II GSK 1337/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Stowarzyszenia [...] w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1296/13 w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] w C. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz [...] Stowarzyszenia [...] w C. 1144 (tysiąc sto czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1296/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę C. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Stowarzyszenie realizowało projekt pn. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...] grudnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm. – powoływanej dalej jako u.f.p.), zobowiązał Stowarzyszenie do zwrotu środków przeznaczonych na realizację finansowanego programu, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w kwocie 7200 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Stowarzyszenie we wniosku o płatność wykazało koszty pośrednie w łącznej kwocie 7200 zł obejmujące m.in. wydatki na koszty zarządu Lidera projektu oraz Partnerów w oparciu o umowy zlecenia zawarte na potrzeby realizacji projektu z osobami upoważnionymi do reprezentowania Lidera i Partnerów, co było niezgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Minister Rozwoju Regionalnego po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w rozpoznawanej sprawie projekt był realizowany w partnerstwie z Wyższą Szkołą [...] (dalej: Partner I) i J. P. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą U. (dalej: Partner II). Z umowy partnerskiej zawartej w dniu [...] sierpnia 2010 r. wynikał następujący podział zadań na rzecz realizacji projektu: Lider projektu odpowiadał za zarządzanie strategiczne i administracyjne projektem i rekrutację, staże dla pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych uczelni w przedsiębiorstwach, wizyty studyjne, publikację wyników badań i ekspertyz. Partner I odpowiadał za zarządzanie strategiczne projektem i staże, natomiast Partner II za zarządzanie strategiczne projektem i rekrutację, staże i wizyty studyjne. Zgodnie z umową Partnerzy nie ponosili kosztów w związku z wykonywaniem zadań, za które na mocy umowy i wniosku o dofinansowanie projektu byli odpowiedzialni. We wniosku o dofinansowanie projektu w uzasadnieniu kosztów pośrednich w projekcie zapisano, że koszty pośrednie ponoszone przez Lidera obejmują m.in. koszty zarządu (tj. koszty wynagrodzenia osoby reprezentującej stowarzyszenie) w wysokości 200 zł/miesiąc; koszty pośrednie ponoszone przez Partnera I, które obejmują m.in. koszty zarządu (tj. koszty wynagrodzenia Rektora) w wysokości 300 zł/miesiąc; koszty pośrednie ponoszone przez Partnera II, które również obejmują m.in. koszty zarządu w wysokości 300 zł/miesiąc. Jako uzasadnienie kosztów w każdym z tych trzech przypadków podano "ogólny nadzór nad realizacją projektu od strony (odpowiednio) Wnioskodawcy/Partnera". Organ odwoławczy stwierdził, że Stowarzyszenie (tj. Lider projektu) zawarło w ramach projektu trzy umowy zlecenia: z J. S. dotyczącą pełnienia obowiązków pełnomocnika zarządu Stowarzyszenia jako Lidera projektu, z M. G. dotyczącą pełnienia obowiązków osoby upoważnionej do reprezentowania z ramienia Partnera I projektu oraz nadzoru nad prawidłową realizacją projektu od strony merytorycznej i finansowej, wykraczających poza podstawowy zakres obowiązków Rektora oraz z J. P. dotyczącą pełnienia obowiązków osoby upoważnionej do reprezentowania z ramienia Partnera II projektu oraz nadzoru nad prawidłową realizacją przedmiotowego projektu od strony merytorycznej i finansowej wykraczających poza podstawowy zakres obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, związanych jednak z bezpośrednim reprezentowaniem Partnera w realizacji projektu. Zdaniem Ministra Rozwoju Regionalnego, zakres zawartych umów zlecenia w sposób bezpośredni dotyczył czynności związanych z projektem, co oznacza, że zostały one zawarte wbrew zapisowi zawartemu w podrozdziale 4.4 pkt 1 Wytycznych z dnia 28 grudnia 2009 r., co w konsekwencji oznacza, że został naruszony § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu. Organ, odnosząc się do umowy zawartej z J. S., podniósł, że nie kwestionuje faktu powołania pełnomocnika przez zarząd stowarzyszenia i zawarcia umowy zlecenia w brzmieniu określonym przez strony tejże umowy, lecz jedynie fakt ujęcia i rozliczenia wynagrodzenia z tytułu wykonania tejże umowy w kosztach pośrednich projektu w sytuacji, gdy zakres czynności określony w umowie przypisany jest bezpośrednio do projektu. Zdaniem IZ PO KL M. G. w ramach swojego standardowego pozaprojektowego wykonywania obowiązków wynikających z faktu sprawowania funkcji rektora, wykonywał wszystkie czynności wskazane w umowie zlecenia. Partner I powinien w takiej sytuacji wykazać w kosztach pośrednich koszty zarządu jako część wynagrodzenia M. G. z tytułu pełnienia funkcji rektora (proporcjonalną do stopnia jego zaangażowania w czynności wykonywanie na potrzeby projektu), nie zaś jako wynagrodzenie z tytułu celowo na potrzeby projektu zawartej umowy zlecenia. Organ podkreślił, że J. P. jako przedsiębiorca nie pobiera żadnego wynagrodzenia za pracę w związku z tym, że reprezentuje sam siebie np. w kontaktach z klientami, z wykonawcami, itp. Podobnie nie pobiera żadnego wynagrodzenia za podejmowanie szeregu czynności służących zawarciu kontraktów czy pozyskaniu zleceń. Przedsiębiorca nie pobiera wynagrodzenia z tytułu tego, że prowadzi działalność gospodarczą. Wynagrodzeniem osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jest zysk osiągany z prowadzenia działalności. Z tej przyczyny ponieważ J. P. nie ponosił w swojej dotychczasowej działalności kosztów zarządu, nie istnieje podstawa do ujęcia w kosztach pośrednich projektu (kosztach zarządu) wydatków poniesionych na wynagrodzenie za wykonywanie czynności polegających na pełnieniu obowiązków osoby upoważnionej do jego reprezentowania - prowadzącego działalność gospodarczą jako Partnera projektu. Organ stwierdził ponadto, że z istoty partnerstwa wynika zakaz zakupu usług od Partnera oraz zakaz angażowania pracowników i współpracowników Partnera przez Lidera oraz odwołał się do treści art. 28a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) odnoszącego się do umowy partnerskiej. Wyjaśnił, że jeśli Partner w projekcie ma przypisane określone zadania, to w związku z ich wykonywaniem ponosi wydatki w ramach posiadanych przez siebie zasobów. Organ uznał zatem za niedopuszczalną sytuację, w której za wykonywanie przez Partnera określonych w umowie partnerskiej zadań Lider płaci Partnerowi wynagrodzenie. Od powyższej decyzji C. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której podkreśliło, że Projekt został zakwalifikowany do dofinansowania, zaś w toku negocjacji określono jego ostateczny kształt i zawierał on w swojej treści zakwestionowaną pozycję kosztów, czego organ nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji. W umowach zlecenia wpisywano ogólne zadania, które musieli ze strony Stowarzyszenia wykonać kompetentni ludzie, od których nie można wymagać nieodpłatnej pracy na rzecz Projektu. Sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przywołał treść podrozdziału 4.4 Wytycznych z 2009 r., która nie uległa zmianie w Wytycznych obowiązujących od dnia 1 stycznia 2011 r., zgodnie z którą koszty pośrednie stanowią koszty związane z obsługą techniczną projektu, których nie można bezpośrednio przyporządkować do konkretnego zadania i mogą obejmować koszty zarządu, tj. koszty wynagrodzenia osób uprawnionych do reprezentowania jednostki, których zakresy czynności nie są przypisane wyłącznie do projektu, np. kierownik jednostki. Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organów, że zawarte przez Beneficjenta umowy zlecenia, w treści których znalazły się zadania, które osoby te miały wykonać, są wprost przypisane do realizowanego projektu, i są identyczne z zadaniami o których jest mowa w § 4 (zakres zadań partnerów) umowy partnerskiej z dnia [...] sierpnia 2010 r. stanowiącej załącznik do wniosku o dofinansowanie. Wprawdzie realizacja Projektu może wymagać wykonania pewnych obowiązków ze strony osób uprawnionych do reprezentacji Beneficjenta będącego Liderem czy też jego Partnerów, jednak istotą kosztów pośrednich w odniesieniu do kosztów zarządu jest to, że zgodnie z pkt 1 podrozdz. 4.4 Wytycznych nie można ich przypisać do konkretnego zadania oraz nie mogą powstać jako koszty nowe, dotychczas nieponoszone. Przeciwnie, są to koszty, które muszą mieć związek z pozaprojektową czyli standardową działalnością podmiotu realizującego projekt a zarazem reprezentującej ją osoby. Należy przyjąć, że skoro w ramach tej działalności Beneficjent czy Partnerzy ponoszą koszt wynagradzania takiej osoby, mogą uzyskać część poniesionych w związku z tym kosztów (w określonej, przewidzianej proporcji uwzględniającej czas, jaki pochłaniają potencjalnie zwiększone obowiązki w ramach czasu pracy takiej osoby). Kosztów pośrednich zarządu nie można bowiem utożsamiać z wypłatą na rzecz wykonującej ten zarząd osoby wynagrodzenia czy też dodatkowego wynagrodzenia na jej rzecz w ramach wydatków Projektu i w związku z nim, bo wówczas taki wygenerowany koszt będzie kosztem bezpośrednim i okoliczność ta jest niezależna od formy wypłaty realizowanej w związku z wnioskiem o płatność, tj. w związku z tym, czy dzieje się to w ramach refundacji już poniesionych wydatków, czy też w związku z wypłatą zaliczek na pokrycie przewidzianych w projekcie wydatków. C. zaskarżyło wyrok WSA w W. z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1296/13 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 8 i 9 w zw. z art. 184 u.f.p. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie tych norm przez WSA, mimo iż środki otrzymane przez skarżących na realizację projektu objęte umową z dnia [...] grudnia 2010 r. były wykorzystane zgodnie z obowiązującymi procedurami. Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie jako podstawy rozstrzygania Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, w sytuacji gdy Konstytucja RP w art. 87 ust. 1 nie przewiduje takich regulacji, które mogą być elementem porządku prawnego; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 76 § 1, 77 i 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, czego dowodem jest pominięcie przez WSA istotnej kwestii ponoszenia i rozliczania tożsamych kosztów w innych projektach realizowanych przez Stowarzyszenie [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podkreśliła, że czynności realizowane w ramach kosztów pośrednich w ramach obowiązków zarządczych nie dotyczyły zadań realizowanych w ramach kosztów bezpośrednich. Zarówno M. G., przedsiębiorca J. P. oraz pełnomocnik Stowarzyszenia [...] nie podejmowali żadnych działań związanych z osiągnięciem zakładanych w Projekcie rezultatów. Osoby te były odpowiedzialne za nadzorowanie zespołem projektowym i reprezentowanie swojej organizacji. Osoby funkcyjne nadal pełnią swoje funkcje w organizacjach, a ich zakres czynności został poszerzony o realizację projektu. Strona skarżąca podniosła, że sporny wydatek został poniesiony zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu, zgodnie z prawem krajowym dopuszczającym możliwość zawierania umów cywilnoprawnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Sąd I instancji nie ocenił bowiem prawidłowo i wnikliwie zarówno ustaleń faktycznych organów, jak i prawnej kwalifikacji tych ustaleń. Należy rozpocząć od przypomnienia, że Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki określają warunki tzw. kwalifikowalności wydatków ponoszonych w ramach tego programu (pkt 3.1.1.). Wszystkie one muszą być spełnione łącznie, aby określony wydatek mógł być uznany za kwalifikowalny, a więc zaliczony do kosztów poniesionych przez beneficjenta w związku z realizacją programu. Niespełnienie nawet jednego z tych wymagań sprawia zatem, że beneficjent ponosi odpowiedzialność w postaci utraty dofinansowania, niezależnie od tego, czy zadanie stanowiące przedmiot projektu zostało faktyczne wykonane i koszty związane z jego wykonaniem zostały faktyczne poniesione. Oznacza to obciążenie beneficjenta dużym ryzykiem poniesienia konsekwencji finansowych za uchybienia, które mogą mieć nieraz formalny, drobny charakter. Patrząc na tę kwestię z perspektywy ponadjednostkowej, wykraczającej poza prawa i interesy konkretnego beneficjenta, trzeba stwierdzić, że formalne, biurokratyczne, w dodatku często niekompetentne traktowanie beneficjentów podejmujących się w ramach programów operacyjnych zadań mających ważkie znaczenie gospodarcze i społeczne, może zniechęcać, a nawet odstraszać od przystępowania do takich inicjatyw, zwłaszcza te podmioty, które czynią to w związku ze swoją działalnością społeczną, np. w ramach organizacji społecznych typu stowarzyszenia, które z istoty nie dysponują kwalifikowaną kadrą, pozwalającą na uniknięcie błędów formalnych, prawno - finansowych, w związku z rozliczaniem projektu. Nie mogą też liczyć, jak zdaje się to wynikać z akt rozpatrywanej sprawy, na właściwą, wiarygodną pomoc ze strony Instytucji Pośredniczącej czy Instytucji Zarządzającej. Mając to wszystko na uwadze, trzeba wymagać od instytucji uczestniczących w zarządzaniu programem szczególnej staranności i wnikliwości przy ocenie wykonania przez beneficjentów zadań i obowiązków przyjętych w ramach realizacji programu. W rozpoznawanej, w ramach skargi kasacyjnej, sprawie spór dotyczy kwalifikacji pewnych kosztów związanych z zarządzaniem programem, niewłaściwego zaliczenia tych kosztów, zdaniem organów i Sądu I instancji, do kosztów pośrednich, zamiast ewentualnie do kosztów bezpośrednich. Według Wytycznych koszty zarządzenia projektem, w tym wynagrodzenie koordynatora (kierownika) projektu lub innej osoby mającej za zadanie koordynowanie lub zarządzanie projektem powinny być wykazane jako koszty bezpośrednie (pkt 3.4.3.). Do kosztów pośrednich można zaś zaliczyć koszty, których nie można bezpośrednio przyporządkować do konkretnego projektu, m.in. koszty zarządu, tj. koszty wynagrodzenia osób uprawnionych do reprezentowania jednostki (uczestniczącej w projekcie), których zakresy czynności nie są przypisane wyłącznie do projektu, np. kierownika jednostki (pkt 4.4.2). Z treści przytoczonych postanowień Wytycznych wynika, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że mają one głownie na celu zapobieganie niejako podwójnemu płaceniu za wykonywanie tych samych zadań i czynności związanych z zarządzaniem projektem. Ogólne koszty zarządu jednostką mają oczywiście związek z realizowanym projektem i z tego tytułu mogą być uznane za pośrednie koszty projektu. Mogą powstać wskutek przyjęcia przez beneficjenta dodatkowego zadania - podjęcia się realizacji projektu, bądź spowodować zwiększenie w związku z tym zadaniem dotychczas ponoszonych przez jednostkę ogólnych kosztów jej zarządu. A zatem według NSA tego rodzaju koszty są kwalifikowalne, podlegają zaliczeniu do kosztów programu także i wtedy, gdy jednostka realizująca program (beneficjent) dotychczas nie ponosiła ogólnych kosztów zarządu w postaci wynagrodzenia osób sprawujących zarząd, ponieważ te funkcje były wykonywane społecznie. Jest bowiem zupełnie oczywiste, że nie ma żadnych prawnych ani faktycznych powodów, aby oczekiwać, że osoby podejmujące się społecznie, w ramach organizacji, określonych czynności będą wykonywać, również bez wynagrodzenia inne czynności lub te same czynności w zwiększonym wymiarze. W związku z tym Sąd II instancji nie podziela stanowiska organów co do tego, że skoro członkowie zarządu stowarzyszenia (beneficjenta) pełnią swoje funkcje społecznie, to kosztów zarządu tą jednostką w związku z realizacją projektu nie można uznać za kwalifikowalne koszty pośrednie projektu i dalej, że koszty zarządu mogą być wykazywane w ramach kosztów pośrednich wyłącznie w sytuacji, gdy beneficjent ponosił tego rodzaju koszty w swojej dotychczasowej działalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść Wytycznych nie daje podstaw do odrzucenia tych kosztów pośrednich zarządu jednostką beneficjenta, które zostały dopiero wygenerowane wskutek przystąpienia beneficjenta do realizacji programu. Organy (w ślad za nimi Sąd I instancji) idąc tą samą drogą rozumowania wykluczają możliwość uznania za pośrednie koszty zarządu podmiotu uczestniczącego w realizacji programu, będącego przedsiębiorcą prowadzącym tzw. indywidualną działalność gospodarczą. Twierdzą, że przedsiębiorca nie pobiera za swą pracę wynagrodzenia, gdyż "wynagrodzenie otrzymuje w postaci zysku". Stanowisko to razi szczególną ignorancją w sprawach ekonomicznych i prawnych, dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, groźną w skutkach, jak widać, dla podmiotów tego rodzaju, podejmujących się uczestniczenia w realizacji programów dofinansowywanych ze środków unijnych. Już bowiem z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że działalność gospodarcza przedsiębiorcy jest działalnością zarobkową. Zarobek nie jest zaś, co oczywiste, tożsamy z zyskiem. Organy odmówiły uznania za kwalifikowalne kosztów pośrednich zarządu beneficjenta i dwóch partnerów uczestniczących w realizacji projektu kierując się treścią umów zlecenia zawartych przez beneficjenta (zwanego liderem) z osobami reprezentującymi lidera i dwóch partnerów (J. S. reprezentującym lidera, M. G. reprezentującym partnera I i z J. P., występującym we własnym imieniu jako przedsiębiorca - partner II). Uznały na tej podstawie, że czynności stanowiące przedmiot tych umów są bezpośrednio związane z projektem, a zatem nie kwalifikują się jako koszty pośrednie projektu. Nie ulega jednakże wątpliwości, że umowy zlecenia wyznaczyły tym osobom role reprezentanta podmiotu uczestniczącego w realizacji projektu, w charakterze lidera lub partnera, a więc nałożyły na nie zadania związane z realizacją projektu, co nie znaczy jednak, że były to zadania przypisane wyłącznie do projektu, polegające bezpośrednio na wykonywaniu projektu. Aby ustalić tę okoliczność, istotną z punktu widzenia kwalifikowalności kosztów jako koszty pośrednie projektu, należało dokładnie zbadać i wyjaśnić faktyczny stan rzeczy, w szczególności czy po stronie lidera i partnerów inne osoby nie brały bezpośredniego udziału w wykonywaniu zadań i czynności przypisanych wyłącznie do projektu. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika bowiem, że przynajmniej w przypadku Stowarzyszenia [...] w bezpośrednim zarządzaniu projektem uczestniczyło sześć osób i nie było wśród nich J. S., pełnomocnika Stowarzyszenia. Organy uznały, kierując się treścią statutu Stowarzyszenia, że Stowarzyszenie reprezentuje na zewnątrz jego zarząd, a więc nie było dopuszczalne ustanowienie pełnomocnika w celach związanych z realizacją projektu. To oczywiście błędne stanowisko wynika z pomylenia organów stowarzyszenia - ustanowionych w statucie - z pełnomocnikiem, powołanym na ogólnych zasadach dla pewnych ściśle określonych potrzeb, w zakresie określonym w pełnomocnictwie. Gdyby w tej kwestii przyznać rację organom, należałoby przyjąć, że Stowarzyszenie nie może ustanowić np. adwokata jako pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu sądowym, bo statut Stowarzyszenia prawdopodobnie milczy na ten temat. Trzeba też dodać, że zdaniem Sądu, zawarcie tych umów zlecenia z reprezentantami podmiotów uczestniczących w realizacji projektu było, wbrew stanowisku organów niezbędne, ponieważ stworzyło prawną podstawę do wypłaty im wynagrodzenia za wykonywanie tego rodzaju czynności związanych z projektem. Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy popełniły wyżej wskazane, istotne błędy w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzjami zobowiązującymi beneficjenta do zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programu finansowanego z udziałem środków unijnych, a Sąd I instancji tych błędów nie dostrzegł, oddalając skargę. Dlatego też podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego należy uznać w przeważającej części za uzasadnione. W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).