I OSK 2939/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-04
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Bożena Popowska, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy plan operacyjny realizacji usług, sporządzony przez wykonawcę po zawarciu umowy w trybie zamówienia publicznego, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu, czy też może być chroniony jako tajemnica przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Plan operacyjny realizacji usług, sporządzony przez wykonawcę po zawarciu umowy w trybie zamówienia publicznego, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Ograniczenie dostępu do takiej informacji na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy istnienie tajemnicy jest obiektywne i jej ochrona jest proporcjonalnie ważniejsza niż prawo do informacji publicznej. Ponadto, zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy musi nastąpić w terminie określonym w przepisach Prawa zamówień publicznych, a nie po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji.Stan faktyczny
Spółdzielnia zwróciła się o udostępnienie planu operacyjnego realizacji usług, dostarczonego przez wykonawcę Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu. Szpital odmówił, uznając plan za tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Spółdzielni.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej z dnia 7 lutego 2013r. Zasądził od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej na rzecz Spółdzielni kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 385/13 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w Krakowie na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej z dnia 12 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej z dnia 7 lutego 2013r. nr. [...] 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej na rzecz Spółdzielni [...] w Krakowie kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2013 r. o sygn. akt II SA/Lu 385/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Spółdzielni [...] w Krakowie na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej z dnia 12 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia 12 marca 2013 r. nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7 lutego 2013 r. nr [...], odmawiającą Spółdzielni [...] w Krakowie udostępnienia informacji publicznej w postaci planu operacyjnego realizacji usług, dostarczonego Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w Białej Podlaskiej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na podstawie umowy z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie utrzymania czystości pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych w obiektach szpitalnych, pomocy personelowi medycznemu przy obsłudze pacjentów, wykonania transportu wewnątrzszpitalnego i utrzymana w należytym stanie terenów zielonych wokół obiektów szpitalnych.
W uzasadnieniach obu decyzji Dyrektor Szpitala wyjaśnił, że żądana przez Spółdzielnię informacja nie może zostać jej udzielona z uwagi na to, że stanowi tajemnicę przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o., w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), co zostało zastrzeżone przez Zarząd tej Spółki w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółdzielnia [...] w Krakowie zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób selektywny i sprzeczny z zasadą logicznego rozumowania, z pominięciem treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (siwz), co doprowadziło do chybionego uznania, że plan operacyjny nie stanowi części umowy zawartej przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny z [...] Sp. z o.o. w trybie przetargu nieograniczonego, w sytuacji, gdy z treści siwz wynika, że plan ten określa sposób wykonania zamówienia (sposób wykonania zobowiązania przez wykonawcę), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do odmowy zastosowania art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.); naruszenie art. 7, art. 11 i art. 80 kpa w związku z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez chybione uznanie, że [...] Sp. z o.o. podjęła starania, żeby zachować plan operacyjny w tajemnicy, w sytuacji, gdy nie zostały wykazane żadne działania tego podmiotu zmierzające do zachowania poufności planu operacyjnego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do nieuprawnionego zastosowania art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji – do odmowy udzielenia informacji publicznej; naruszenie art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię, wobec chybionego uznania, że plan operacyjny złożony przez [...] Sp. z o.o. objęty jest tajemnicą przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy nie posiada on wartości gospodarczej (został sporządzony jedynie na potrzeby konkretnego postępowania) i nie podjęto w stosunku do niego starań o zachowanie go w tajemnicy.
Formułując powyższe zarzuty, Spółdzielnia wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i o zobowiązanie Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej do udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie.
W ocenie Spółdzielni, chybione jest stanowisko Dyrektora Szpitala, że plan operacyjny nie stanowi części umowy zawartej przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny i [...] Sp. z o.o. w trybie przetargu nieograniczonego. Dyrektor Szpitala ustalił, iż plan operacyjny nie stanowi części umowy jedynie na tej podstawie, że plan ten nie został wymieniony jako załącznik do umowy. Pominął jednak treść siwz, która określa wymogi, jakie ma spełniać plan operacyjny. Zgodnie z punktem 9 rozdziału III siwz, wykonawca, którego oferta zostanie wybrana, w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy, złoży zamawiającemu plan operacyjny wykonania usługi, który musi uwzględniać wymogi określone w siwz – wraz z załącznikami.
Skarżąca wyjaśniła, że plan operacyjny określa sposób wykonania przedmiotu umowy (zobowiązania wykonawcy). Musi być zatem częścią umowy, niezależnie od tego, czy został mu nadany status załącznika. Umowa zawarta w trybie zamówienia publicznego ma charakter umowy wzajemnej, a jej istotą jest to, że obie strony zobowiązują się, że świadczenie jednej ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej. Świadczenie zarówno zamawiającego, jak i wykonawcy musi wynikać z umowy zawartej w formie pisemnej (art. 139 ust. 2 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych). Gdyby zatem uznać, że plan operacyjny nie stanowi części umowy, nie zostałby określony sposób wykonania zobowiązania przez [...] Sp. z o.o.
Skarżąca podkreśliła, że konsekwencją błędnego przyjęcia, iż plan operacyjny nie stanowi części umowy zawartej przez Dyrektora Szpitala z [...] Sp. z o.o. było niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 139 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym umowy zawarte w sprawie zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że do przedmiotowych umów stosuje się jedynie tryb udostępniania informacji publicznej (czyli udostępnianie ich np.: poprzez wywieszenie w miejscu publicznie dostępnym, jak też udostępnianie w formie kserokopii na żądanie obywatela). Do tych umów nie znajdą jednak zastosowania ograniczenia jawności informacji publicznej, przewidziane w ww. ustawie o dostępie do informacji publicznej. W świetle powyższego, w ocenie Spółdzielni, nieuprawniona była odmowa udostępnienia planu operacyjnego realizacji usługi z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zdaniem skarżącej, gdyby nawet uznać, że plan operacyjny nie stanowi umowy zawartej w trybie zamówień publicznych, to i tak nie znajdą do niego zastosowania wyłączenia jawności informacji publicznej. W art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej sprecyzowane zostały sytuacje, w których dopuszczalne są wyłączenia jawności informacji publicznej. Przepis ten przewiduje, że możliwe jest ograniczenie dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Z kolei pojęcie "tajemnicy przedsiębiorstwa" zostało zdefiniowane w art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne mające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tym samym, określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą, nie została ujawniona do wiadomości publicznej, podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.
W ocenie Spółdzielni, Dyrektor Szpitala nie wykazał, iż zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje mają charakter organizacyjny, technologiczny czy handlowy, oraz że posiadają wartość gospodarczą. Poufność informacji powinna mieć znaczenie dla majątkowych interesów przedsiębiorcy, biorąc pod uwagę zwrot, "wartość gospodarcza", jakim posługuje się ustawodawca. W przedmiotowym stanie faktycznym, gdzie przedmiot zamówienia został precyzyjnie opisany, a plan operacyjny ma ściśle odpowiadać wymogom siwz, nie można uznać, że plan ten stanowi know-how wykonawcy, a zatem nie może zostać uznany za tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto, Dyrektor Szpitala, odmawiając udzielenia informacji, winien wykazać, że przedsiębiorca podjął działania zamierzające do zachowania poufności tych informacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej wniósł o jej oddalenie. Dyrektor Szpitala nie podzielił wyrażonego w skardze poglądu, jakoby plan operacyjny, który określa sposób wykonania przedmiotu umowy (zobowiązania wykonawcy), był częścią umowy z dnia 12 grudnia 2012 r. nr [...], niezależnie od tego, czy został mu nadany status załącznika do umowy. Zgodnie z § 1 ust. 5 przedmiotowej umowy, wykonawca w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy zobowiązany jest do złożenia zamawiającemu planu operacyjnego realizacji usług stanowiących przedmiot umowy. Ponadto, w końcowej części umowy znajduje się zamknięta lista ośmiu załączników do tej umowy, która nie zawiera przedmiotowego planu operacyjnego realizacji usług. Zatem, zdaniem Dyrektora, nie ma wątpliwości, że zarówno w świetle treści siwz, jak i umowy, plan operacyjny realizacji usług nie stanowi załącznika do umowy, a więc nie jest jej częścią. Dostarczenie zamawiającemu planu operacyjnego jest natomiast, w świetle powyższego, realizacją obowiązku wynikającego z już zawartej umowy. Jak bowiem wynika z pkt 9 rozdziału III siwz, plan operacyjny ma zawierać propozycje wykonawcy, które w zakresie wykonania usługi muszą spełniać wymogi siwz wraz z załącznikami, a zatem, w ocenie Dyrektora, już sama ta regulacja wskazuje, że zamawiający nie narzuca wykonawcy jakiegoś określonego sposobu wykonania usługi, a wykonawca w planie operacyjnym może przedstawić dowolny sposób wykonania usługi, byleby ten sposób spełniał wymogi siwz wraz z załącznikami. Plan operacyjny jest jedynie propozycją konkretyzacji sposobu wykonania umowy wskazanego w załącznikach do siwz i umowy, a co za tym idzie – propozycje określone w planie operacyjnym przez wykonawców wygrywających przetarg nieograniczony na świadczenie przedmiotowych usług mogą być różne. Co więcej, plan operacyjny dostarczony przez wykonawcę zamawiającemu po zawarciu umowy może być przez wykonawcę zmieniany, byleby plan ten w całości po zmianach w dalszym ciągu spełniał wymogi siwz wraz z załącznikami. Takie znaczenie planu operacyjnego – zdaniem Dyrektora – potwierdza także § 14 ust. 1 umowy, ustanawiający kary umowne. Jak wynika z § 14 ust. 1 pkt 2 umowy, wykonawca w zakresie planu operacyjnego nie jest obciążany karami umownymi za to, że wykonując umowę, nie przestrzega sposobu wykonania usługi wskazanego w planie operacyjnym, ale za to, że przedłożony zamawiającemu plan operacyjny nie uwzględnia wymagań określonych w siwz i w załącznikach do umowy. Dalej § 14 ust. 1 pkt 3-7 umowy stanowi, że wykonawca jest obciążany karami umownymi za to, że wykonując umowę, nie przestrzega wymogów wskazanych w załącznikach do umowy i siwz, a nie za to, że nie przestrzega sposobu wykonania usługi wskazanego w planie operacyjnym. Zatem z § 14 umowy wynika, że wykonawca nie jest obciążany karami umownymi w związku z nieprzestrzeganiem planu operacyjnego.
Z powyższego, zdaniem Dyrektora Szpitala, wynika, że plan operacyjny nie określa obowiązków wykonawcy w zakresie wykonania umowy i ma dla zamawiającego znaczenie informacyjne. Zawiera np. konkretny proponowany do wykonania usług sprzęt, konkretne preparaty dezynfekcyjne i środki czystości, czy też konkretne nawozy używane do utrzymania terenów zielonych. Zamawiający zatem, otrzymując od wykonawcy w planie operacyjnym np. informację o konkretnym proponowanym do wykonania usługi sprzęcie czy konkretnych preparatach dezynfekcyjnych i środkach czystości, sprawdza jedynie, czy te propozycje spełniają wymogi określone w siwz i załącznikach do niej, co nie znaczy, że zamawiający ma roszczenie do wykonawcy, aby wykonywał umowę przy użyciu jedynie tego sprzętu, czy przy użyciu jedynie tych preparatów dezynfekcyjnych i środków czystości, bowiem w trakcie wykonywania umowy wykonawca może dokonywać zmian sprzętu, preparatów dezynfekcyjnych i środków czystości, przy użyciu których wykonuje usługę. Tym samym, skoro zamawiający nie ma roszczenia do wykonawcy o wykonanie umowy jedynie w sposób przewidziany w planie operacyjnym i jedynie przy użyciu sprzętu, preparatów dezynfekcyjnych i środków czystości wskazanych w planie operacyjnym, gdyż plan ten ma charakter informacyjny, to w konsekwencji plan ten nie może być uznany za część umowy. Plan operacyjny jest zatem dokumentem tworzonym po zawarciu umowy i nie został w umowie wymieniony jako załącznik do niej. Stąd też – w ocenie Dyrektora – nie ma do niego zastosowania art. 139 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych, w świetle którego umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej.
Dyrektor Szpitala wskazał przy tym, że zgodnie z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w przypadku przedmiotowego planu operacyjnego przesłanki uznania tego planu za tajemnicę przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. zostały spełnione. Powyższy plan zawiera bowiem metodę wykonania przez [...] Sp. z o.o. umowy z dnia 12 grudnia 2012 r., a więc informacje o charakterze technologicznym i organizacyjnym, które posiadają dla tego podmiotu wartość gospodarczą (takie jak: sposób dystrybuowania tychże produktów, dobór produktów służących do wykonania usługi, sposób dozowania tychże produktów, etc). Powyższe informacje, zdaniem Dyrektora, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, albowiem ujawniają metody stosowane przez [...] Sp. z o.o. przy wykonywaniu czynności polegających na utrzymaniu czystości pomieszczeń, utrzymaniu terenów zielonych, czynności transportu wewnątrzszpitalnego oraz ogólnie przy wykonywaniu całej usługi będącej przedmiotem umowy, przy wykorzystaniu konkretnych środków materialnych i określonego zespołu ludzkiego, zorganizowanego w określony sposób, wskazany w planie operacyjnym. [...] Sp. z o.o., składając Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w Białej Podlaskiej ofertę, kalkulowała jej cenę przede wszystkim w oparciu o tę właśnie metodę wykonania usługi, zawierającą czynnik materialny i ludzki, która to metoda znalazła później swoje odzwierciedlenie w planie operacyjnym. Zatem ta metoda, zawarta w planie operacyjnym, pozwoliła [...] Sp. z o.o. skalkulować ofertę na takim poziomie, że była konkurencyjna w stosunku do ofert innych wykonawców uczestniczących w przetargu na przedmiotową usługę. Zatem ujawnienie Spółdzielni, która konkuruje z [...] Sp. z o.o. na rynku usług utrzymania czystości w szpitalach, przedmiotowego planu operacyjnego mogłoby doprowadzić do wykorzystania zawartej w planie metody w przyszłości przez skarżącą w ofertach składanych innym podmiotom, co pozwoliłoby jej skutecznie konkurować z [...] Sp. z o.o. Nie może być zatem, zdaniem Dyrektora, wątpliwości, że plan operacyjny posiada dla [...] Sp. z o.o. wymierną wartość gospodarczą.
Dyrektor Szpitala podkreślił, że rację ma skarżąca, iż przedmiotowy plan jest dokumentem sporządzonym na użytek konkretnej umowy, tj. umowy z dnia 12 grudnia 2012 r., co jednak w świetle wyżej podniesionych aspektów, dotyczących wartości gospodarczej jego treści, nie przesądza o tym, że dokument ten nie może zawierać treści będących tajemnicą przedsiębiorstwa. Plan operacyjny został sporządzony na użytek wykonania konkretnej umowy, jest on ze swej natury dokumentem nieujawnionym do wiadomości publicznej, lecz funkcjonującym jedynie między stronami tej umowy. [...] Sp. z o.o. podjęła wobec Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej działania w celu zachowania poufności planu operacyjnego realizacji usług, poprzez poinformowanie Dyrektora Szpitala pismem z dnia 31 stycznia 2013 r., podpisanym przez Prezesa Zarządu Marcina Krupskiego (osobę uprawnioną – w świetle KRS – do jednoosobowej reprezentacji tej Spółki), że powyższy plan zawiera jego metodę działania, a więc informację o charakterze technologicznym i organizacyjnym, stanowiącą zastrzeżoną tajemnicę przedsiębiorstwa. W ocenie Dyrektora, brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że [...] Sp. z o.o. nie podjęła niezbędnych działań w celu zachowania poufności przedmiotowego planu operacyjnego.
Na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, stosując art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił dopuścić do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. Natomiast, rozpoznając sprawę merytorycznie, WSA w Lublinie uznał skargę za nieuzasadnioną.
Sąd wyjaśnił, że umowa z dnia 12 grudnia 2012 r., łącząca Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej i Spółkę [...] Sp. z o.o. w sprawie utrzymania czystości pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych w obiektach szpitalnych, pomocy personelowi medycznemu przy obsłudze pacjentów, wykonania transportu wewnątrzszpitalnego i utrzymania w należytym stanie terenów zielonych wokół obiektów szpitalnych, została zawarta w trybie przetargu nieograniczonego, przeprowadzonego na podstawie przepisów ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych. W myśl art. 2 pkt 7a tej ustawy, postępowanie przetargowe o udzielenie zamówienia publicznego kończy się w dacie wyboru oferty wykonawcy, z którym następnie zawierana jest stosowna umowa. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Jawny jest również pisemny protokół postępowania o udzielenie zamówienia wraz z załącznikami, do których należy m.in. umowa w sprawie zamówienia publicznego (art. 96 ust. 3). Jawność przedmiotowej umowy i obowiązek udostępnienia jej na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej wynika ponadto z dyspozycji art. 139 ust. 3 tej ustawy.
WSA w Lublinie nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej Spółdzielni, że powołane przepisy mają zastosowanie do planu operacyjnego realizacji usług objętych umową z dnia 12 grudnia 2012 r., dostarczonego Dyrektorowi Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej przez [...] Sp. z o.o., którego udostępnienia skarżąca się domaga. Na mocy § 1 ust. 5 przedmiotowej umowy, jej wykonawca – [...] Sp. o.o. zobowiązała się złożyć zamawiającemu – Dyrektorowi Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej, plan operacyjny realizacji usług stanowiących przedmiot tej umowy, w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy. Spółka sporządziła przedmiotowy plan w dniu 17 grudnia 2012 r., tj. pięć dni od daty zawarcia umowy i doręczyła go zamawiającemu w dniu 18 grudnia 2012 r. Skoro zatem plan operacyjny został sporządzony po zakończeniu procedury przetargowej i po zawarciu umowy z wybranym w toku tej procedury oferentem, to – zdaniem Sądu – nie mogą mieć do niego zastosowania powołane wyżej przepisy art. 8 ust. 1 i art. 139 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych, dotyczące jawności procedury przetargowej i sporządzanych na jej potrzeby dokumentów. Przedmiotowy plan nie stanowi również załącznika do umowy z dnia 12 grudnia 2012 r.
WSA w Lublinie wskazał, że w wykazie załączników do tej umowy strony nie wymieniły planu operacyjnego, a ustawodawca nie sprecyzował, jakie dokumenty stanowią załączniki do umów zawieranych na podstawie przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych, tak jak to uczynił w przypadku protokołu postępowania o udzielenie zamówienia (art. 96 ust. 2). Tym samym – w ocenie Sądu – pozostawił kontrahentom pewien zakres uznania, ograniczony celem umowy, jej naturą, ustawą i zasadami współżycia społecznego – art. 5311 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 139 ust. 1 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych.
Zdaniem Sądu, pomijając w wykazie załączników do umowy z dnia 12 grudnia 2012 r. plan operacyjny realizacji usług nią objętych, nie przekroczono granic swobody kształtowania treści umów. Wynika to przede wszystkim z istoty i treści planu operacyjnego jako dokumentu sporządzanego już po zakończeniu procedury przetargowej i po zawarciu umowy – na etapie jej wykonania w celu określenia harmonogramu realizacji usług będących przedmiotem umowy, nie zaś w celu doprecyzowania jej ustaleń. Załącznikiem do umowy jest natomiast siwz, która określa wymogi, jakie ma spełniać plan operacyjny.
Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Szpitala, że skoro przedmiotowy plan ma być sporządzony według zasad określonych w rozdziale III pkt 9 ppkt 1-3 siwz, a kontrola wykonania umowy z dnia 12 grudnia 2012 r. odbywa się pod kątem zgodności realizacji zamówienia z ustaleniami zawartymi w siwz i w załącznikach, a nie z ustaleniami zawartymi w planie operacyjnym, to ten plan ma dla zamawiającego jedynie walor informacyjny. Stąd – w ocenie Sądu – zmiany danych zawartych w planie są dopuszczalne w trakcie wykonywania umowy, o ile nadal spełniają wymogi określone w siwz i załącznikach do siwz. Potwierdzeniem tego jest również treść § 14 ust. 1 pkt 2 lit. "a"-"d" umowy z dnia 12 grudnia 2012 r., ustanawiającego dla wykonawcy kary umowne w zakresie planu operacyjnego za niezłożenie planu w terminie albo nieuwzględnienie w planie wymagań zawartych w siwz oraz załącznikach nr 1-3 do umowy. W umowie nie przewidziano natomiast kar za realizację usługi niezgodnie z planem operacyjnym.
Sąd uznał także za prawidłowe stanowisko Dyrektora Szpitala, że informacje zawarte w treści planu operacyjnego, którego udostępnienia żąda Spółdzielnia, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 5 ust. 2 zd. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Za chybiony Sąd uznał zarzut skarżącej, że plan operacyjny, złożony przez [...] Sp. z o.o., nie posiada wartości gospodarczej i nie podjęto w stosunku do niego starań o zachowanie go w tajemnicy. W ocenie Sądu, plan niewątpliwie określa sposób i harmonogram realizacji przez [...] Sp. z o.o. umowy z dnia 12 grudnia 2012 r., a więc zawiera informacje o charakterze technologicznym i organizacyjnym. Wystarczy wymienić choćby informacje o proponowanym do wykonania usług sprzęcie, preparatach dezynfekcyjnych i środkach czystości, sposobie dystrybuowania tych produktów i ich dozowania oraz częstotliwości wykonania określonych czynności porządkowych. Informacje te zawierają metody stosowane przez [...] Sp. z o.o. przy wykonywaniu czynności będących przedmiotem umowy, dzięki którym Spółka ta dysponuje ofertą konkurencyjną w stosunku do ofert innych wykonawców usług z zakresu utrzymania czystości w szpitalach. Nie sposób zatem – zdaniem Sądu – przyjąć, że informacje zawarte w planie operacyjnym nie mają dla [...] Sp. z o.o. wartości gospodarczej. Spółka podjęła ponadto starania o zachowanie w tajemnicy zawartych w planie operacyjnym informacji. W dniu 31 stycznia 2013 r. Prezes jej Zarządu wystosował do Dyrektora Szpitala pismo, w którym zastrzegł, by informacje te nie zostały ujawnione do publicznej wiadomości jako zawierające metodę działania Spółki wypracowaną na podstawie całokształtu doświadczeń i wiadomości, jakie Spółka posiada. Wprawdzie pismo to zostało sporządzone już po zawarciu umowy, a w art. 8 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych jest mowa o zastrzeżeniu informacji nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jednak okoliczność ta – w ocenie Sądu – nie ma znaczenia z uwagi na fakt, że przepis ten odnosi się do dokumentów składanych w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia (postępowania przetargowego), zaś plan operacyjny został sporządzony i złożony już po zakończeniu tego postępowania.
W opinii Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 zd. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej.
WSA w Lublinie podniósł, że skoro przedmiotowy plan operacyjny nie stanowi załącznika do protokołu postępowania przetargowego ani też załącznika do umowy zawartej po zakończeniu tego postępowania, to nie mają do niego zastosowania powołane wyżej przepisy dotyczące jawności tych dokumentów, zawarte w ustawie – Prawo zamówień publicznych. Odmowę udostępnienia tego planu uzasadnia zatem treść przepisów art. 8 ust. 1, art. 96 ust. 3 oraz art. 139 ust. 3 tej ustawy. Z tego względu – w ocenie Sądu – odmowa udostępnienia żądanych informacji znajduje oparcie w dyspozycji art. 5 ust. 2 zd. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Dlatego też, stosując art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia [...] w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji obu instancji, w sytuacji, gdy decyzje te zostały wydane bez wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz wskutek selektywnej oceny materiału dowodowego, sprzecznej z zasadą logicznego rozumowania, z pominięciem treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia publicznego, co doprowadziło do chybionego uznania, że plan operacyjny nie stanowi części umowy zawartej przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny i [...] Sp. z o.o. w trybie przetargu nieograniczonego, zważywszy że z treści siwz wynika, że plan ten określa sposób wykonania zamówienia (sposób wykonania zobowiązania przez wykonawcę), co w konsekwencji dodatkowo wskazuje na naruszenie art. 139 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych;
- art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji obu instancji, w sytuacji, gdy decyzje te zostały wydane z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, polegającej na uznaniu, że [...] Sp. z o.o. podjęła starania, żeby zachować plan operacyjny w tajemnicy, podczas, gdy nie zostały wykazane żadne działania tego podmiotu zmierzające do zachowania poufności planu operacyjnego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do nieuprawnionego zastosowania art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji do odmowy udzielenia informacji publicznej.
Ponadto, w oparciu o art. 174 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono również naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że plan operacyjny złożony przez [...] Sp. z o.o. objęty jest tajemnicą przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy nie posiada on wartości gospodarczej (został sporządzony jedynie na potrzeby konkretnego postępowania) i nie podjęto w stosunku do niego starań o zachowanie go w tajemnicy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwione podstawy, co sprawia, że zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Istota zarzutów procesowych koncentruje się na kwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji, który – zdaniem autora skargi kasacyjnej – dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, błędnie uznając, że plan operacyjny nie stanowi części umowy o udzielenie zamówienia publicznego, jak również, że wobec jego treści przedsiębiorca podjął działania zmierzające do zachowania poufności tego dokumentu, wskutek czego w sprawie doszło do oddalenia skargi, zamiast jej uwzględnienia i uchylenia obu wydanych decyzji, jako tych, które w sposób bezzasadny odmawiają dostępu do informacji publicznej. Natomiast zarzutem naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej objął błędne zakwalifikowanie przez Sąd I instancji planu operacyjnego, jako dokumentu stanowiącego tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy jego treść nie posiada wartości gospodarczej.
Zatem autor skargi kasacyjnej, podważając zasadność oddalenia skargi w niniejszej sprawie i kładąc nacisk na błędy w procedowaniu Sądu I instancji, w istocie wskazuje na nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, regulującego kwestię ograniczeń w dostępie do informacji publicznej. Autorowi skargi kasacyjnej chodzi de facto o podważenie stanowiska Sądu I instancji, celem wykazania, że plan operacyjny jest częścią umowy o udzielenie zamówienia publicznego, a jego treść określa sposób wykonania zamówienia, przez co dokument ten nie może korzystać z ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, zważywszy że przedsiębiorca nie podjął żadnych działań zmierzających do zachowania poufności tego dokumentu.
Oceniając prawidłowość postawionych zarzutów kasacyjnych, należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej trafnie wśród jej podstaw przywołuje przepisy prawa materialnego, wszak to one w niniejszej sprawie są głównym wzorcem dla zweryfikowania stanowiska Sądu I instancji w kwestii zasadności odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej. Natomiast dopiero w dalszej konsekwencji pozostaje ocena, czy Sąd ten zasadnie oddalił skargę. Łącząc bowiem zarzuty procesowe z błędami w wykładni i niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej trafnie wywodzi, że to właśnie błędy w subsumpcji doprowadziły do nieuzasadnionego oddalenia skargi. Innymi słowy, to przepisy prawa materialnego mają w niniejszej sprawie decydujący wpływ na ocenę zaskarżonego wyroku.
Nie może budzić wątpliwości, że plan operacyjny wykonania usługi, będący przedmiotem zainteresowania strony skarżącej, jest dokumentem sporządzonym na użytek konkretnej umowy, która została zawarta pomiędzy Dyrektorem Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej a [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. w dniu 12 grudnia 2012 r. w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Niezależnie zatem od tego, czy plan operacyjny byłby załącznikiem do przedmiotowej umowy czy też nie, jego treść pozostaje w ścisłym związku z tą umową. Z tego powodu nie można przyjąć, by był on dokumentem, który nie dotyczy realizacji udzielonego zamówienia publicznego, zważywszy że załącznikiem do umowy jest siwz, która z kolei określa wymogi, jakie ma spełniać plan operacyjny. Dla rozpoznawanej sprawy ma to istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.), umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782). Wynika z tego, że do spraw wszczętych w trybie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosuje przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy uwzględnieniu unormowań wynikających z ustawy – Prawo zamówień publicznych. Nie oznacza to jednak, że ustawa – Prawo zamówień publicznych odbiera przymiot informacji publicznej innym, niż umowy, dokumentom posiadającym taki walor, a dotyczącym postępowań przetargowych i szeroko pojętej realizacji zamówień publicznych. Plan operacyjny służy realizacji udzielonego zamówienia publicznego, stanowi więc informację publiczną, a pozostając w ścisłym związku z umową o udzielenie takiego zamówienia, korzysta także z przyznanej takim umowom zasady jawności. Wprawdzie przewidziana w art. 8 ust. 1 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych jawność postępowania o udzielenie zamówienia publicznego obowiązuje tylko do chwili zakończenia tego postępowania, jednakże ustawodawca w art. 139 ust. 3 tej ustawy zdecydował, że objęta zasadą jawności będzie także zawierana w trybie tego zamówienia umowa. Skoro więc plan operacyjny służy realizacji umowy o udzielenie zamówienia publicznego, to jego treść także objęta jest działaniem zasady jawności.
W art. 8 ust. 2 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych prawodawca zaznaczył, że zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Nie jest zatem możliwe wprowadzanie dowolnych ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, która wiąże się z udzieleniem konkretnego zamówienia publicznego.
Z przepisu art. 8 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych wynika, że nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane. W rozpoznawanej sprawie takie zastrzeżenie nie zostało złożone w powyższym terminie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., lecz dopiero w piśmie Spółki z dnia 31 stycznia 2013 r., a więc już po zawarciu umowy z dnia 12 grudnia 2012 r. Zatem powołany przepis nie może uzasadniać odmowy udzielenia żądanej przez Spółdzielnię [...] w Krakowie informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa.
Jakkolwiek przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej gwarantują ochronę danych stanowiących np. tajemnicę przedsiębiorstwa i zezwalają na odmowę udostępnienia określonych informacji, jeżeli ich upublicznienie mogłoby spowodować naruszenie tajemnicy ustawowo chronionej, to jednak jej istnienie w konkretnym przypadku musi być niewątpliwe, by mogło uzasadniać odmowę.
Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), konieczne jest więc wykazanie, że dane zawarte w żądanym planie operacyjnym stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Tajemnica przedsiębiorstwa musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorstwa byłoby wszystko, co arbitralnie przedsiębiorca za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli w umowie, bądź poprzez wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu). Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną rangę dostępności do informacji publicznej, nie każda tajemnica przedsiębiorstwa będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia. Znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej ma bowiem konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza więc granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa.
Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).
W niniejszej sprawie uzasadnienia podjętych decyzji nie wskazują na przeprowadzenie przez Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Białej Podlaskiej rzeczywistego testu proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa a obywatelskim prawem do informacji, z którego to testu wynikałoby, że plan operacyjny wykonania usługi zawiera informacje tworzące sferę tajemnicy przedsiębiorstwa i konieczność jej ochrony jest większa, niż racje przemawiające za jego udostępnieniem. Sąd I instancji, oddalając skargę, przyjął w istocie, że wszystko, co przedsiębiorca uznaje za tajemnicę przedsiębiorstwa, winno korzystać z ochrony, przy czym nie wyjaśnił, na czym właściwie opiera swoje twierdzenia o istnieniu tajemnicy przedsiębiorstwa. Oprócz powołania się na tę tajemnicę, nie wskazano nawet, w jakim aspekcie ma ona charakter poufny, a ma to istotne znaczenie, zważywszy że rzecz dotyczy realizacji zamówienia publicznego. Ogólnikowe twierdzenia w tym względzie, łączone z technologicznym, organizacyjnym i gospodarczym charakterem informacji, nie świadczą, że plan operacyjny wykonania usługi jest objęty działaniem tajemnicy przedsiębiorstwa. Tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować. Dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą. Jednakże nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorstwa. W motywach decyzji powinno być więc wyjaśnione, na czym tajemnica przedsiębiorstwa w przypadku planu operacyjnego polega, czy chodzi tu o kwestie wynalazcze, związane z działalnością marketingową, czy może o tzw. know-how organizacyjne, ewentualnie know-how realizacyjne, handlowe bądź inne. Tego jednak w sprawie nie wykazano, co narusza wymogi, wywodzonej z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zasady proporcjonalności.
Tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością autoteliczną, ma wszak chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji publicznych, żądanych w trybie ustawy o dostępie do nich. Muszą one zatem obiektywnie zaistnieć, tymczasem w niniejszej sprawie plan operacyjny realizacji usługi nie zawiera ani kwestii wynalazczych, ani związanych z działalnością marketingową, ani know-how organizacyjnego, ani know-how realizacyjnego, handlowego bądź innego. Brak jest więc podstaw do ograniczania dostępu do jego treści, a ma to tym większe znaczenie, że [...] Sp. z o.o. w terminie do dnia składania ofert nie zastrzegła – jak tego wymaga art. 8 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych – iż plan operacyjny wykonania usługi nie może być udostępniany osobom trzecim, co w istocie potwierdza, że Spółka nie czyniła z tego rodzaju informacji żadnej tajemnicy. Dopiero po skierowaniu do Dyrektora Szpitala wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 10 stycznia 2013 r., Spółka w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 r. złożyła swoje zastrzeżenie z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa.
W tym stanie rzeczy, uznając zatem trafność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w związku z art. 139 ust. 3 ww. ustawy – Prawo zamówień publicznych, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku, a wobec stwierdzenia jedynie naruszeń prawa materialnego, które w rezultacie doprowadziły do wydania zaskarżonego wyroku – także do rozpoznania skargi w oparciu o przepis art. 188 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 tej ustawy.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło