II OZ 252/14

Dnia 26 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. – działającej przez adwokata J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 551/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. oddalającego skargę K. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania ogrodzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 551/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił K. K. – działającej przez adwokata J. J. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. oddalającego skargę K. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania ogrodzenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 551/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nisku z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania ogrodzenia międzysąsiedzkiego działki nr ewid. [...] z działką nr ewid. [...] w N. Następnie w dniu 18 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik K. K. – adwokat J. J. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2013 r., składając jednocześnie sam wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu tego wyroku. W uzasadnieniu adw. J. J. wskazał, że niedotrzymanie terminu wynikało z choroby pełnomocnika, która uniemożliwiła wykonywanie obowiązków zawodowych. Na dowód powyższego przedstawił zaświadczenie lekarskie wystawione przez A. K. – specjalistę medycyny rodzinnej, z którego wynikało, że J. J. był niezdolny do wykonywania czynności zawodowych w okresie 10-13 grudnia 2013 r. z powodu choroby. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że po pierwsze sporządzenie i nadanie wspomnianego wniosku nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną, wobec czego mogła zostać dokonana przez samą stronę skarżącą. Po drugie wskazał, że co ważniejsze, sam fachowy pełnomocnik adwokat J. J. udzielił substytucji aplikantowi adwokackiemu G. K. z prawem do zastępstwa procesowego i prowadzenia sprawy rozpoznawanej przez WSA w Rzeszowie – sygn. akt II SA/Rz 551/13. Substytut – aplikant adwokacki G. K., stawił się za stronę skarżącą na posiedzenie Sądu – co wynika z protokołu rozprawy z dnia 5 grudnia 2013 r. (k. 52 akt sądowych sprawy) – i przedłożył stosowne upoważnienie (k. 51 akt sprawy). Zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, istniała możliwość, by upoważniony przez adw. J. J., substytut dokonał czynności technicznej, jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w ustawowym terminie. Nadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, liczony od dnia 5 grudnia 2013 r. (dzień ogłoszenia wyroku), upływał w dniu 12 grudnia 2013 r. Natomiast z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynika, że choroba profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwiająca wykonywanie czynności zawodowych trwała od 10 do 13 grudnia 2013 r. Z powyższego wynika, że w okresie od 6 do 9 grudnia 2013 r. fachowy pełnomocnik zdolny był do wykonywania obowiązków zawodowych, a zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, mógł złożyć stosowny wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W zażaleniu pełnomocnik K. K. – adw. J. J. zaskarżył ww. postanowienie w całości i zarzucił mu obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na wynik postępowania w art. 86 § 1 P.p.s.a., skutkującą błędnemu przyjęciu, że strona skarżąca nie dokonała w terminie czynności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. to na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga fakt, iż uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., LEX nr 1107481). W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 12 grudnia 2013 r. (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został natomiast nadany w dniu 18 grudnia 2013 r. Nastąpiło zatem uchybienie terminu w dokonaniu czynności. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona uprawdopodobniła istnienie okoliczności wskazujących na brak winy reprezentującego ją pełnomocnika w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Pełnomocnik dostatecznie wykazał, że ze względu na swój stan zdrowia (chorobę) nie był w stanie podejmować czynności zawodowych (zaświadczenie lekarskie z 9 grudnia 2013 r. o niezdolności do pracy w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 13 grudnia 2013 r.). Natomiast z udzielonej przez pełnomocnika skarżącej substytucji aplikantowi adwokackiemu G. K. nie wynika upoważnienie do składania pism procesowych, wymagane zgodnie z art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, ze zm.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu mógł odnieść zatem skutek, ponieważ został nadany w dniu 18 grudnia 2013 r., to jest w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (zgodnie z zaświadczeniem lekarskim, niezdolność do pracy trwała do dnia 13 grudnia 2013 r.). Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.