VII SA/Wa 699/13
WyrokWSA w Warszawie2013-07-18
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Włodzimierz Kowalczyk, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana bez uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, gdy taka decyzja była wymagana, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana bez uzyskania wymaganej decyzji o warunkach zabudowy stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji. Brak decyzji o warunkach zabudowy, gdy jest ona wymagana przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest oczywistym naruszeniem przepisów, które nie wymaga skomplikowanej wykładni, a jej skutki są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 2007 r. o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie to dotyczyło zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na biurowo-mieszkalny wraz z robotami budowlanymi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganej decyzji o warunkach zabudowy, a jedynie decyzję umarzającą postępowanie w tej sprawie, która dodatkowo została później stwierdzona nieważnością.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. - ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 poz. 1623 z 2010 r. ze zm.), po przeprowadzeniu na wniosek Towarzystwa Budownictwa Społecznego "[...]" postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę "[...]" Sp. z o.o., w [...], dla inwestycji pn.: "Zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na budynek biurowo-mieszkalny wraz z remontem więźby dachowej, przebudowa stropu nad parterem i wewnętrznych instalacji: elektrycznej, gazowej, wod.-kan., c.o. oraz budową wewnętrznej klatki schodowej" na działce nr [...] obr. [...] [...], przeniesionej decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2008 r. znak: [...] na rzecz A. W., a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2010 r. znak: [...] na rzecz T. W. - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2012 r., Towarzystwo Budownictwa Społecznego "[...]" Sp. z o.o. w [...] złożyło odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor - "[...]" Sp. z o.o. - wraz z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (działka nr ewid. [...]) na cele budowlane oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek biurowo-mieszkalny na działce nr ewid. [...], obr. [...],[...] przy ul. [...] w [...]". Na obszarze, na którym zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego, nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Organ powołując się na treść art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej "u.p.z.p."), wskazał, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z kolei art. 50 ust. 2 ww. ustawy, zawiera enumeratywne wyliczenie robót budowlanych nie wymagających wydania decyzji o warunkach zabudowy. Organ dalej wskazał, że decyzji o warunkach zabudowy nie wymagają roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska albo niewymagające pozwolenia na budowę. Wskazane powyżej przesłanki negatywne powinny być spełnione łącznie, aby inwestor był zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Jeżeli zaś naruszona jest którakolwiek z przywołanych przesłanek negatywnych, wówczas niezbędne jest ustalenie warunków zabudowy.
Dalej organ podniósł, że pojęcie "zmiana sposobu użytkowania" obiektu budowlanego jest pojęciem niedookreślonym, które nie zostało wyraźnie zdefiniowane w sposób normatywny i aby je wyjaśnić, należy odwołać się do wiedzy pozaprawnej. Zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie przekształcenie go, tak jak w analizowanym przypadku, z budynku mieszkalnego na biurowo-mieszkalny. Zmiana sposobu użytkowania oznacza przekształcenie istniejącego już obiektu, prowadząca do zmiany dotychczasowego przeznaczenia. Z kolei poprzez przeznaczenie należy rozumieć określoną działalność człowieka prowadzoną lub potencjalnie dopuszczoną na nieruchomości czy też w budynku. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego realizacja spornej inwestycji, polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego połączonej z wykonywaniem robót budowlanych, niewątpliwie wymagała decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 2 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje się dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są połączone z wykonywaniem robót budowlanych. Innymi słowy, jeżeli zmiana sposobu użytkowania stwarza konieczność wykonania robót budowlanych, wymagane jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdy dla danego terenu nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając na uwadze fakt, że inwestor - "[...]" Sp. z o.o. nie uzyskał decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki inwestycyjnej nr ewid. [...], organ stwierdził, że w analizowanym przypadku doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Rażąco naruszony art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego są przepisami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest rażące i bezsprzeczne, a skutki uchybienia są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Organ zauważył, że udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji braku decyzji o warunkach zabudowy, wymaganej w danym przypadku przepisami prawa, stanowi wyraz niewypełnienia jednego z podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszelkie unormowania wprowadzające obowiązek uzyskania warunków, na jakich może być realizowana określona inwestycja winny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, ponieważ gwarantują one optymalny ład przestrzenny. Utrzymanie w mocy kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organu stopnia podstawowego, akceptowałoby próbę obejścia obowiązujących przepisów związanych z zagospodarowaniem terenu.
Jednocześnie wyjaśnił, że fakt, iż inwestor dołączył do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji, nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia niniejszego postępowania nadzorczego. Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest rozstrzygnięciem o charakterze formalnoprawnym, nie stanowi decyzji ustalającej warunki zabudowy, w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na marginesie organ zwrócił uwagę, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...]. Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Następuje wówczas powrót do stanu poprzedniego, obowiązującego przed dniem wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, zaś skutki prawne decyzji usuniętej z obrotu są zniesione od dnia jej wydania. Organ wskazał, że należy w tej sytuacji przyjąć, iż ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], nie było w obrocie prawnym od samego początku, a zatem również w dniu wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego. Dodał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 K.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Tym samym, powyższa decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], nie może być w ogóle uwzględniona w toku niniejszego postępowania nieważnościowego.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzje złożył T. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i dawać podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu (pkt I uzasadnienia);
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak i nie wskazanie w decyzji administracyjnej na okoliczności faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy (pkt III uzasadnienia)
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
A. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych, tj. braku naruszenia prawa przez organ wydający tę decyzję (pkt II uzasadnienia);
B. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. uznanie, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę rażąco naruszył prawo (pkt II, IV i VI uzasadnienia),
C. art. 156 § 2 k.p.a., poprzez jego nie zastosowanie, podczas gdy nastąpiło wywarcie przez decyzję administracyjną nieodwracalnych skutków prawnych (pkt IV uzasadnienia);
D. art. 16 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasad trwałości decyzji administracyjnej (pkt II i IV uzasadnienia);
E. art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji ukończenia przez inwestora działającego w oparciu o zaufanie do organów państwowych robót budowlanych na podstawie tejże decyzji, niekwestionowanej w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym (pkt V).
Wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. mocą której organ ten uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2007 r. Nr [...].
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia na roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na budynek biurowo-mieszkalny wraz z remontem więźby dachowej, przebudową stropu nad parterem i wewnętrznych instalacji: elektrycznej, gazowej, wod-kan, c.o. oraz budową wewnętrznej klatki schodowej na działce nr ewid. [...], obr. [...][...], położonej przy ul. [...] w [...].
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] jest dotknięta wadami, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego względu zasadnie stwierdził nieważność ww. decyzji.
Na wstępie trzeba zatem wskazać, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze –czyli skutki, które wywołuje decyzja. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2004 r. IV SA 3763/03, LEX 156952). Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć zatem miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny (tj. rażący) narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo organ uznał, że weryfikowana decyzja rażąco narusza przepis art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. z 1994r., nr 89, poz. 414 ze zm.).
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy prawo budowlane (według stanu na dzień wydania badanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, inwestor powinien dołączyć powyższe dokumenty do wniosku o pozwolenie na budowę.
W tym miejscu wskazać należy również na unormowanie wynikające z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., według stanu na dzień wydania badanej decyzji), zgodnie z którym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Z powyższego przepisu wynika, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są połączone z wykonywaniem robót budowlanych. Innymi słowy, jeżeli zmiana sposobu użytkowania stwarza konieczność wykonania robót budowlanych, wymagane jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, gdy dla danego terenu nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do takiej sytuacji doszło w niniejszej sprawie. Inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę – roboty budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na budynek biurowo-mieszkalny, wraz z remontem więźby dachowej, przebudową stropu nad parterem i wewnętrznych instalacji (elektrycznej, gazowej i wodno-kanalizacyjnej i c.o.) oraz budową wewnętrznej klatki schodowej. Jednakże jak wynika z akt sprawy nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy, do czego obligował przepis art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy czym wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że w sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania. Pierwotna funkcja budynku z mieszkalnej zmieniła się na funkcję biurowo-mieszkalną, a wiec służącą również do wykonywania pracy. Przy tym doszło do wybudowania nowej wewnętrznej klatki schodowej oraz zmiany wewnętrznych instalacji. Okoliczności te wskazują że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, a skoro jest ona związana z uzyskaniem pozwolenia na budowę, to inwestor obowiązany był do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Takiej decyzji razem z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor nie posiadał. Nie jest taka decyzją decyzja złożona z wnioskiem o pozwolenie na budowę - Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek biurowo-mieszkalny na działce nr ewid. [...], obr. [...],[...] przy ul. [...] w [...]". Słusznie podniósł organ w zaskarżonej decyzji, że decyzja umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest rozstrzygnięciem o charakterze formalnoprawnym, nie stanowi decyzji ustalającej warunki zabudowy, w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że skoro decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], stwierdziło nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r.), to skutki decyzji o stwierdzeniu nieważności - jako aktu deklaratoryjnego, działającego z mocą wsteczną (ex tunc), rozciągają się od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność. A więc pojawia się w sprawie stan jakby decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną w ogóle nie było. Słusznie zatem organ przyjął, że ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nie było w obrocie prawnym od samego początku, a zatem również w dniu wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego.
Podsumowując ww. uwagi wskazać należy, że Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazujące, że z okoliczności sprawy wynika, iż inwestor - "[...]" Sp. z o.o. - wraz z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (działka nr ewid. [...]) na cele budowlane oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek biurowo-mieszkalny na działce nr ewid. [...], obr. [...],[...] przy ul. [...] w [...]". Na obszarze, na którym zaprojektowano inwestycję, w dniu wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego, nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić się należy zatem ze stwierdzeniem, że inwestor - "[...]" Sp. z o.o. nie uzyskał decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki inwestycyjnej nr ewid. [...]. Stad decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] rażąco naruszyła art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego.
Naruszone art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego są przepisami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest rażące i bezsprzeczne. Skutki analizowanego uchybienia są szczególnie poważne i nie mogą być akceptowane z punktu widzenia zasady praworządnego państwa. Należy zauważyć, że udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji braku decyzji o warunkach zabudowy, wymaganej w danym przypadku przepisami prawa, stanowi wyraz niewypełnienia jednego z podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszelkie unormowania wprowadzające obowiązek uzyskania warunków, na jakich może być realizowana określona inwestycja winny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, ponieważ gwarantują one optymalny ład przestrzenny. Utrzymanie w mocy kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organu stopnia podstawowego, akceptowałoby próbę obejścia obowiązujących przepisów związanych z zagospodarowaniem terenu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, ze w sprawie pojawiły się przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego jest oczywiste, przepisy te mogą być stosowane w bezpośrednim rozumieniu, bez stosowania wykładni prawa. Skutki wywołane decyzją są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Naruszone przepisy są przepisami bezwzględnie obowiązującymi.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że niezasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Strona nie wskazała by to zaniechanie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej.
Niezasadne okazały się też zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu materiał w sprawie został zebrany w sposób pozwalający na wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 156 § 2 k.p.a., gdyż jak wyżej to omówiono Sąd uznał, że stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 było prawidłowe. Z tych powodów nie doszło również do naruszenia art. 16 i 8 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło