II SA/Sz 165/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-07-11

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na brak wymaganych przez art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego warunków przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej?
Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, stosując art. 138 § 2 K.p.a. Sąd uznał, że Wojewoda mógł uzupełnić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie na podstawie art. 136 K.p.a., zamiast uchylać decyzję. Brak uzasadnienia, dlaczego organ odwoławczy sam nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci wodociągowej, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem było uznanie, że projekt nie zawierał wymaganych warunków przyłączenia od właściwej jednostki organizacyjnej. Inwestor (T.W.) zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. błędne uznanie Gminy za stronę postępowania oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2013r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy , działającego w imieniu Gminy , od decyzji Starosty z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej, osiedlowej – DE 90 PVC na działkach o numerach: [...] w miejscowości Konikowo, gmina – Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [..] r. (data wpływu do organu) T.W. zwrócił się do Starosty o pozwolenie na budowę odcinka sieci wodociągowej rozdzielczej, osiedlowej – DE 90 PVC dołączając do wniosku 4 egzemplarze projektu budowlanego, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia [..] r. Starosta wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji projektowej w wyznaczonym terminie, czyli do dnia [...] r. Określonym w postanowieniu warunkiem było doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego z przedłożoną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaną przez Wójta Gminy z dnia [...] r., zmienioną dnia [...]r. oraz przedłożonym wypisem z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy o przeznaczeniu działki nr [...] w planie w zakresie podmiotu właściwego do określenia warunków wykonania projektowanej sieci wodociągowej. Z dniem [...] r. Starosta podjął, uprzednio zawieszone na wniosek inwestora, postępowanie i opisaną wyżej decyzją zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Kwestionując decyzję organu I instancji Wójt Gminy , działając w imieniu Gminy , złożył od niej odwołanie wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Odwołujący się zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu, że inwestor – T. W. nie mógł ustalić warunków przyłączeniowych, gdyż nie jest przedsiębiorstwem posiadającym zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków i nie otrzymał od Gminy uprawnień, które stanowiłyby podstawę do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ponadto, w ocenie Wójta, przedmiotowa decyzja narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem została wydana niezgodnie z punktem 4 decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] r., Wojewoda przytoczył treść art. 34 ust. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb z zastrzeżeniem art. 33 ust. 2 pkt 6 oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. Organ II instancji wskazał, że planowana inwestycja dotyczy budowy odcinka sieci wodociągowej na 4 działkach. W oparciu o przedłożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ ustalił, że działka o nr [...] należy do inwestora, działka [...] należy do osoby prywatnej, z kolei działki o numerach [...] i [...] należą do Gminy . Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, że do projektu budowlanego inwestor przedłożył wydane w dniu [...] r. własne warunki przyłączeniowe ustalające podłączenie planowanej sieci wodociągowej na działkach o numerach: [...] do istniejącego na działce nr [...] wodociągu będącego własnością "[...]" T. W. , zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r., a wśród załączonych przez inwestora dokumentów znajduje się oświadczenie Wójta Gminy z dnia [...] r. wydane inwestorowi odnoszące się do zapewnienia dostawy wody i odbioru ścieków z dwudziestu dwóch budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości[...] . W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył treść art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków definiującego pojęcie przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, a także art. 16 ust. 1 ww. ustawy, w którym wskazano, że na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków wymagane jest uzyskanie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze decyzji. Biorąc pod uwagę treść art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane, Wojewoda podniósł, że warunki przyłączenia obiektu do sieci mogą zostać wydane jedynie przez właściwą jednostkę organizacyjną, która na terenie danej gminy zapewnia dostawę i odbiór konkretnych mediów, tak jak w przedmiotowej sprawie zapewniającą dostawy wody i odbiór ścieków. Reasumując organ stwierdził, że załączone przez inwestora warunki przyłączenia nie są warunkami wydanymi przez właściwą jednostkę organizacyjną w myśl art. 2 pkt 4 oraz art. 16 i 17 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co stanowi o niespełnieniu wymagań określonych w art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane. Wojewoda wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji powinien wezwać inwestora o uzupełnienie przedmiotowego wniosku o pozwolenie na budowę o warunki przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej, wydane przez właściwą jednostkę organizacyjną. Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją T. W. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie stwierdzenie wydania przedmiotowej decyzji z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, czyli art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest niepełny, bowiem nie zawiera warunków przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej, a także naruszenie art. 2 pkt 4, art. 16 oraz art.17 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez przyjęcie, iż inwestor zobowiązany jest uzyskać warunki przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych w sytuacji, gdy z uwagi na przedmiotową inwestycję jednostka taka nie występuje, a także naruszenie art. 28 ust. 2 poprzez wniesienie odwołania przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony. Zdaniem skarżącego, Gmina nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą działek położonych w obszarze dokonywania spornej inwestycji, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 powołanej ustawy. Będące zaś w posiadaniu Gminy działki drogowe nie mają waloru budowlanego, a zatem realizacja spornej inwestycji nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu tego terenu, niezależnie od braku po stronie Gminy tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której na skutek braku uznania Gminy za stronę postępowania organ II instancji winien umorzyć postępowanie. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że należy odróżnić pojęcie "sieci wodociągowej" od "urządzenia wodociągowego". W ocenie skarżącego, jedynie budowa sieci wodociągowej dotyczy zadań własnych gminy w zakresie obowiązków określonych m.in. w ustawie o samorządzie gminnym, które powinny znajdować się w posiadaniu ww. przedsiębiorstw wodociągowych. Tymczasem inicjujący przedmiotowe postępowanie wniosek inwestora dotyczył inwestycji polegającej na budowie urządzeń wodociągowych jakim jest planowany odcinek sieci wodociągowej. Jednocześnie skarżący podkreślił, że planowana inwestycja dotyczy budowy "prywatnego" odcinka sieci wodociągowej - jako urządzeń wodociągowych, które dopiero w przyszłości mogą zostać połączone z tzw. "gminną" siecią wodociągowo – kanalizacyjną, i w takim kontekście, w ocenie skarżącego, organ II instancji winien rozpoznać sprawę. Gmina oraz inna gminna jednostka organizacyjna lub przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne wykonujące zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, nie będąc właścicielem urządzeń wodociągowych wzniesionych przez inwestora – nie mogą, zdaniem skarżącego, wydawać warunków technicznych przyłączenia wskazanych urządzeń do "gminnych" sieci wodociągowych, które aktualnie nie występują. W tych okolicznościach nie można stwierdzić "potrzeby", o jakiej mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącego organ II instancji błędnie przyjął, że skoro inwestor nie spełnia wymagań ustawowych w zakresie uznania go za przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, to automatycznie należy uznać, że nie spełnił on przesłanki wynikającej z art. 34 ust. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane, skoro urządzenia te i tak nie znajdują się w posiadaniu gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r. odpowiadając na pytanie sędziego sprawozdawcy skarżący oświadczył, że wielokrotnie ubiegał się o wydanie decyzji zezwalającej na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, jednakże takiej decyzji nie uzyskał. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanego aktu (decyzji, czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności, sąd po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych, stwierdził konieczność uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona do sądu decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej w dalszej części "K.p.a"., określającego jeden ze sposobów zakończenia postępowania przed organem administracji publicznej drugiej instancji. W myśl powołanego przepisu, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 21 lit. a ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) - organ odwoławczy może uchylić w całości zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że dyspozycja przepisu art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a możliwość podjęcia rozstrzygnięcia przez organ na podstawie tego przepisu jest ograniczona do sytuacji, gdy wystąpi istotna wadliwość postępowania przed organem pierwszej instancji, która nie może zostać usunięta w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, które powinno polegać na dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji. Powyższe oznacza, że skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Na organie odwoławczym ciąży m.in. obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego oraz zbadanie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Należy mieć przy tym na względzie, że organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu, lecz dodatkowo obowiązany jest ustalając stan faktyczny sprawy do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego o okoliczności pominięte przez organ pierwszej instancji, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie (stosownie do treści art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a.). Obowiązkiem organu administracyjnego, (zarówno I jak i II instancji) jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie stosownie do art. 7 i art. 77 K.p.a.; następnie organ zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Istota wyjaśniającego postępowania odwoławczego, o którym mowa w przytoczonym przepisie, sprowadza się do możliwości naprawienia przez organ odwoławczy ewentualnych wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą zostać usunięte bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze został wyrażony pogląd, zgodnie z którym samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 K.p.a.) wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. C.H. Beck, 2012 r., s. 524). Uwzględniając określone w art. 138 § 2 K.p.a. przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego uznać należy, że winny być one rozpatrywane w związku z określonym w art. 136 K.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji też przyjąć trzeba, że organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 K.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w granicach wyznaczonych przez art. 136 K.p.a., nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji zaś, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, podjęcie decyzji kasacyjnej uznać należy, za równoznaczne z naruszeniem obydwu tych przepisów, które - jako mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - wyczerpuje przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi stwierdził, że załączone przez inwestora warunki przyłączenia nie są warunkami wydanymi przez właściwą jednostkę organizacyjną, o której mowa w art. 2 pkt 4 oraz art. 16 i 17 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), nie spełniają zatem wymagań o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Z tego powodu nałożył na organ I instancji obowiązek przy ponownym prowadzeniu postępowania polegający na wezwaniu inwestora do uzupełnienia przedmiotowego wniosku zgłoszonego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę odcinka sieci wodociągowej – o warunki przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej – wydane przez właściwą jednostkę organizacyjną. Podkreślić należy, że stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb, z zastrzeżeniem art. 33 ust. 2 pkt 6, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych. W powołanym przepisie mowa jest o przedsiębiorstwach świadczących odpowiednie usługi w tych dziedzinach, przy czym oświadczenia, o których mowa, stanowią pewnego rodzaju promesę, że po zrealizowaniu inwestycji budowlanej zawrą one stosowne umowy z użytkownikiem nieruchomości. W tym miejscu zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że inwestor nie posiada decyzji zezwalającej na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani też nie mógł być uznany za przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, zdefiniowane w art. 2 pkt 4 ww. ustawy, które oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. W świetle powołanych przepisów o powyższym uprawnieniu nie decydują inne przedłożone przez inwestora dokumenty, w tym wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W tych okolicznościach, skoro inwestor nie jest uprawniony do prowadzenia takiego rodzaju działalności, zatem zdaniem sądu, dla oceny prawidłowości projektu budowlanego w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie warunki ogólne przewidziane w przytoczonym wyżej przepisie art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdzając braki wniosku o pozwolenie na budowę polegające jedynie na niedołączeniu warunków przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej, mógł je uzupełnić jednak we własnym zakresie, bez potrzeby uchylania decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postępowanie organu II instancji nie tylko stanowi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., ale również sprzeciwia się zasadzie ekonomii procesowej. Zasada ta m.in. legła u podstaw zmiany przepisu art. 138 § 2, albowiem wydanie decyzji kasacyjnej, na co już Sąd wyżej zwrócił uwagę, zostało uzależnione od naprawdę istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, których zaistnienie uniemożliwia wydanie orzeczenia w II instancji. Niezależnie od powyższej konstatacji Sąd zwrócił uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się korespondencja prowadzona pomiędzy T. W. , a Wójtem Gminy dotycząca zapewnienia dostaw wody oraz odprowadzania ścieków z nieruchomości inwestora. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący podejmował działania zmierzające do wydania warunków przyłączeniowych do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, do których ustosunkował się adresat tych wniosków, czyli organ wykonawczy gminy. Tymczasem Wojewoda wydając decyzję kasacyjną, lakonicznie uzasadniając swoje stanowisko, nie odniósł się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie ocenił go pod kątem przydatności dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przerzucając obowiązek przeprowadzenia postępowania na okoliczność uzupełnienia wniosku o warunki przyłączenia inwestycji na organ I instancji. Ustalenie kompletności wniosku inwestora, ocena zgromadzonych dowodów oraz ewentualne uzupełnienie dowodów nie wykraczało, w ocenie sądu, poza ramy postępowania, jakie powinno być przeprowadzone przez organ odwoławczy w trybie art. 136 K.p.a. W sytuacji, uznania że podjęcie czynności wyjaśniających w tym zakresie wykraczałoby poza postępowanie uzupełniające, organ powinien to wykazać stwierdzając przy tym, że przeprowadzenie postępowania w granicach art. 136 K.p.a. nie będzie wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika z jakiego powodu organ odwoławczy stwierdził konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, a nie przeprowadził sam tego postępowania stosownie do art. 136 K.p.a. Zdaniem sądu, wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., w której odstąpiono od wyjaśnienia przyczyn dla których organ odwoławczy sam nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego przesądza o jej wydaniu z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, należy stwierdzić, że argumenty powołane w rozstrzygnięciu organu odwoławczego nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie można zgodzić się również z poglądem wyrażonym przez organ II instancji, że skoro inwestor nie spełnia wymagań ustawowych w zakresie uznania go za przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne to automatycznie należy stwierdzić, że nie spełnił on przesłanki wynikającej z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane, bowiem jak zostało to wyjaśnione wyżej, nieposiadanie przez inwestora przymiotu przedsiębiorstwa, o jakim mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przesądza o niekompletności projektu budowlanego, w sytuacji posiadania przez inwestora wprawdzie nie poddanych analizie organu - oświadczeń właściwych jednostek o zapewnieniu dostaw mediów oraz warunków ich przyłączenia stosownie do treści art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skargi, sąd stwierdził, że wbrew argumentom pełnomocnika skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy "urządzenia wodociągowego", a nie "sieci wodociągowej", które dopiero w przyszłości może zostać połączone z tzw. "gminną" siecią, bowiem bezsprzecznie przedmiotem postępowania jest zatwierdzenie projektu budowlanego dotyczącego sieci wodociągowej. Skarżący we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jednoznacznie skonkretyzował, jaki jest przedmiot sprawy, a zważywszy na jego wieloletnie doświadczenie w dziedzinie budownictwa i infrastruktury towarzyszącej, trudno jest dać wiarę, że ubiegał się o wydanie pozwolenia na budowę bliżej nie zdefiniowanego "urządzenia wodociągowego" nie zaś "sieci wodociągowej". Zmiana przedmiotu wniosku jest, w ocenie Sądu, jedynie zbędnym zabiegiem językowym, który niczego nowego do sprawy nie wnosi. Ponadto nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu skargi, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje "potrzeba", o której mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane, bowiem zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych użyte w powołanym artykule określenie "stosownie do potrzeb" należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku, w którym inwestor zamierza korzystać z któregoś z wymienionych mediów, owo oświadczenie i warunki przyłączenia winny być dołączone do projektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II OSK 1341/10, publ. Lex nr 965181). Za całkowicie nietrafne należy uznać stanowisko skarżącego o braku legitymacji Gminy do występowania w sprawie w charakterze strony stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane definiującego pojęcie strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, którą poza inwestorem jest również m.in. właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Z analizy akt sprawy, w tym wypisu uproszczonego z rejestru gruntów wynika, że Gmina jest właścicielem działek o numerach [...] oraz[...] , objętych przedmiotową inwestycją zatem bezsprzecznie przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji brak było podstaw do zastosowania przezorganIIinstancjiart.138 § 1 pkt 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie wykonalności (pkt II) orzeczono stosownie do art. 152 powołanej ustawy, z kolei w przedmiocie kosztów (pkt III) zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 ww. ustawy. Organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło