II SA/Wr 382/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-07-16
Skład orzekający: Halina Kremis, Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa opłata planistyczna za wzrost wartości nieruchomości, ustalona na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może być naliczona, gdy nieruchomość była użytkowana rolniczo przed wejściem w życie nowego planu, a jej przeznaczenie w poprzednim planie było inne niż w nowym planie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa opłata planistyczna została prawidłowo naliczona. Spełnione zostały przesłanki: uchwalenie planu miejscowego z określoną stawką opłaty, wzrost wartości nieruchomości w związku ze zmianą przeznaczenia z rolnego na budowlane, oraz zbycie nieruchomości w ustawowym terminie. Sąd uznał, że faktyczne użytkowanie nieruchomości rolnicze przed wejściem w życie nowego planu, w połączeniu z odmiennym przeznaczeniem w poprzednim planie, uzasadnia naliczenie opłaty, a zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i przepisów proceduralnych są bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżąca K. L. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu jednorazowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość, użytkowana rolniczo przed wejściem w życie nowego planu, uzyskała nowe przeznaczenie jako teren zabudowy mieszkaniowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, Konstytucji RP oraz brak uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2013r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) – po rozpatrzeniu odwołania K. L., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] r. nr [...] (znak: [...]) w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 4.200,00 zł za wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji podał, że Burmistrz S. wydając decyzję o ustaleniu opłaty działa między innymi na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] r. (Dz.Urz.Woj.Doln. [...]). Burmistrz ustalił K. L. jednorazową opłatę za wzrost wartości nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 172/2 (AM-1) obręb S., gmina S., o powierzchni 1,1126 ha w wysokości 4.200,00 zł, w związku ze zbyciem tej nieruchomości oraz zobowiązał do uiszczenia opłaty w terminie 14 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna na wskazane konto Urzędu Miasta i Gminy w S.lub w kasie urzędu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że opisana działka ujawniona w księdze wieczystej nr [...], której właścicielką była K. L., przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego posiadała funkcję planistyczną: "H.18 RZ" teren użytków rolnych, w przewadze użytki zielone, rozproszona zabudowa zagrodowa (zapis ten dotyczy istniejącej zabudowy zagrodowej i nie odnosi się do przedmiotowej nieruchomości). Po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa działka uzyskała funkcję: "2MN10" - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej. Ustalono, że faktyczny sposób użytkowania nieruchomości polegał na rolniczym użytkowaniu: 1) dla nieruchomości nie była wydana decyzja o warunkach zabudowy, 2) w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego z czerwca 1991 r., który utracił ważność w grudniu 2003 r., przedmiotowa działka posiadała funkcję: "H.18 RZ" teren użytków rolnych, w przewadze użytki zielone, rozproszona zabudowa zagrodowa (zapis ten dotyczył istniejącej zabudowy zagrodowej i nie odnosił się do przedmiotowej nieruchomości), 3) w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. z czerwca 1997 r. działka nr 171 (171/2) posiadała funkcję terenu rolnego, 4) w nowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym [...] 2005 r. działka zyskała funkcję "2MN10" - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej, 5) K. L. jako właścicielka działki nr 171 o pow. 0,5300, położonej w S. wniosła o zatwierdzenie jej podziału na działki nr: 171/1 i 171/2, podział został zatwierdzony decyzją Burmistrza S .nr [...] z dnia [...] 2009 r., 6) w dniu [...]2009 r. strona zbyła przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym Rep. A numer [...], 6) w latach 2003-2006, właściciel działki nr 171 położonej w S. nie uzyskałby pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, wolnostojącą, bliźniaczą, usługi turystyki, mieszkaniowo- usługową ani na usługi aktywizacji gospodarczej, a jedynie na zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych jako zabudowa istniejąca, 7) w piśmie z dnia 30 sierpnia 2012 r. strona oświadczyła, że działka nr 171 obręb S., w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 12 marca 2006 r. była użytkowana rolniczo.
Dalej w decyzji kolegium podano, że w decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzono, że uchwalenie przez Radę Miejską w S. planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. i wynikająca z niego zmiana funkcji terenu spowodowała, że wartość nieruchomości wzrosła o kwotę 14.000,00 zł (operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego z 26 listopada 2012 r., opracowany na poziomie cen na dzień sprzedaży nieruchomości tj. [...]2009 r.). W dalszej części uzasadnienia przedstawiona została ocena operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości jako przedmiotu prawa własności według stanu na dzień wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi oraz według poziomu cen na dzień zbycia działki nr 171/2. Zdaniem organu I instancji operat szacunkowy spełnia wymogi określone prawem, zarówno do sposobu sporządzenia jak i do przedstawionego postępowania, w związku z czym został dopuszczony jako dowód w sprawie.
W związku ze zbyciem nieruchomości przez jej właściciela, aktem notarialnym Rep. A numer [...]z dnia [...]2009 r. oraz na mocy § 11 uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...], ustalono jednorazową opłatę za wzrost wartości nieruchomości w kwocie 4.200,00 zł, stanowiącą 30% kwoty wzrostu wartości nieruchomości w efekcie uchwalenia nowego planu.
Od decyzji strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie, wnioskując ojej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 kpa. Wskazała, że zgodnie z tymi przepisami, zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. W ocenie skarżącej postępowanie dowodowe organu I instancji nie zostało przeprowadzone w sposób określony wskazanymi przepisami, ponieważ organ ten nie ustalił faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości gruntowej - działki nr 171/2 (AM-1), w okresie nieobowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając jedynie, że sposób użytkowania nieruchomości ustalono w oparciu o pismo strony z dnia 30 sierpnia 2012 r. Okoliczność ta, mająca zdaniem skarżącej kluczowe znaczenie dla postępowania, jako że ma bezpośredni wpływ na wzrost wartości nieruchomości, winna być w sposób należyty wyjaśniona przez organ I instancji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nadto decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucono rażące naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na nałożeniu na jednostkę obowiązku zapłaty "daniny publicznej" skonkretyzowanej decyzją administracyjną, na podstawie umowy, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości. Zdaniem skarżącej procedura naliczania "opłaty" w oparciu o przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawa ze względu na okoliczność, iż jednostka nie ma jakiejkolwiek możliwości oszacowania wysokości opłaty, którą zostanie obciążona przez organ samorządu terytorialnego. Opłata oscyluje w przedziale od 1% do 30% wzrostu wartości nieruchomości, a jej wymierzenie pozostaje w gestii uznaniowej organu samorządu terytorialnego, który może obciążyć jednostkę opłatą np. 5% jak i 20% wzrostu wartości. Skarżąca uważa, że wymierzenie przez organ I instancji maksymalnej opłaty w wysokości 30% jednoznacznie dowodzi, iż organ ten wykorzystuje przepisy prawa celem zwiększenia dochodów własnych gminy w sposób niczym innym nie uzasadniony. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji nieuwzględnienie w niniejszej sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2010 r. P 58/08, zgodnie z którym art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zmianami) w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi się do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu terminu wyznaczonego w art.. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto zarzucono rażące naruszenie przepisu art. 107 kpa polegające na nieoznaczeniu strony w zaskarżonej decyzji, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 7 kpa). Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego osoby fizyczne powinny być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania (pobytu).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując sprawę jako organ II instancji stwierdziło, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, "jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.". Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed zmianą lub uchwaleniem tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem (art. 37 ust. 1 cytowanej ustawy). Roszczenia związane ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego i zbyciem tej nieruchomości przez właściciela lub użytkownika wieczystego można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 cytowanej ustawy).
Zdaniem kolegium z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że podstawą do ustalenia jednorazowej opłaty jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchwalenie bądź zmiana planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniem stawki procentowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości, 2) wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu, 3) zbycie nieruchomości oraz zgłoszenie roszczenia o opłatę przed upływem pięciu lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Kolegium ustaliło, że w rozpatrywanej sprawie wszystkie wymienione przesłanki zostały spełnione. Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Rada Miejska w S. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi [...] (Dz.Urz.Woj.Doln. [...]). Uchwała weszła w życie 12 marca 2006 r. (§ 13 uchwały). W § 11 uchwały postanowiono, że stawka procentowa do określenia wymiaru jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości, wynosi 30%. Zgodnie z obecnie obowiązującym planem, działka nr 171/2 znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "2MN10" - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej.
W poprzednio obowiązującym planie, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy S. z dnia [...] r., teren na którym położona jest działka nr 171/2 posiadał funkcję planistyczną: tereny użytków rolnych, w przewadze użytki zielone, rozproszona zabudowa zagrodowa. W okresie nieobowiązywania planu działka nr 171/2 użytkowana była rolniczo, co pisemnym oświadczeniem złożonym 30 sierpnia 2012 r. potwierdziła K. L..
Wzrost wartości nieruchomości został udowodniony operatem szacunkowym z dnia 26 listopada 2012 r. sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego P. B. określającego wartość nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej na działce nr 171/2 (AM-1) obręb S., z uwzględnieniem jej przeznaczenia przed uchwaleniem i po uchwaleniu planu miejscowego. Kolegium stwierdziło, że operat szacunkowy wykonany został w zgodzie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz notami interpretacyjnymi PFSRM. Zawiera wszystkie elementy wymienione w § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, w tym: 1) określenie przedmiotu i zakresu wyceny; 2) określenie celu wyceny; 3) podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości; 4) ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości; 5) opis stanu nieruchomości; 6) wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości; 7) analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny; 8) wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania; 9) przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem. Określając wartość nieruchomości rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodą korygowania ceny średniej. Stan nieruchomości przyjęty został z dnia wejścia w życie planu miejscowego (12.03.2006 r.), a ceny nieruchomości z dnia zbycia nieruchomości ([...]2009). Do określenia wartości rynkowej gruntów przeanalizował transakcje sprzedaży nieruchomości o podobnym przeznaczeniu na wolnym rynku. Oparł się o transakcje z gminy S. i gminy K.. Przeanalizował łącznie po kilkanaście transakcji dotyczących gruntów rolnych niezabudowanych oraz gruntów przeznaczonych pod zabudowę z okresu dwóch lat poprzedzających datę sprzedaży nieruchomości szacowanej. Następnie wybrał grupę transakcji użytą do dalszych wyliczeń.
Następnie kolegium podało, że w zakresie działek o przeznaczeniu rolnym (przed wejściem w życie planu miejscowego) dla faktycznego rolnego sposobu wykorzystywania działki, rzeczoznawca wskazał, że w okresie monitorowania zanotowano transakcje (zestawione w tabeli 7.2.1), na podstawie których określił cenę minimalną – 22.924,10 zł/ha i maksymalną – 53.191,40 zł/ha oraz cenę średnią – 32.725,00 zł/ha. Ustalił atrybuty rynkowe wpływające na poziom cen transakcyjnych nieruchomości na obszarze lokalnym rynku oraz ich wagi oraz wartości współczynników korygujących: położenie (20%, dobre, 0,2789), otoczenie (10%, dobre, 0,1394), dostępność komunikacyjna (15%, dobra, 0,2092), powierzchnia działki (15% , 0,11, 0,2438), klasa gruntu (30%, dostateczna, 0,2795), czynniki utrudniające uprawę (10% , nieznaczne, 0,1394) – co dało razem: 100%, to jest sumę 1,2902. Rzeczoznawca opisał działki o cenie maksymalnej i minimalnej, wskazując że cena średnia dla działek o przeznaczeniu rolnym na podstawie analizowanych transakcji wyniosła 32.725,00 zł/ha. Po skorygowaniu ceny średniej sumą współczynników korygujących 1,2902 uzyskał wartość średnią skorygowaną 42.221,80 zł/ha, a wartość rynkową działki ustalił na 5.000,00 zł.
Następnie kolegium wskazało, że w zakresie działek o przeznaczeniu pod zabudowę (po wejściu w życie planu), dla aktualnego przeznaczenia nieruchomości, rzeczoznawca przyjął do porównania 16 transakcji, które zestawił w tabeli na str. 31 operatu, na podstawie których określił cenę minimalną - 11,70 zł/m2 i maksymalną - 22,7 zł/m2, cenę średnią - 17,0 zł/m2 oraz ustalił atrybuty rynkowe wpływające na poziom cen transakcyjnych nieruchomości na obszarze lokalnym rynku oraz ich wagi oraz wartości współczynników korygujących): położenie (30%, średnie, 0,3035), otoczenie (10%, średnie, 0,1012), dostępność (15%, dostateczna, 0,1275), uzbrojenie (15 %, brak, 0,1032), czynniki utrudniające zabudowę (10%, średnie, 0,1012), powierzchnia działki (20%, 1.126,00, 0,2347), co daje 100%, czyli sumę 0,9713. Rzeczoznawca opisał działki o cenie maksymalnej i minimalnej, wskazując że cena średnia dla działek o przeznaczeniu budowlanym wyliczona na podstawie analizowanych transakcji wyniosła 17,00 zł/m2, po skorygowaniu ceny średniej sumą współczynników korygujących 0,9713 uzyskał wartość średnią skorygowaną 16,50 zł/m2, zaś wartość całej nieruchomości jako przeznaczonej na cele budowlane określił na 19.000,00 zł. Wzrost wartości przedmiotowej działki wynosi zatem 14.000,00 zł (19.000,00 zł minus 5.000,00 zł).
Kolegium dodało, że umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...]2009 r. Rep. A numer [...] K. L. sprzedała działkę nr 171/2 małżonkom P. i W. K.. Działka została zatem zbyta przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (12 marca 2006 r.). Zgodnie z § 11 uchwały stawka procentowa do określenia wymiaru jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości, wynosi 30 %, zatem wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości wynosi 4.200,00 zł.
Organ II instancji ocenił, że postępowanie w sprawie ustalenia renty planistycznej zostało prawidłowo przeprowadzone przez organ I instancji. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu oraz umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji - pismo z dnia 6 grudnia 2012 r. W świetle przedstawionych powyżej ustaleń stwierdzić należy, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i przedstawił go w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokonując oceny podstawowego dowodu w sprawie, na okoliczność wzrostu wartości nieruchomości, jakim jest operat szacunkowy. W sposób wystarczający w oparciu o oświadczenie strony ustalił faktyczny sposób użytkowania nieruchomości w okresie nieobowiązywania planu.
Organ podsumował, że podstawę ustalenia opłaty za wzrost wartości nieruchomości stanowią przepisy art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zatem w sprawie nie ma miejsca naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazać także należy, że właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty o której mowa w art. 36 ust. 4 (art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zatem właściciel zamierzający sprzedać swoją nieruchomość ma możliwość "oszacowania" wysokości opłaty którą zostanie obciążony, w przypadku jej zbycia po zmianie wartości spowodowanej uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stawka procentowa jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia nowego planu uchwalana jest na podstawie delegacji ustawowej przez właściwe rady gmin. Uchwały zatwierdzające plany zagospodarowania przestrzennego i określające wysokość stawki procentowej przedmiotowej opłaty stanowią prawo miejscowe i obligują organy wykonawcze - wójtów, burmistrzów i prezydentów miast do ustalenia przedmiotowej opłaty w określonej przez radę wysokości. W sprawie nie ma też zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2010 r. P 58/08, gdyż przeznaczenie przedmiotowej działki w planie, który utracił moc w grudniu 2003 r. nie jest takie samo jak w nowym planie. Strona została w zaskarżonej decyzji oznaczona, a sama decyzja została doręczona zarówno stronie jak również pełnomocnikowi, zatem zarzut odwołania jest nietrafny.
Nie godząc się z przytoczoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., K. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisu 138 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz naruszeniem przepisu art. 107 § 1 k.p.a. Następnie zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na nałożeniu na jednostkę obowiązku zapłaty "daniny publicznej" skonkretyzowanej decyzją administracyjną na podstawie umowy, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kwoty 600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Na uzasadnienie skargi podano, że organ odwoławczy winien wydać decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji zaskarżonej tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy uzna, iż decyzja ta jest prawidłowa. Ocena zaskarżonej decyzji winna więc być dokonana zarówno z uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez stronę jak i przepisów które mają zastosowanie w sprawie. Wbrew powyższemu organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z przepisami art. 7 kpa. i art. 77 § 1 k.p.a. zadaniem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc uwarunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Ocena postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku iż postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób określony ww. przepisami, ponieważ organ I Instancji nie ustalił faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości gruntowej w postaci działki nr 171/2 (AM-1) w okresie nieobowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając jedynie iż sposób użytkowania nieruchomości ustalono w oparciu o pismo strony z dnia 30 sierpnia 2012 r. Powyższa okoliczność faktyczna ma kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania, ponieważ sposób użytkowania nieruchomości w okresie nieobowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego ma bezpośredni wpływ na wzrost wartości nieruchomości spowodowany jego zmianą. Okoliczność ta winna być więc w sposób należyty wyjaśniona przez organ I instancji, co w niniejszej sprawie nie mało miejsca.
Następnie autor skargi dodał, że organ nie uwzględnił w niniejszej sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08 (opubl. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Seria A rok 2010, Nr 2, poz. 9), zgodnie z którym: art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem skarżącej doszło również do rażącego naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji RP, polegającego na nałożeniu na jednostkę obowiązku zapłaty "daniny publicznej" skonkretyzowanej decyzją administracyjną na podstawie umowy, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości. Procedura naliczania "opłaty" w oparciu przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawa ze względu na okoliczność, iż jednostka nie ma jakiejkolwiek możliwości oszacowania wysokości opłaty którą zostanie obciążona przez organ samorządu terytorialnego. Przedmiotowa opłata oscyluje bowiem w przedziale od 1% do 30% wzrostu wartości nieruchomości, a jej wymierzenie pozostaje w gestii uznaniowej organu samorządu terytorialnego, który może obciążyć jednostkę opłatą np. 5% wzrostu wartości nieruchomości, jak i 20% wartości wzrostu nieruchomości.
Dalej w skardze podano, że skarżąca nabyła prawo własności nieruchomości gruntowej w postaci działki Nr 171 na mocy umowy darowizny w roku 2002 r. W wyniku problemów zdrowotnych, które w konsekwencji doprowadziły do operacji, skarżąca w celu uzyskania środków pieniężnych zarówno na przeprowadzoną operację jak i późniejszą rehabilitację zmuszona została do podziału opisanej wyżej nieruchomości i sprzedaży jednej z działek powstałej w wyniku podziału. Wszystkie środki pieniężne uzyskane tytułem ceny ze sprzedaży działki nr 171/2 zostały przeznaczone przez skarżącą na koszty leczenia i powrót do "normalności" po przebytej operacji. Mimo licznych wizyt w Urzędzie Miasta i Gminy w S. poprzedzających sprzedaż nieruchomości, żaden z pracowników urzędu nie udzielił skarżącej informacji w przedmiocie konsekwencji takiej transakcji związanych ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się działka Nr 171/2.
Skarżąca oceniła, że wydanie przez burmistrza decyzji ustalającej jednorazową opłatę za wzrost wartości nieruchomości w kwocie 4.200,00 zł, która to kwota stanowi 30% wzrostu wartości nieruchomości, jednoznaczne dowodzi, iż organ I instancji wykorzystuje przepisy prawa w celu zwiększenia dochodów własnych gminy w sposób niczym innym nieuzasadniony. Dodatkowo podniesiono, że nieoznaczenie strony w zaskarżonej decyzji stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego osoby fizyczne powinny być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania (pobytu) - patrz. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r., V SA 1568/00.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Dalej należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się od grudnia 2009 r. i zapadło w nim kilka decyzji administracyjnych organów obu instancji, które były uchylane. Trzeba też powiedzieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 472/11 uchylił decyzję SKO w W. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano decyzję organu I instancji [...] r. nr [...] o ustaleniu opłaty. W motywach wyroku podano wtedy, że w postępowaniu naruszono prawo strony do czynnego w nim udziału, między innymi z powodu niezapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dodatkowo sąd w ówczesnym składzie zwrócił uwagę, że nie wyjaśniono należycie, jak była użytkowana działka nr 171/2 w okresie nieobowiązywania na jej obszarze planu miejscowego.
Natomiast obecnie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest ocena legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), w myśl którego jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. W myśl art. 37 ust. 6 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości. Ustalenie to powinno nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący. Ten ostatni przepis należy rozumieć w ten sposób, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, ma prawo w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 496/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nastąpiła, albowiem postępowanie administracyjne wszczęto w 2009 r., a więc przed upływem 5 lat od wejścia w życie miejscowego planu.
Zdaniem sądu rozpoznającego skargę organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję trafnie stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zastosował przywołane przepisy regulujące ustalenie wysokości jednorazowej opłaty planistycznej. Trzeba bowiem powiedzieć, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca zbyła nieruchomość oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 171/2, AM-1, obręb S. w terminie nie późniejszym niż 5 lat od dnia wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność ta jest między stronami niesporna.
Natomiast z treści skargi wynika, że kwestią, która jest negowana przez stronę skarżącą jest przyjęta przez organy obu instancji za udowodnioną okoliczność, że nieruchomość skarżącej przed podjęciem uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] r. (Dz.Urz.Woj.Doln. [...]) była użytkowana w sposób odmienny niż przewiduje to przedmiotowa uchwała, a zatem, że nie była ona wcześniej terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej.
Wbrew opinii skarżącej, zdaniem sądu na aprobatę zasługują w tym zakresie ustalenia poczynione przez organy obu instancji, a mianowicie, że przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość skarżącej była użytkowana rolniczo, a więc nie była terenem zabudowy mieszkaniowej. Proces ustalania tej okoliczności trwał niemal od początku omawianego postępowania administracyjnego i w ocenie sądu obecnie rozpoznającego skargę, na podstawie zgromadzonych akt administracyjnych, można było – jak to uczyniły organy obu instancji – przyjąć, że przed uchwaleniem planu miejscowego działka skarżącej nie była terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej.
Przypomnieć należy, że na omawianym terenie do dnia 31 grudnia 2003 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy S. z dnia [...] r. (Dz.Urz.Woj. W. [...]). W myśl tego planu teren na którym położona jest obecnie działka nr 171/2 posiadał funkcję planistyczną "tereny użytków rolnych, w przewadze użytki zielone, rozproszona zabudowa zagrodowa". Zdaniem sądu takie brzmienie przepisu planu miejscowego nie budzi wątpliwości i oznacza, że teren będący obecnie działką nr 171/2 nie był terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej na dzień 31 grudnia 2003 r., kiedy to ów plan miejscowy utracił moc.
Dla omawianego terenu uchwalono nowy plan miejscowy uchwałą Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] r. (Dz.Urz.Woj.Doln. [...]). Dla terenu, na którym znajduje się omawiana nieruchomość skarżącej ustalono w planie oznaczenie "2MN10" i przeznaczenie "teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej". W § 11 uchwały postanowiono, że ustala się stawkę opłaty w stosunku do wzrostu wartości nieruchomości objętych niniejszym planem, służącą naliczeniu jednorazowej opłaty uiszczanej w przypadku ich zbycia w ciągu 5 lat od dnia, w którym ustalenia planu stały się obowiązujące, w wysokości 30%. Jak wynika z § 13 tej uchwały, weszła ona w życie z dniem 12 marca 2006 r.
W świetle powyższego i zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartymi w wyroku z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 472/11, obowiązkiem organów administracji było rzetelne ustalenie, jak użytkowana była działka nr 171/2 w okresie od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia wejścia w życie nowego planu miejscowego.
W tym celu organ pierwszej instancji – po wyczerpaniu innych środków dowodowych w postaci np. kwerendy archiwalnej – wezwał stronę do złożenia wyjaśnień co do tego, jak była użytkowana omawiana nieruchomość. K. L. w oświadczeniu złożonym w dniu 30 sierpnia 2012 r. (w aktach organu I instancji) podała, że w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 12 marca 2006 r. działka nr 171 "była użytkowana rolniczo, wykaszana i było planowane wybudowanie domu gospodarczego". Zdaniem sądu wyjaśnienia udzielone przez stronę – w realiach niniejszej sprawy – stanowią dopuszczalny środek dowodowy, który organy prawidłowo oceniły. Okoliczność, że nieruchomość skarżącej nie była użytkowana jako tereny zabudowy mieszkaniowej wyprowadzić można też z faktu, że dla omawianej działki nie uzyskano decyzji o warunkach zabudowy. Na okoliczność nieużytkowania działki skarżącej jako terenów zabudowy mieszkaniowej wskazuje też § 1 umowy sprzedaży tej działki (akt notarialny z dnia [...]2009 r., rep. A nr [...] – w aktach I instancji), gdzie oświadczono, że działka jest "bez zabudowań". Całokształt tych okoliczności faktycznych został przez organy obu instancji wzięty pod uwagę i – zdaniem sądu – poddany prawidłowej ocenie z punktu widzenia zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nadto należy przy tym zwrócić uwagę, że pełnomocnik strony, składający odwołanie od decyzji organu I instancji, jedynie dość ogólnie podważył wiarygodność wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2012 r., jednak nie podał żadnych okoliczności czy nie wskazał dokumentów, które przeczyłyby okolicznościom przyznanym przez stronę. Analogicznie pełnomocnik skarżącej sformułował w tym zakresie zarzut skargi. W tym stanie rzeczy, zdaniem sądu, należało dojść do przekonania, iż organy należycie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i trafnie przyjęły, że w okresie nieobowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr 171/2 nie była użytkowana jako tereny zabudowy mieszkaniowej. Tym samym nie potwierdziły się zarzuty skargi o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kontynuując ocenę zaskarżonej decyzji przez pryzmat kryterium legalności, sąd rozpoznający skargę doszedł do przekonania, że operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości skarżącej złożony do akt I instancji w dniu 4 grudnia 2012 r. przez uprawnionego biegłego mógł stanowić dowód w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdził bowiem, że operat ten został przez organ I instancji poddany szczegółowej i prawidłowej ocenie pod kątem tego, czy był sporządzony zgodnie z prawem. Zdaniem sądu prawidłowe były wnioski organów administracji, że operat szacunkowy jest sporządzony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Z treści skargi wynika zaś, że strona skarżąca nie kwestionuje ustaleń zawartych w operacie szacunkowym co do cen nieruchomości przyjętych do obliczenia wartości nieruchomości. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu w zakresie oparcia jej na okolicznościach faktycznych, które zostały udowodnione i należycie omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Przechodząc do oceny dalszych zarzutów zawartych w skardze, należy powiedzieć, że są one w zasadzie identyczne jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wcześniejszych pismach składanych do organów przez pełnomocnika skarżącej. Niemniej jednak trzeba powiedzieć, że sąd nie podziela zarzutu, jakoby organ "nie uwzględnił" wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08 (opubl. OTK-A 2010/2/9). Niezrozumiałe jest twierdzenie strony skarżącej, jakoby w niniejszej sprawie wyrok ten miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Już sama sentencja orzeczenia TK wskazuje, że nie dotyczy on stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W realiach niniejszej sprawy przeznaczenie nieruchomości należącej do skarżącej – jak już była o tym mowa – w planie miejscowym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. było określone inaczej niż w planie miejscowym uchwalonym w 2005 r. To właśnie, w ocenie sądu rozpoznającego skargę, stanowi o bezzasadności powyższego zarzutu autora skargi.
Odnośnie natomiast do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, do którego miałoby dojść poprzez wydanie decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty, trzeba powiedzieć, że dość skromna argumentacja zawarta w skardze w tym zakresie nie pozwala na szerszą ocenę tego zagadnienia. Wydaje się jednak, że zarzuty w tym zakresie nie dotyczą konkretnie zaskarżonej decyzji, ale ogólnie zgodności z Konstytucją samego przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem sądu rozpoznającego skargę przepis ten został przez organy obu instancji zastosowany prawidłowo, a zatem decyzje administracyjne wydane na jego podstawie odpowiadają prawu. Warto również pamiętać – na co zwrócono uwagę w decyzji kolegium – że zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściciel nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty. Nie może być więc mowy o tym, że strona pozbawiona jest możliwości dowiedzenia się, jaka będzie wysokość należnej opłaty. Dodatkowo jest rzeczą oczywistą w niniejszej sprawie, że organy obu instancji zastosowały stawkę opłaty w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości, a stawka ta była określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego, a więc należy do przepisów powszechnie obowiązujących. Należy również z całą mocą podkreślić, że przepisy ustawy, na podstawie których wydano zaskarżone decyzje objęte są domniemaniem zgodności z Konstytucją, albowiem należą do zbioru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Gołosłowne zarzuty co do niezgodności tych przepisów z Konstytucją nie mogły zatem zasługiwać na uwzględnienie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dalej należy powiedzieć, że kwestia stanu zdrowia i kondycji finansowej strony postępowania w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty nie jest zagadnieniem należącym do przesłanek ustalenia tejże opłaty. Organy nie są uprawnione do badania w tym postępowaniu stanu zdrowia i sytuacji materialnej strony, podobnie zresztą jak brak w tym zakresie właściwości sądu administracyjnego. Strona skarżąca jest zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zatem od niego uzyskać winna informacje na temat ewentualnych możliwości umorzenia czy rozłożenia na raty legalnie naliczonej opłaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Reasumując poczynione w sprawie rozważania sąd doszedł do przekonania, że zaskarżoną decyzję SKO we W. wydano w zgodzie z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia była okoliczność, że decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zatem nie ma potrzeby ponownego rozpatrywania sprawy przez organ gminny. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe również, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a zatem – tak jak w niniejszej sprawie – organ II instancji doszedł do analogicznych ustaleń w sprawie. Zdaniem sądu zarówno ustalenia faktyczne, jak i proces stosowania prawa, których dokonały organu obu instancji były w niniejszej sprawie przeprowadzone prawidłowo. Nadto motywy swoich rozstrzygnięć organy zaprezentowały w uzasadnieniu decyzji w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Zatem w świetle poczynionych przez sąd rozważań należało dojść do przekonania, że decyzja kolegium odpowiada prawu, a zarzuty skarżącej okazały się niezasadne, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło