II OSK 2646/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-06
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Małgorzata Masternak-Kubiak, Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, jeśli obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia, naruszając przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie budowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że nawet jeśli budynek stodoły został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu i naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od budynków sąsiednich, organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Kwestia legalności budowy obiektów na sąsiedniej działce nie była przedmiotem niniejszego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku stodoły do stanu zgodnego z prawem. Budynek został wybudowany w latach 1978-1979, prawdopodobnie na podstawie pozwolenia z 1978 r., ale z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu i naruszeniem przepisów przeciwpożarowych dotyczących odległości od sąsiedniego budynku. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, organy nakazały wykonanie ściany przeciwpożarowej. J. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie oddalającego jego skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lipca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 518/13 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 października 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 518/13 oddalił skargę J. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. rozpatrując sprawę wybudowania bez pozwolenia na budowę murowano-drewnianego budynku stodoły usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], w oparciu o przepisy art. 40 i art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "k.p.a."), nakazał J. R. usunięcie w ścianach szczytowych stodoły na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] elementów drewnianych, wymurowanie ścian osłonowych z cegły grubości 12 cm i wykonanie w miejscu ścian szczytowych ścian oddzielenia pożarowego.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił powyższą decyzję organu I instancji i nakazał wykonanie w miejscu ścian szczytowych budynku stodoły o wym. 8,03 m x 13,07 m ścian oddzielenia pożarowego.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z dnia [...] października 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii podnoszonych w pismach J. R., że samowolę budowlaną popełnił nie on, a właściciel sąsiedniej nieruchomości budując swoje budynki na działce nr ew. [...] i nie zachowując przepisów przeciwpożarowych w okresie, kiedy na jego działce nr [...] stał jeszcze budynek mieszkalno – składowy, od którego na działce sąsiedniej można było wznieść obiekt z zachowaniem zasad przeciwpożarowych ujętych w przepisach wykonawczych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji PWINB z dnia [...] października 2006 r.
W związku z powyższym PWINB decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. ponownie uchylił decyzję PINB w J. z dnia [...] stycznia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. PINB w J., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., nałożył na J. R. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku stodoły usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] poprzez wykonanie ściany przeciwpożarowej w miejscu ściany szczytowej budynku stodoły zlokalizowanej w odległości zmiennej od murowano - drewnianego budynku stodoły na działce nr ew. [...] wynoszącej od 13,95 - 14,13 m w terminie do 30 maja 2013 r.
Po rozpoznaniu wniesionego przez J. R. odwołania, PWINB decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej terminu do wykonania czynności i jednocześnie wyznaczył w tym zakresie dzień 31 grudnia 2013 r. - jako ostateczny termin do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu I instancji i utrzymał w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika iż budynek stodoły o wymiarach 8,03 x 13,07 m został wybudowany w latach 1978-1979. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zarówno H. R., jak i J. R., nie przedłożyli pozwolenia na budowę. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez PWINB w dniu [...] kwietnia 2006 r. H. R.przedłożyła kserokopię okładki projektu i umożliwiła wgląd w jej oryginał, na którym widniały oryginalne czerwone pieczęcie o treści załącznik do decyzji z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] R. [...] kwietnia 1978 r. i druga pieczęć Urząd Gminy [...] R. woj. [...]. Również w trakcie oględzin przeprowadzonych przez PINB w J. w dniu [...] kwietnia 2010 r. J. R. przedłożył w/w projekt i umożliwił wgląd w jego treść. Na podstawie przedłożonych dokumentów można było wyłącznie ustalić, że według projektu typowego budynek stodoły powinien posiadać wymiary 8.30 x 12,20 m bez podcieni i 11,30 x 12,20 m z podcieniami. Biorąc powyższe pod uwagę PWINB przyjął, że budynek stodoły będący przedmiotem postępowania został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] R. [...] kwietnia 1978 r., niemniej jednak został on wybudowany w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), czyli w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
PWINB uznał, że przedmiotowy obiekt narusza obowiązujące w czasie jego budowy przepisy tj. rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26 poz. 157). Zgodnie z § 20 ust. 1 tego rozporządzenia odległość szop i stodół oraz baraków (tymczasowych budynków) ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową powinny wynosić co najmniej 25 m od budynku ze ścianami z materiałów palnych lub pokryciem z materiałów łatwo zapalnych. W rozpatrywanym przypadku od strony wschodniej namierzona odległość w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2006 r. przeprowadzonej przez PWINB od drewnianej ściany stodoły na działce Państwa C. wynosi 13,95 m, natomiast wg szkicu stanowiącego załącznik do protokołu oględzin PINB w J. odległość ta wynosi 13,95 - 14,13 m, co narusza powyższe warunki techniczne.
W tej sytuacji, w ocenie PWINB, niezbędnym było podjęcie przez organ nadzoru budowlanego działań przewidzianych treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, czyli zobowiązanie właściciela do wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia dotychczas wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie ściany przeciwpożarowej w miejscu ściany szczytowej budynku stodoły zlokalizowanej w odległości 13,95 - 14,13 m od murowano - drewnianego budynku na działce [...] w miejscowości [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w dacie budowy przedmiotowej stodoły tj. w latach 1978-79 na sąsiedniej działce nr ew. [...] należącej do G. C. stodoła już istniała, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. protokołu rozprawy administracyjnej PWINB z dnia [...] kwietnia 2006 r., oraz treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/08. Fakt istnienia wcześniej w miejscu obecnie istniejącej stodoły innego budynku, nie upoważniał inwestora przedmiotowej stodoły od realizacji robót niezgodnie z przepisami i bez uwzględnienia zastanego stanu faktycznego i prawnego w dacie budowy obiektu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. R. wniósł o uchylenie powyższej decyzji PWINB z dnia [...] marca 2013 r. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wadliwie ustalonego stanu faktycznego i nie odnosi się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz zarzucił pominięcie przy rozpoznaniu sprawy Urzędu Gminy R. oraz G. C..
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji wskazał w pierwszej kolejności na wynikające z art. 153 P.p.s.a. związanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy treścią oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/08.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że organy prawidłowo ustaliły, że będący przedmiotem postępowania budynek został wybudowany w dacie, kiedy budynek posadowiony na sąsiedniej działce już istniał. Budynek stodoły należącej do J. R. powstał na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1978 r., nr [...] R. [...] kwietnia 1978 r., nie stanowił tym samym samowoli budowlanej. Prawidłowo ustalono, że przy braku treści decyzji o pozwoleniu na budowę, a mając na uwadze projekt typowy stodoły stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, budynek ten został zbudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. To ustalenie, implikuje konieczność zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy wyczerpuje, więc dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd zauważył, że brak treści decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, określającego konsekwencje istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Zakończone roboty budowlane nie będące samowolą budowlaną należało, więc ocenić przez pryzmat art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego. Ocena przedmiotowej stodoły w kontekście zgodności jej budowy z przepisami obowiązującymi w dacie jej budowy (w latach 1978 – 79) prowadzi do wniosku, że narusza przepis § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, stosownie do którego odległości szop i stodół oraz baraków (tymczasowych budynków) ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową powinny wynosić co najmniej 25 m od budynku ze ścianami z materiałów palnych lub pokryciem z materiałów łatwo zapalnych. Odległość przedmiotowej stodoły od drewnianej ściany stodoły na działce Państwa C. wynosi 13,95 (ustalenia dokonane w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2006 r., 13,95 - 14,13 m - szkic stanowiący załącznik do protokołu oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.). Z uwagi na fakt, że wskazana wyżej niezgodność z przepisami ma charakter usuwalny wyłączone będzie w przedmiotowej sprawie stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zastosowanie będzie zatem miał art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na podstawie którego organ zobowiązuje właściciela do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia dotychczas wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie ściany przeciwpożarowej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji stan faktyczny został w niniejszej sprawie ustalony prawidłowo, zaś kwestia legalności wybudowanych na sąsiedniej działce obiektów budowlanych nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. R., zaskarżając go w całości. Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo że zachodzą przesłanki do uchylenia przedmiotowej decyzji z powodów naprowadzonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej,
2. art. 7 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela,
3. art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz wydanych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, które nie zostały pokryte w całości, ani w części, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kascyjnej przywołując treśc art. art. 33 § 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) wskazano, że sporny budynek został wybudowany zgodnie z projektem i odebrany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Posadowienie budynku zgodnie z prawem i odbiór budynku przez uprawnione do tego organy nie może skutkować obecnie wydaniem decyzji sprzecznej z poprzednimi, na podstawie których strona nabyła pewne prawa. Skarżący zwrócił nadto uwagę na kwestię "pierwszeństwa" budowy, a co za tym idzie naruszenia przepisów przeciwpożarowych przez właściciela sąsiedniej działki G. C.. W chwili kiedy na działce nr [...] sąsiad skarżącego wybudował drewniano-murowany budynek stodoły, na działce J. R. stała już stara stodoła, pokryta słomą, na której miejscu postawiono później w latach 1978-1979 stodołę, będącą przedmiotem niniejszej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania. Skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że to naruszenie mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga, zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Nakłada to na skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, LEX nr 480247; por. też B J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426).
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że złożona skarga kasacyjna, pomimo że została sporządzona przez adwokata, nie wypełnia wymagań normatywnych dotyczących elementów konstrukcyjnych, jakimi musi cechować się ten środek zaskarżenia. Zarzucając bowiem naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo że zachodzą przesłanki do jej uchylenia, art. 7 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz art. 77 K.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, skarżący nie wskazał naruszenia jakiejkolwiek normy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, z. 1 poz. 1) uznać trzeba, że to uchybienie nie może bezwarunkowo, z powołaniem się na niedopełnienie wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a., dyskwalifikować tej skargi. W sytuacji, gdy strona przytoczy, w petitum skargi kasacyjnej, jako zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego zamiast przepisów o postępowaniu przed sądem administracyjnym, to zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania tego zarzutu. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał merytorycznej oceny skuteczności przedstawionych w kasacji zarzutów. Trzeba jednak zaznaczyć, że taki sposób prezentacji zarzutów ogranicza w istotnym stopniu ich skuteczność z powodu braku możliwości nałożenia samej kontroli kasacyjnej oraz jej wyniku dokonanej na określoną i wskazaną w skardze kasacyjnej argumentację, "zwalczającą" argumentację przeprowadzoną w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji.
Wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Zasadnie ocenił, że organ związany oceną prawną oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1198/08, wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Zaznaczyć należy, że w tym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakazał wyjaśnienie, czy organy miały podstawy do uznania, że będący przedmiotem postępowania budynek został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, a także, jaki był ewentualny zakres tej samowoli. Sąd ponadto wskazał na konieczność oceny czy to skarżący czy też jego sąsiad popełnił samowolę budowlaną, budując w latach 1968-70 swoje budynki na działce sąsiedniej i nie zachowując przepisów przeciwpożarowych.
Wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, a dokonując oceny zgromadzonych w sprawie materiałów, w ramach swobodnej oceny dowodów, wyprowadziły prawidłowe wnioski pozwalające na dojście do prawdy obiektywnej. Tym samym nie było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Nie może zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut kasacji naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne sprawy zostały wyjaśnione. Organy orzekające zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący a ustalony na jego podstawie stan faktyczny pozwalał na dokonanie subsumcji normy art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą Prawo budowlane"). Zakończone roboty budowlane, niebędące samowolą budowlaną, zasadnie oceniono przez pryzmat norm art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 51 ust.1 pkt 1 ma zastosowanie wówczas, gdy występuje brak możliwości naprawy, tj. niedająca się usunąć niezgodność z przepisami, natomiast zastosowanie trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 następuje wówczas, gdy istnieje konieczność wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organy prawidłowo ustaliły, że budynek stodoły znajdujący się na działce skarżącego został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1978 r. nr [...]. Z analizy treści projektu obiektu wynika, że budynek został wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem i obowiązującymi, w czasie jego budowy, przepisami techniczno-budowlanymi. Sąd pierwszej instancji trafnie podzielił stanowisko i argumentację organów, że w świetle zebranego i ocenionego materiału dowodowego, przedmiotowy obiekt narusza przepis § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26 poz. 157). Stanowił on, że odległość szop i stodół oraz baraków (tymczasowych budynków) ze ścianami z drewna lub innych materiałów palnych nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową powinny wynosić co najmniej 25 m od budynku ze ścianami z materiałów palnych lub pokryciem z materiałów łatwo zapalnych. W trakcie rozprawy administracyjnej ustalono, że od strony wschodniej odległość od drewnianej ściany stodoły na działce sąsiedniej wynosi 13,95 m, natomiast wg szkicu stanowiącego załącznik do protokołu oględzin, odległość ta wynosi 13,95 - 14,13 m, co narusza wskazane normy techniczne. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zasadnie zobowiązał właściciela do wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie ściany przeciwpożarowej.
Skarżący podnosi kwestię "pierwszeństwa" budowy, a co za tym idzie naruszenia przepisów przeciwpożarowych przez właściciela sąsiedniej działki. Zarzuca, że ta kwestia ta nie została dogłębnie zweryfikowana i uwzględniona przez Sąd pierwszej instancji stosownie do wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu. Z materiału aktowego tj. protokołu rozprawy administracyjnej PWINB z dnia [...] kwietnia 2006 r., oraz treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/08 wynika, że w dacie budowy przedmiotowej stodoły (w latach 1978-79) na sąsiedniej działce nr ew. [...] należącej do G. C. stodoła już istniała. Fakt ten nie upoważniał jednak inwestora przedmiotowej stodoły do realizacji robót uchybiających przepisom techniczno-budowlanym obowiązującym w dacie budowy obiektu. Ponadto Sąd pierwszej instancji zasadnie podniósł, że kwestia legalności wybudowanych na sąsiedniej działce obiektów budowlanych, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Nie może mieć zastosowania w sprawie wskazany w skardze przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), obowiązującej w czasie wykonywania robót budowlanych, ponieważ odnosił się on do odpowiedzialności prawnej wykonawcy za właściwą jakość oraz zgodność z projektem i przepisami robót budowlanych. Należy wziąć pod uwagę, że w zasobach archiwum Urządu Gminy w R. nie ma jakichkolwiek informacji (materiałów z przebiegu budowy) o tym kto był wykonawcą robót. W związku z tym nie mają jakichkolwiek podstaw zarzuty kasacji dotyczące obarczania winą za uchybienia normom techniczno-budowlanym przy budowie stodoły Urządu Gminy w R..
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. [...] P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że w tej materii wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło