II GZ 24/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 77/13 w zakresie oddalenia wniosku o wykładnię wyroku w sprawie ze skargi C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił wniosek C. T. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Administracyjnego w S. z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 77/13 w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 1 września 2013 r. C. T. złożył wniosek o wykładnię wyroku tego Sądu z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 77/13. We wniosku przedstawił własną ocenę uzasadnienia, podnosząc między innymi, że w wyroku zawarte jest absolutne stwierdzenie nieprawdy i domaga się uchylenia tego stwierdzenia. W dalszej części uzasadnienia C. T. podjął polemikę z jego treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uzasadniając oddalenie ww. wniosku na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wskazał, że sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W rozpoznawanej sprawie sentencja wyroku nie nasuwa żadnych wątpliwości, zaś jeśli chodzi o uzasadnienie orzeczenia, to we wniosku o wykładnię skarżący nie wskazał jaka konkretnie treść budzi jego wątpliwości. Skarżący ograniczył się do krytyki uzasadnienia. Zażalenie na to postanowienie wniósł C. T., wnosząc o jego uchylenie i nakazanie WSA w S. dokonania wykładni. W zażaleniu podniesiono m.in., że wyrok opierał się na nieistniejącym stanie, a więc nierzeczywistym. Podniósł, że jego wniosek o wykładnię nie jest polemiką, a żądaniem wyjaśnienia co oznacza, że "jak nie ma i nigdy nie było oryginału i wystawienia dokumentu – co oznacza w wyjaśnieniu Sądu – że on jest". Sądowi I instancji rozpoznającemu sprawę zarzucono, że odrzucił wszelkie dowody w sprawie i nie wyjaśnił niczego, a także, że dokonał rozszerzającej wykładni przepisów sprowadzającej się do przyjęcia, że skarżący mógł wyłączyć się spod egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści, a postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna, więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Podkreślić należy, co w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne, że wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami, co do dalszego postępowania (postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09, z dnia 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10, z dnia 23 września 2008 r., I OZ 698/08, orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie poglądy prezentowane są również w doktrynie prawa (por. T. Woś komentarz do art. 158 (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, str. 576). Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania; za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku, stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu. Oczekiwania strony postępowania sądowoadministracyjnego, co do kierunku i sposobu rozstrzygnięcia jej sprawy przez sąd administracyjny, nie upoważniają jej do kontynuowania procesowej polemiki po zakończeniu tego postępowania inaczej niż w formie prawem przepisanej, tj. środków odwoławczych. W każdym innym przypadku polemika taka jest prawnie bezskuteczna. C. T. we wniosku o dokonanie wykładni wskazuje, że treść wyroku opiera się na nieprawdzie i wnosi, by Sąd "nie odsyłał mnie do kasacji" oraz, że "Każdy Sąd obowiązuje rzetelność w orzekaniu a nie tylko Sąd Kasacyjny". Zdaniem wnioskodawcy wyrok opierał się na nieistniejącym stanie, a więc nierzeczywistym. W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte we wniosku wykładnię wyroku twierdzenia C. T. stanowią w istocie zarzuty co oceny dowodów sprawy, ustaleń przyjętych przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu i co do prawidłowości stanowiska prezentowanego przez ten Sąd. Tymczasem to właśnie skarga kasacyjna jest środkiem prawem przewidzianym, a więc właściwym do przedstawienia zarzutów dotyczących prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia. Jak już wskazano, niedopuszczalne jest dochodzenie do zmiany merytorycznej orzeczenia w trybie wniosku o dokonanie wykładni wyroku. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.