II OZ 1163/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. i E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1236/13 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1236/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2013 r. przyznającego B. K. i E. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałej części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Uzasadniając powyższe postanowienie, Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2013 r. zostało przyznane B. K. i E. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi przy jednoczesnym oddaleniu ich wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części. W dniu 12 listopada 2013 r. skarżący ponownie wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co nakazywało potraktować złożony wniosek jako wniosek o zmianę wydanego w tym zakresie postanowienia. Odwołując się do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sytuacja finansowa skarżących, mając na uwadze informacje przedstawione we wniosku, nie uległa zmianie w stosunku do tej, którą strony przedstawili w formularzu nadesłanym do Sądu w czerwcu 2013 r. Wnioskodawcy nadal utrzymują się z emerytury skarżącego, która ma tę samą wysokość (2.940,08 zł netto). B. K. i syn skarżących (S. K.) są nadal osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Stan majątkowy wnioskodawców również nie uległ zmianie. Posiadają oni nadal dom o powierzchni 63,92 m ² oraz działkę siedliskową o powierzchni 0,44 ha. Wnioskodawcy nadal spłacają kredyt konsolidacyjny wynoszący 20.000.00 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli B. K. i E. K., wnosząc o jego zmianę. Skarżący podnieśli, że wniosek o prawo pomocy z dnia 12 listopada 2013 r., wbrew odmiennej ocenie Sądu I instancji, był wnioskiem dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, nie odnosił się od zatem do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. W zażaleniu skarżący dodatkowo wskazali, że listopadzie br. uiścili wpis od zażalenia na postanowienie Sądu wydane w sprawie o sygn. VII SA/Wa 400/12 (kwota 200 zł), co stanowiło dodatkowe obciążenie budżetu domowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie posiada usprawiedliwione podstawy. Niesporne w sprawie pozostaje, że w kontrolowanym postępowaniu skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2013 r. (k. 39 akt). W kolejnym wniosku z dnia 12 listopada 2013 r. skarżący, odmiennie niż przyjął to Sąd I instancji, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a nie częściowym (pkt 4 formularza PPF, k. 65 akt). Mając na uwadze tak wyznaczony zakres żądanego prawa pomocy, przyjąć należało, że kolejny wniosek skarżących swoim przedmiotem nie odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez Sąd w toku dotychczasowego postępowania, co nie pozwalało na dokonanie oceny jego zasadności na podstawie przesłanki wskazanej w art. 165 p.p.s.a. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków. W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej, co nakazuje przyjąć, że zakres wydatków, które rodzina ma ponieść jest znacząco wyższa od kryterium finansowego, odnoszonego do obciążenia budżetu domowego, wziętego pod uwagę we wcześniejszym postanowieniu z dnia 16 lipca 2013 r. Uwzględniając dodatkowo, że skarżący, jak wskazali, są stronami innych postępowań sądowych, w których ciąży na nich odrębne zobowiązanie do ponoszenia kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do wydania postanowienia odmawiającego zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r., gdyż prowadziło to do odstąpienia przez Sąd od merytorycznej oceny sytuacji materialnej skarżących w sytuacji, która na to nie zezwalała. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.