnia [...] listopada 1986 r., którą zatwierdzono plan realizacyjny i udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego na działce nr [...] obręb [...] w L. postanowił odmówić stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. Od powyższej decyzji odwołało się Centrum Handlowe "J." Sp. z o.o. w L., reprezentowane przez radcę prawnego M. A. R. – S.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że weryfikowana decyzja o pozwoleniu na budowę obejmuje budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. B. (obecnie ul. S.) [...] w L. (oznaczony literą "A" na projekcie). Z analizy projektu budowlanego wynika, że sporny obiekt stanowić ma część zwartej zabudowy składającej się z dwóch budynków mieszkalno-usługowych, tj. obiektu oznaczonego w projekcie literą "A" usytuowanego na działce nr ewid. [...], oraz obiektu oznaczonego literą "B" usytuowanego na działkach nr ewid. [...],[...] i [...] położonych w L.. Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy organ stopnia podstawowego w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę R. J. posiadał tytuł prawny do ww. działki inwestycyjnej nr ewid. [...]. Mając powyższe na uwadze, stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta L. z dnia [...] listopada 1986 r., nie narusza w sposób rażący przepisu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego. Mając na uwadze argumentację odwołania - dotyczącą naruszenia przepisu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez nie wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością sąsiednią nr ewid. [...] - organ wyjaśnił, że zarówno z treści weryfikowanej decyzji o pozwoleniu na budowę jak i dokumentacji techniczno - budowlanej nie wynika aby projektowane prace budowlane obejmowały działkę nr ewid. [...]. W szczególności w omawianym postępowaniu ocenie podlega projekt budowlany, a nie inwestycja zrealizowana. Wobec powyższego oraz ze względu na treść ww. przepisu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego GINB stwierdził, że inwestor nie był zobowiązany do wykazania prawa do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane. Stosownie do § 46 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm. wg stanu na dzień 3 listopada 1986 r.), do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany dołączyć plan zagospodarowania działki. Natomiast zgodnie z treścią § 47 ust. 1 ww. rozporządzenia plan zagospodarowania działki budowlanej należy sporządzić na aktualnej mapie (dopuszczonym przez przepisy szkicu sytuacyjnym), w skali nie mniejszej niż 1:500. Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Miasta L. z dnia [...] listopada 1986 r., nie narusza w sposób rażący przywołanych wyżej przepisów § 46 ust. 1 pkt 1 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 Prawa budowlanego, podstawą do ustalenia rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na postawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Natomiast zgodnie z treścią § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi. Jak wynika z akt sprawy obszar na którym usytuowana jest działka inwestycyjna nr ewid. [...] przy ul. S. w L., objęty był postanowieniami uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1972 r., Nr [...], w sprawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lęborka (Dz. U [...] z 1973 r., nr [...] ze zm.). Z wypisu ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego i załącznika graficznego, wynika że działka nr ewid. [...] znajdowała się częściowo na terenie oznaczonym symbolem C1 MW+U (teren zabudowy wysokiej, o wysokiej intensywności z usługami wbudowanymi, gdzie przewidziano ewentualną likwidację istniejącej zmotoryzowanej zabudowy i wprowadzenie usług) i częściowo na terenie oznaczonym symbolem C6 UK, UH, UG (teren przeznaczony pod usługi, w realizacji dom handlowy, proponowany na tym terenie był dom rzemiosła oraz pawilon handlowy). W związku z tym, że ww. miejscowy plan przewidywał zabudowę z usługami wbudowanymi organ uznał, że sporna inwestycja, nie narusza w sposób rażący warunków określonych w art. 21 ust. 1 Prawo budowlane i § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w związku z postanowieniami uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1972 r., Nr [...]. Ponadto w dacie 3 listopada 1986 r. w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze. zm.), brak było przepisów, które normowałyby odległość budynków mieszkalno-usługowych stanowiących część zwartej zabudowy od budynków lub granic działek. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ w pierwszej kolejności wskazał, że za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów § 12 ust. 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Mając na uwadze okoliczność, że przedmiotem inwestycji jest budynek mieszkalno-usługowy stanowiący część zwartej zabudowy składającej się z dwóch budynków mieszkalno-usługowych, uznał, że ww. przepisy § 12 ust. 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Za bezzasadny uznał również zarzut odwołania dotyczący naruszenia przepisów art. 54 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 i 6 Prawa budowlanego. Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego można mówić jedynie wtedy, kiedy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu akt sprawy, nie dopatrzył się także rażącego naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 5 Prawa. Także zarzut uniemożliwienia prawidłowej i optymalnej zabudowy działki sąsiedniej, tj. działki nr ewid. [...] pozostaje bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Podobnie jak zarzut cyt.: "Odwołująca się Spółka w przypadku podjęcia decyzji o zabudowaniu ww. działki Nr [...] straci łącznie aż ca. 180 m2 powierzchni, a tym samym poniesie znaczącą szkodę". Organ wyjaśnił, że rozstrzyganie wszelkich sporów cywilno - prawnych należy do kompetencji sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej. W konkluzji organ stwierdził, że analiza kontrolowanej decyzji Naczelnika Miasta L. z dnia [...] listopada 1986 r., prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Z uwagi na powyższe GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzje złożyła Centrum Handlowe "J." Sp. z o.o. w L.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Rażące naruszenie, przepisów art. 156 § 1. pkt 2 k.p.a. 2. Naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w sposób mający istotny wpływ na wynik tej sprawy, przepisów art. 54 ust 5 w związku z przepisami art. 5 ust. 1 pkt.5 i pkt 6 oraz art. 5 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy Prawo budowlane w związku z § 12 i § 13, § 1 ust. 1, § 11 oraz § 3 i § 10 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku poprzez: - uniemożliwienie, prawidłowej i optymalnej zabudowy działki sąsiedniej, tj. ww. działki Nr [...] także w bliżej nieokreślonej perspektywie czasu, narażając tym samym właściciela tej działki na konkretną szkodę, - nie zapewnienie odpowiednich warunków użytkowania zarówno ww. budynku, jak i sąsiedniej działki Nr [...], zwiększając jednocześnie zagrożenia pożarowe, - nie zapewnienie odpowiednich warunków użytkowania zarówno ww. budynku, jak i sąsiedniej działki Nr [...]. 3. Naruszenie przepisów § 12, § 13, § 1 ust. 1, § 11 oraz § 3 i § 10 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki poprzez: - zignorowanie faktu, iż ww. decyzja Naczelnika Miasta L. zezwoliła na wybudowanie budynku mieszkałno-usługowego bezpośrednio na granicy z działką Nr [...], tj. bez zachowania odstępu od granicy działki [...] i z działką Nr [...], - zignorowanie faktu, iż ww. decyzja Naczelnika Miasta L. ww. decyzji Nr [...] zezwoliła na wybudowanie budynku mieszkalno - usługowego bezpośrednio na granicy z działką Nr [...] z otworami okiennymi wychodzącymi jednak bezpośrednio na sąsiednią działkę Nr [...], - zignorowanie tego, iż przepisy ww. Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, ustalały warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki ze wzglądu na konieczność zapewnienia przy ich projektowaniu, budowie i utrzymaniu wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy prawo budowane, przy czym przepisy ww. Rozporządzenia miały zastosowanie do wszystkich budynków z wyłączeniem budynków określonych w jego § 4., do których jednak z pewnością nie można zaliczyć budynku posadowionego na działce Nr [...], - pominięcia tego, iż budynek położony na nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] jest budynkiem wielorodzinnym, ze względu na liczbę znajdujących się w nim mieszkań, a tym samym przy wydaniu pozwolenia na jego budowę powinny zostać uwzględnione także i przepisy § 11 ww. Rozporządzenia, tym samym niezasadne przyjęcie przez Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji, iż przepisy ww. Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie normowały odległości budynków mieszkaniowo - usługowych stanowiących część zwartej zabudowy od budynków lub granic działek, 4. Przepisów art. 29 ust.5 ww. ustawy prawo budowlane polegające na pominięciu przez Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy wydawaniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji, iż podmiot, który występował o wydanie przez Naczelnika Miasta L. ww. decyzji Nr [...] nie wykazał prawa do dysponowania sąsiednia działką Nr [...] pomimo tego, iż obowiązek taki miał z uwagi na to, iż zaplanowana powyższą decyzją budowa budynku mieszkalno-usługowego przewidywała: - jego usytuowanie bezpośrednio na samej granicy z tą działka, jak również - umieszczenie otworów okiennych w ww. budynku wychodzących bezpośrednio na tą działkę, a także z uwagi na to, iż decyzja ta przewidywała wykonanie studzienek przy okiennych (świetlików piwnicznych) wręcz już na działce Nr [...], przez co podmiot realizujący na podstawie ww. decyzji Naczelnika Miasta L. na działce Nr [...] budowę ww. budynku mieszkalno-usługowego, już na etapie jego budowy musiał nie tylko wejść na sąsiednią działkę Nr [...], ale musiał zająć ją na cele budowlane, a ponadto dodatkowo jeszcze musiał zająć jej część już na stałe na potrzeby tego budynku, gdyż jego studzienki przyokienne (świetliki piwniczne) zostały wykonane już na tej działce, a tym samym błędne przyjęcie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej niniejszą skargą decyzji, iż wydanie przez Naczelnika Miasta L. ww. decyzji nie wymagało od inwestora wykazania prawa do dysponowania działką Nr [...] na cele budowlane, przez co decyzja ta nie naruszyła rażąco przepisu art.29 ust.5 ww. ustawy prawo budowlane. Ponadto zarzuciła organowi, rażące naruszenie w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy także przepisów art.10 § 1 kpa w związku z art. 73 § 1 kpa poprzez: 1. nie zawiadomienie Skarżącej o zebraniu przez ten organ materiału dowodowego i możności składania wniosków, a tym samym uniemożliwienie Skarżącej dokonanie czynności procesowych, tj. uniemożliwienie złożenie kolejnych dowodów, w tym m.in. zdjęć, co natomiast zdaniem Skarżącej skutkowało wydaniem w przedmiotowej sprawie wadliwej decyzji, 2. przepisów art. 77, art.80, art. 7 i art. 107 § 3 kpa poprzez: - nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności zarzutów Skarżącej wskazanych w przez nią w jej odwołaniu, - nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu m.in. słusznego interesu Skarżącej, - zignorowanie wskazanych w treści ww. odwołania Skarżącej zarzutów, co z pewnością nie wzbudziło zaufania do tego organu. W związku z powyższym w imieniu Skarżącej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej niniejszą skargą decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, przy czym nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna z powodu dostrzeżonych uchybień procesowych. Istotne zastrzeżenia budzą w szczególności, w świetle reguł postępowania administracyjnego, ustalenia faktyczne dokonane przez organy. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jego przedmiotem było stwierdzenie, czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie nieważnościowe ma na celu ustalenie czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/05, publ. LexPolonica nr 1253729). W pierwszym rzędzie należy wskazać, że ani przepisy prawa budowlanego ani żaden inny przepis nie daje dodatkowych uprawnień temu inwestorowi, który pierwszy zabudowuje działkę. Przepis art. 4 Prawa budowlanego zapewnia możliwość realizacji zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami każdemu, kto posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane. Ten przepis prawny jest realizacją zasady wyrażonej w przepisie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, iż własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Tak więc, każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym wybranym przez nich czasie. Skoro organy uznały, że wobec przedmiotowej inwestycji nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie oznacza, że kwestia odległości od sąsiednich działek była zupełnie nieistotna. Pamiętać należy o tym, że inwestycje, w których inwestor zamierza realizować budowę przy granicy z nieruchomością sąsiednią, podlegają rozpoznaniu z zachowaniem obowiązujących przepisów ustawowych, a w szczególności będą tu miały zastosowanie przepisy tzw. prawa sąsiedzkiego. W wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn. akt OSA 4/01 wyrażony został pogląd, że właściwą podstawę prawną do dokonania oceny możliwości wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji usytuowanej przy granicy będzie stanowił przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. z wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanego wyżej wynika, że pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wprawdzie wydane, ale gdy zaistnieją szczególnie uzasadnione przyczyny. Wskazuje na to treść art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającego zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak również art. 144 k.c., przewidujący, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Na niezwykle istotne zagadnienie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 634/05, gdzie stwierdził, że "Pozwolenie na budowę dla inwestycji położonej przy granicy z nieruchomością sąsiednią pozostającą poza dyspozycją inwestora, winno uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania wszystkich stron (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności, oraz dyspozycje zawarte w przepisie art. 5 ust. 1 p.b., jak i w przepisach art. 140 i art. 144 k.c." Reasumując tę część wywodów podkreślić należy, iż zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich także w bliżej nie określonej perspektywie czasu. Mając na uwadze powyższe uwagi organy winny ponownie ocenić trafność decyzji Naczelnika Miasta L. z punktu widzenia ochrony interesów osób trzecich szczególnie w zakresie możliwości zagospodarowania swojej nieruchomości. W następnej kolejności należy wskazać na to, że stanowisko organu odwoławczego w kwestii przekroczenia granicy działki przez inwestora nie zostało w sposób wyczerpujący uzasadnione. Wbrew zaprezentowanemu stanowisku analiza dokumentacji projektowej a w szczególności części rysunkowej wskazuje na to, że studzienki przyokienne (świetliki piwniczne) znajdują się poza obrysem budynku. Jednocześnie organy konsekwentnie stały na stanowisku, że projektowany i zrealizowany budynek został posadowiony ścianami przy granicach sąsiednich działek. W tej sytuacji wspomniana wyżej dokumentacja wskazywała by na to, że świetliki znajdują się już na działce nr [...]. Przy czym kwestia dokładnego usytuowania budynku winna być jeszcze raz dokładnie przeanalizowana bowiem porównanie powierzchni działki i powierzchni zabudowy wskazuje na to, że część działki nie została zabudowana a zatem niekoniecznie ściany budynku usytuowane są w granicach działki. Niepodjęcie przez organy orzekające czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W związku z tym, że opisane uchybienia proceduralne, dotyczyły postępowań przed organami obu instancji, skutkowały uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. w szczególności art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a i w podniesionym powyżej zakresie tak, by dokonane ustalenia faktyczne nie budziły wątpliwości w kontekście obowiązujących norm prawa materialnego. Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło