I OW 75/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Rybnika a Burmistrzem Pszczyny w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. K. o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności oraz leków postanawia: wskazać Burmistrza Pszczyny jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta Rybnika wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Pszczyny poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. K. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że A. K. w dniu 18 grudnia 2012 r. złożyła w OPS w Pszczynie wniosek o udzielenie pomocy finansowej. Pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania, tj. w Pszczynie przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Burmistrz Pszczyny przyznał A. K. pomoc w formie zasiłku celowego. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej, które uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 29 stycznia 2013 r. A. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Pszczynie oświadczenie, że zmieniła miejsce zamieszkania i obecnie mieszka w Rybniku. W ocenie organu w sprawie istotnie uległo zmianie miejsce zamieszkania wnioskodawczyni, jednakże nastąpiło to po uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. i przekazaniu sprawy do organu I instancji celem ponownego jej rozpoznania. W sytuacji kiedy organ administracji publicznej podejmuje postępowanie w danej sprawie, przeprowadzi postępowanie wyjaśniające a następnie wyda decyzję merytoryczną, która na skutek wniesienia odwołania przez stronę zostanie uchylona przez organ wyższego stopnia i sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, organ ten nie może przerwać toczącego się postępowania i sprawę w toku przekazać w trybie art. 65 § 1 k.p.a. innemu organowi, który jego zdaniem jest właściwy do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na ww. wniosek Burmistrz Miasta Pszczyny wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Rybnika jako organu właściwego w sprawie, podnosząc że w sytuacji gdy organ właściwy stał się w toku postępowania niewłaściwy miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy, np. strona zmieniła miejsce zamieszkania, organ ten powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla miejsca zamieszkania strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez pojęcie sporu o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Z istoty sporu o właściwość wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwiania konkretnej sprawy administracyjnej, przez organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym (najczęściej w drodze decyzji administracyjnej). W niniejszej sprawie wystąpił negatywny spór o właściwość, ponieważ zarówno Burmistrz Pszczyny, jak i Prezydent Miasta Rybnika uznali, że są niewłaściwi do rozpoznania wniosku A. K. o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności oraz leków. Dla wyniku postępowania istotne znaczenie ma udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej decyzji Burmistrza Pszczyny z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznającej świadczenie z pomocy społecznej i jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania wnioskodawczyni właściwy do wydania decyzji jest dotychczasowy organ, czy też organ ten powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla aktualnego miejsca zamieszkania strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie właściwy jest pogląd, że w sytuacji kiedy organ administracji publicznej podejmuje postępowanie w danej sprawie, przeprowadzi postępowanie wyjaśniające, wyda decyzję merytoryczną, która na skutek wniesienia odwołania zostanie uchylona przez organ II instancji a następnie sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, organ ten nie może przerwać toczącego się postępowania i sprawę w toku przekazać w trybie art. 65 § 1 k.p.a. innemu organowi. Tym samym zmiana miejsca zamieszkania strony w toku postępowania administracyjnego nie miała wpływu na właściwość miejscową organu. Z powyższych względów należy przyznać rację inicjującemu spór o właściwość Prezydentowi Miasta Rybnika i wskazać Burmistrza Pszczyny jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku A. K. o przyznanie zasiłku celowego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.