II SA/Gl 142/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Na wniosek obecnie skarżącego H. B., Burmistrz Miasta i Gminy K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania G. K. z budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...]. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny wspomnianego budynku mieszkalnego, podczas których stwierdzono, że jest on niezamieszkały. W trakcie oględzin nie zastano w budynku G. K.. Z informacji Komendy Powiatowej Policji w M., udzielonej w piśmie z dnia [...]r. wynika, że osoba ta przebywa pod wskazanym wyżej adresem. Wedle zeznań świadków: B. Z. oraz B. C. G. K. przebywa w tym budynku, z tym, że B. Z. zeznała, że jego pobyt ma charakter "sporadyczny", natomiast B. C. wskazała, że G. K. mieszka pod wskazanym adresem. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy K. odmówił wymeldowania G. K. z budynku położonego w miejscowości L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwoliła stwierdzić, że zaistniały okoliczności opisane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), co dałoby podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Wedle bowiem oświadczeń świadków oraz informacji uzyskanych z miejscowej jednostki Policji G. K. przebywa pod wskazanym adresem. Od decyzji tej odwołanie złożył skarżący kwestionując ustalenia faktyczne przyjęte przez organ pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego G. K. nie przebywa pod wskazanym adresem od dwóch lat, a jedynie od czasu do czasu pojawia się tam. Powołani przez organ świadkowie w sposób ogólnikowy wypowiadali się o pobycie Pana K. w należącym do skarżącego budynku, zwłaszcza, że nie byli w stanie umiejscowić tych pobytów w czasie. Również stanowisko lokalnej jednostki Policji nie jest dla skarżącego wiarygodne, skoro jej funkcjonariusze nie byli w stanie zatrzymać go na potrzeby toczących się postępowań karnych. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie dawał podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewoda [...] podkreślił, że istnieją rozbieżności w informacjach uzyskanych od jednostek Policji, gdyż jedna z nich – z M. wskazała, że G. K. przebywa w spornym lokalu, natomiast druga – z K. podała, że w/w osoba przebywa pod adresem: L. - ul. [...]. Również wyniki przeprowadzonych przez organ oględzin nie przystawały do poczynionych konkluzji. Wobec powyższego organ pierwszej instancji został zobowiązany do przeprowadzenia czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy G. K. rzeczywiście przebywa pod wskazanym adresem, w tym do przeprowadzenia oględzin budynku, przesłuchania świadków, wywiadu w środowisku sąsiedzkim, wezwania G. K. do osobistego stawiennictwa oraz do uzyskania informacji od jednostki Policji w M.. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, a w szczególności ponownym zgromadzeniu materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...]z dnia [...]r., organ pierwszej instancji w dniu [...]r. wydał decyzję Nr [...], mocą której ponownie orzekł o odmowie wymeldowania G. K. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w miejscowości L. – . W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalono, że G. K. przebywał w zakładzie karnym w okresie od dnia [...]r. do dnia [...] r., a po jego opuszczeniu ponownie zamieszkał pod dotychczasowym adresem. W ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, że G. K. opuścił miejsce swojego stałego pobytu. Zgromadzony materiał dowodowy (zeznania świadków i oględziny nieruchomości), w tym oświadczenia skarżącego złożone w związku z zakończoną sprawą eksmisyjną świadczą bowiem o tym, że osoba ta nadal przebywa pod wskazanym adresem. W związku z tym organ uznał, że w świetle treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych brak jest przesłanek do wymeldowania G. K.. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący wnosząc o uwzględnienie jego wniosku o wymeldowanie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Odwołujący się zarzucił organowi naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 64 § 2 i 3 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego bezspornym jest, że G. K. odbywał karę pozbawienia wolności, a tym samym przebywał poza miejscem dotychczasowego zamieszkania, co wyczerpuje jedną z przesłanek opisanych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ponadto podkreślił, że dysponuje prawomocnym orzeczeniem o eksmisji w/w osoby z należącego doń budynku mieszkalnego. W ocenie odwołującego się odmowa wymeldowania G. K. przez organ pierwszej instancji jest w istocie podyktowana konfliktem z władzami Gminy K., do których skarżący zwrócił się z żądaniem wskazania G. K. lokalu socjalnego. Uzasadnieniem dla stwierdzenia, że G. K. nadal przebywa pod wskazanym wyżej adresem nie może być zaś fakt, że na oknie jednego z pomieszczeń stoi czajnik elektryczny zaś w łazience znajdują się przyrządy do golenia. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że organ niższej instancji zastosował się do poprzednio udzielonych wskazówek organu odwoławczego i przeprowadził czynności dowodowe zgodnie z zaleceniami zawartymi w wydanej uprzednio decyzji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza zeznań świadków, oświadczeń składanych przez lokalne organa Policji oraz oględzin nieruchomości pozwoliła ustalić, że G. K. nadal zamieszkuje w budynku przy ul. [...] położonym w miejscowości L. . Ponadto dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie miał fakt, że G. K. został zatrzymany przez Policję w w/w lokalu i przetransportowany do zakładu karnego celem odbycia kary pozbawienia wolności, co miało bezpośredni wpływ na opuszczenie lokalu, które nie było dobrowolne. Późniejsze oświadczenia sąsiadów, wskazujących, ze G. K. przebywa w lokalu sporadycznie nie dają podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że nie zamieszkuje on w lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zakwestionował stanowisko organu, który przyjął, że G. K. swoje centrum życiowe usytuował w budynku przy ul. [...] w L. – . W jego ocenie G. K. pojawia się na wspomnianej nieruchomości w sposób sporadyczny, co przeczy ustaleniom poczynionym przez organ. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że okres pobytu w zakładzie karnym w żaden sposób nie wyłącza możliwości wymeldowania osoby, która przed umieszczeniem w placówce penitencjarnej przebywała w dotychczasowym miejscu pobytu. Istnienie prawomocnego wyroku eksmisyjnego daje podstawę do stwierdzenia, że zaistniały dwie przesłanki, które dają podstawę do wymeldowania G. K.. Osoba ta, wbrew stanowisku organu, została doprowadzona do zakładu karnego z innego miejsca, aniżeli nieruchomość należąca do skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił dotychczasowe ustalenia dowodowe poczynione w toczącym się postępowaniu i wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 11 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, a dodatkowo podniósł, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji Gmina K. zaoferowała G. K. lokal socjalny w celu realizacji wyroku eksmisyjnego, co zostało udokumentowane złożonym do akt pismem Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, a kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona w oparciu kryterium zgodności z prawem przewidziane w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dała podstawę do wyeliminowania decyzji obydwu organów z obrotu prawnego. Jedną z fundamentalnych zasad, jakie organy winny mieć na względzie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, która nakłada obowiązek podejmowania przez organy, z urzędu lub na wniosek, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy – art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – zwana dalej K.p.a.). Jej rozwinięciem są regulacje zawarte w Rozdziale 4 K.p.a. zatytułowanym "Dowody", normujące postępowanie dowodowe, a szczególne znaczenia ma tutaj art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto, jak stanowi art. 7 K.p.a ab initio, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, co przekłada się nie tylko na podejmowanie działań zgodnych z obowiązującymi przepisami lecz również oznacza konieczność respektowania rozstrzygnięć wydanych przez inne organy lub sądy. Odnosząc poczynione na wstępie uwagi do stanu faktycznego zaistniałego na gruncie niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że co prawda postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem reguł wskazanych w przepisie art. 75 i nast. K.p.a., to jednak konkluzje przyjęte przez organy stoją w sprzeczności z ustaleniami dowodowymi. Przede wszystkim, z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania nie wynika w sposób jednoznaczny, że G. K. rzeczywiście przebywa pod wskazanym adresem w sposób, który można by określić mianem "stałego pobytu". Wątpliwości w tej kwestii rodzą przede wszystkim informacje uzyskane od jednostek Policji, które pozostają w sprzeczności ze sobą ( w piśmie z dnia [...]r. podano, że nie przebywa pod wskazanym adresem; w piśmie z dnia [...] r. wskazano, że przebywa; z pisemnej informacji udzielonej Sądowi Rejonowemu w M. w dniu [...]r. wynika, że G. K. przebywa pod wskazanym adresem; natomiast z pisma datowanego na dzień [...]r. wynika, że na w/w posesji przebywa on sporadycznie). Również zeznania świadków są ze sobą sprzeczne. Niektórzy (D. Z. i B. C.) wskazali, że G. K. przebywa pod wskazanym adresem, korzystając z tej nieruchomości, inni (A. G. i M.G.) nie potwierdzili tego faktu. Analogicznie, zarówno sam zainteresowany jak i właściciel budynku złożyli w tej kwestii rozbieżne zeznania. Bezspornym jest przy tym, że w okresie od [...]r. do dnia [...] r. G. K. przebywał w placówce penitencjarnej, a wobec tego przebywał poza miejscem, które wskazał jako miejsce stałego pobytu. Przypomnieć wypada, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzależnia dokonanie wymeldowania od zaistnienia dwóch przesłanek: opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego na okres co najmniej 3 miesięcy oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Wobec tego obie przesłanki zostały spełnione, czego wszakże żaden z organów nie brał pod uwagę. Mając na uwadze treść przywołanego przepisu Sąd przyjął, że stwierdzenie, iż ktoś przebywa pod konkretnym adresem z zamiarem stałego pobytu może mieć miejsce wówczas, gdy: po pierwsze w sposób faktyczny koncentruje tam swoje życie, po drugie zaś, po jego stronie istnieje zamiar kontynuacji takiego stanu. Pamiętając o dorobku orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które zwracało uwagę na dobrowolny i trwały charakter opuszczenia lokalu, nie można tracić z pola widzenia brzmienia powołanego przepisu oraz funkcji, jaką on pełni. Samo przebywanie pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym charakterze pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie przesądza o stałym jego charakterze. Towarzyszyć musi mu, bowiem przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać trzeba, że po opuszczeniu zakładu karnego G. K. przebywał w budynku należącym do skarżącego nie tyle ze względu na zamiar skoncentrowania w nim swoich interesów życiowych, co ze względu na fakt, że nie miał możliwości zorganizowania innego lokum, co wprost wynika, z treści jego oświadczeń zawartych w protokole przesłuchania strony z dnia [...]r. Organy obu instancji przeszły do porządku zarówno nad tym stwierdzeniem strony, jak i nad faktem odbywania kary pozbawienia wolności przez okres ponad trzech miesięcy oraz nad istnieniem prawomocnego rozstrzygnięcia orzekającego eksmisję G. K. ze wspomnianego budynku. Tymczasem orzeczenie to ma dla przedmiotu sprawy bardzo istotne znaczenie, albowiem pozbawia ono G. K. legitymacji do przebywania na nieruchomości należącej do skarżącego, co zarazem uprawdopodabnia zeznania tych świadków, którzy wskazywali na "sporadyczne" pojawianie się G. K. na wspomnianej nieruchomości. Sąd zwraca przy tym uwagę, że zgodnie z regułą praworządności, zawartą w art. 7 K.p.a., organ analizując zgromadzony materiał dowodowy winien wziąć pod uwagę treść tego rozstrzygnięcia (orzekającego eksmisję) i przez jego pryzmat ocenić wyrażoną przez G. K. wolę przebywania na nieruchomości, która w istocie stanowi podważenie pozostającego w obrocie prawnym, prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, czego wszak nie sposób zaakceptować. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby zakwestionowanie skutków, jakie wywołuje orzeczenie o eksmisji, co w świetle zasady praworządności jest niedopuszczalne. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy rozważy raz jeszcze wszelkie okoliczności dotyczące faktu stałego przebywania G. K. pod wskazanym wyżej adresem, weźmie pod uwagę treść orzeczenia sądu powszechnego o eksmisji G. K. z budynku należącego do H. B. oraz uwzględni fakt, że Gmina K. zaproponowała G. K. lokal socjalny, a wobec tego jego argumentacja o braku lokum jest na chwilę obecną bezzasadna. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na mocy art. 152 cyt. ustawy. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to wobec braku stosownego wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 cyt. ustawy).