II SA/Gl 531/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" z C. w [...] na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r., przekazanym wraz z odpowiedzią na skargę przez organ w dniu [...] r., "A". z C. w [...] złożyła skargę "na decyzję Prezydenta Miasta K. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę [...] w K. na terenie b. [...]". Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach innych toczących się przed tutejszym Sądem postępowań ze skarg "A". z C. w [...] wezwano skarżącą Spółkę na adres ustanowionego w sprawie II SO/Gl 21/12 pełnomocnika do doręczeń do usunięcia braków formalnych skargi poprzez dokładne oznaczenie przedmiotu skargi oraz nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. wskazano, że przedmiotem skargi są trzy decyzje [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r., nr [...]. Do pisma tego załączono również przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego wypis z rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Z., z którego wynika, że Spółkę reprezentują i w jej imieniu składają podpisy członkowie zarządu, wszyscy wspólnie, a funkcję członków zarządu pełnią D.W. i J.P.. Z uwagi na fakt, że zarówno na egzemplarzu skargi z dnia [...] r., jak i na egzemplarzu pisma z dnia [...] r. podpis jest nieczytelny i nie można ustalić, czy i która z osób reprezentujących skarżącą Spółkę podpisała wymienione wyżej dokumenty, ponownie wezwano stronę do usunięcia braku formalnego skargi oraz pisma z dnia [...] r. będącego uzupełnieniem skargi poprzez podpisanie skargi i powyższego pisma przez D.W. oraz J.P. albo poprzez nadesłanie odpisu skargi oraz tego pisma własnoręcznie podpisanego przez te osoby z oznaczeniem podpisu każdej z nich oddzielnie. Na dokonanie powyższej czynności wyznaczono termin siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłką została doręczona na adres pełnomocnika do doręczeń w dniu [...] r., jednak powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Na podstawie zarządzenia z dnia [...] r. uznano, że pełnomocnictwo do doręczeń zostało złożone jedynie do sprawy o sygn. akt II SO/Gl 21/12 i ponownie wezwano skarżącą Spółkę na adres wskazany w skardze i w nadesłanym wyciągu z rejestru handlowego do usunięcia braku formalnego skargi i pisma z dnia [...] r. Jednocześnie wezwano skarżącą Spółkę mającą siedzibę za granicą do ustanowienia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia, pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania w Polsce pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona z adnotacją "nieznany", umieszczoną na kopercie nadawczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że z uwagi na treść skargi i pisma z dnia [...] r. przyjęto, że przedmiotem skargi jest decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], na podstawie której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku [...] w K.. Świadczy o tym wyraźnie określenie w treści skargi, że dotyczy ona decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę [...], a także jej nagłówek ("Budowa [...]"), gdzie użyty skrót oznacza zdaniem Sądu [...]w K.. "A" z C. w [...] złożyła zatem skargę na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. Natomiast przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Wskazany obowiązek wynika z zasady pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu w stosunku do kontroli sądowej. Tryb administracyjny oparty jest natomiast na zasadzie dwuinstancyjności postępowania, ustanowionej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - zwanej dalej KPA), która daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Ograniczenie tej zasady może być wprowadzone tylko przepisem ustawy. Wobec powyższego wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji należy uznać za niedopuszczalne, a w konsekwencji taka skarga musi zostać odrzucona. W omawianym przypadku skarga dotyczy decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K., a nadto z akt sprawy wynika, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie spółka "A" z C. w [...] nie brała udziału. Nie powoduje to jednak, że omawiana powyżej zasada nie będzie miała tutaj zastosowania. Zgodnie z orzecznictwem prawo do wniesienia środka zaskarżenia, w tym przypadku odwołania, o którym mowa w art. 127 KPA, nie jest uzależnione od udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, przy czym osoba, która nie brała udziału w tym postępowaniu musi posiadać status strony w rozumieniu przepisów art. 28 KPA. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stąd jeśli skarżący nie zgadzali się z treścią decyzji organu pierwszej instancji, to przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego winni wystąpić - z zachowaniem terminu, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono - z odwołaniem do organu wyższego stopnia, nawet w przypadku, kiedy decyzja ta nie została im doręczona, a o jej wydaniu dowiedzieli się z innych źródeł. Na marginesie należy wskazać, że strona niezadowolona z decyzji, niebiorąca udziału w postępowaniu administracyjnym, po upływie terminów do wniesienia odwołania, ma również możliwość wykorzystania nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzających do wyeliminowania aktu, który narusza jej interes prawny. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym - wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 - 152 KPA) bądź stwierdzenie nieważności decyzji (art.156 – 159 KPA) - winno być co do zasady prowadzone przed właściwymi organami administracji publicznej w dwóch etapach, po uzyskaniu zaś ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, stronie będzie przysługiwało prawo do jego zaskarżenia do właściwego sądu administracyjnego. Dodatkowo podkreślić należy, że skarga wniesiona została przez osobę prawną mającą miejsce zamieszkania za granicą, a ponadto skarga ta była podpisana niezgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z nadesłanego przez stronę dokumentu. Jednak wezwanie kierowane zarówno do ustanowionego w sprawie II SO/Gl 21/13 dla "A". z C. w [...] pełnomocnika do doręczeń, jak i na adres Spółki wskazany w rejestrze handlowym, na podstawie którego skarżąca Spółka została zobligowana między innymi do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 299 § 2 p.p.s.a. i 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 i 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., pozostało bez odpowiedzi. Mając to na uwadze Sąd postanowił orzec jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.