I OZ 562/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 721/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 721/13 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 11 marca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej, upływał w dniu 7 marca 2014 r. Ustanowiony przez nią pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną i zamierzał ją złożyć w dniu 5 marca 2014 r., jednakże ze względu na nagłe zachorowanie, trwające od 5 do 7 marca 2014 r., złożenie skargi kasacyjnej w terminie okazało się niemożliwe. Skarżąca podała, że jej pełnomocnik w tym okresie był niezdolny do pracy i przebywał na zwolnieniu lekarskim, co potwierdza zwolnienie lekarskie z dnia 7 marca 2014 r. Ze względu zaś na nagłe zachorowanie, nie był w stanie zorganizować zastępstwa przy dokonaniu powyższej czynności procesowej. Ponadto, ze względu na zalecenia lekarza, pełnomocnik skarżącej obowiązany był leżeć i przez to nie mógł wykonywać – nawet w ograniczonym zakresie – pracy zawodowej. Powyższe okoliczności skarżąca poparła dołączonym do wniosku zwolnieniem lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. Powołując się na treść art. 86-87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd Wojewódzki wskazywał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazywano przy tym, że skoro zwolnienie lekarskie zostało wystawione ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi w dniu 7 marca 2014 r. to również w dniu tym udał się on do przychodni lekarskiej na wizytę lekarską. Pomimo choroby, był zatem w stanie - korzystając z okazji wizyty u lekarza - samodzielnie nadać w urzędzie pocztowym przesyłkę ze skarga kasacyjną. Zdaniem Sądu, brak było podstaw aby uznać, że w okresie trzech dni choroby pełnomocnik skarżącej nie mógł zorganizować zastępstwa do nadania przesyłki pocztowej zawierającej skargę kasacyjną. Podkreślono przy tym, że udzielone w niniejszej sprawie przez skarżącą pełnomocnictwo obejmuje wywiązanie się przez pełnomocnika z obowiązku należytego i terminowego działania w imieniu strony. Sąd Wojewódzki zaznaczył przy tym, że sama skarżąca wskazała, iż skargę kasacyjną jej pełnomocnik zdołał sporządzić przed okresem wspomnianej choroby. Tym samym zastąpienie go w czynnościach zawodowych miało w niniejszej sprawie polegać jedynie na dokonaniu prostej czynności nadania przesyłki ze skargą kasacyjną w urzędzie pocztowym. K. G., w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu – wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego - wywodziła, że powołane przez nią okoliczności dostatecznie uzasadniały złożony wniosek. Wskazywała przy tym, że dołączone do wniosku zaświadczenie uwidoczniało, że stan zdrowia ustanowionego przez nią pełnomocnika uniemożliwiał mu podjęcie jakichkolwiek czynności zawodowych, których zresztą dokonania mogłoby skutkować przez niego utratą prawa do zasiłku za cały okres tego zwolnienia. Stwierdzono również, że przesłanie skargi kasacyjnej nie ma wyłącznie charakteru technicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy (art. 87 § 2 powołanej ustawy). Z powyższego wynika, że brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, co uzasadnia pogląd, że ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca taki wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł. W tym kontekście należy podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby niedochowanie terminu do uzupełnienia ww. braku było przez nią niezawinione. Należy wprawdzie zgodzić się ze skarżącą, że w pewnych sytuacjach choroba strony, bądź jej pełnomocnika, może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, lecz tego rodzaju okoliczność może zostać uwzględniona wyłącznie w sytuacji gdy choroba jest nagła i jej przebieg w rzeczywistości uniemożliwia stronie (jej pełnomocnikowi) dokonanie określonej czynności. W niniejszym jednak przypadku taka sytuacja nie wystąpiła. Pełnomocnik skarżącej zachorował bowiem na kilka dni przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej mając, jak sam zresztą wskazał, przygotowaną do wysłania skargę kasacyjną. Bez wątpienia zatem jej wysłanie stanowiło wyłącznie czynność techniczną, którą mogła wykonać sama strona, nie angażując w to ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Ustanowienie bowiem pełnomocnika nie wyklucza obowiązku działania w postępowaniu sądowym przez samą stronę. We wskazanym czasie również zorganizowanie zastępstwa procesowego wyręczającego pełnomocnika skarżącej w wykonaniu obowiązków zawodowych nie mogło stanowić jakichkolwiek trudności, a mogło właśnie świadczyć o niepodejmowaniu przez niego w tym okresie pracy zarobkowej. Z uwagi na powyższe - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Sąd I instancji zasadnie przyjął, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, nie świadczą o braku winy w uchybieniu ww. terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.