II OZ 1011/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 458/13 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 458/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę[...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie opłaty planistycznej. W dniu 7 kwietnia 2014 r.[...] Sp. z o.o. w [...] (dalej Spółka) wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 458/13, Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o jego sporządzenie. Postanowienie to zostało doręczone Prezesowi Zarządu Spółki w dniu 13 maja 2014 r. W dniu 19 maja 2014 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że informację o wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. otrzymała dopiero od komornika. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r., II SA/Ke 458/13 (dalej postanowienie z 10 czerwca 2014 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił Spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia z 10 czerwca 2014 r. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 ppsa, terminu do wniesienia tego wniosku, który wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd wskazał, że Spółka została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 5 września 2013 r., zawiadomieniem wysłanym na podany w skardze adres: [...] Sp. z o.o., ul [...], [...] (pieczęć pod podpisem Prezesa Zarządu M. G.). W zawiadomieniu tym pouczono skarżącą, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a nadto, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Przesyłka powyższa, mimo dwukrotnego awizowania, nie została podjęta przez adresata. Zgodnie z art. 73 § 4 ppsa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania. Wcześniejsze pisma z Sądu wysyłane na podany w skardze adres były odbierane, w tym wezwanie z dnia 6 czerwca 2013 r. do złożenia odpisu pełnego z KRS, w którym pouczono stronę skarżącą o konieczności zawiadamiania Sądu o każdej zmianie adresu do doręczeń, ponieważ zaniedbanie tego obowiązku spowoduje, że pisma wysłane pod dotychczasowy adres pozostawione zostaną w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany (art. 70 § 2 ppsa). Dopiero w piśmie z dnia 10 marca 2014 r. Spółka podała nowy adres do doręczeń (ul. [...], [...]). Wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okoliczności nie uprawdopodabniają, że do jego uchybienia doszło z przyczyn od Spółki niezależnych w rozumieniu art. 87 § 2 ppsa. Z powodów Sądowi niewiadomych Spółka nie podjęła wysłanej na jedyny znany Sądowi a podany w skardze adres, korespondencji zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 5 września 2013 r. wraz ze stosownym pouczeniem. Strona nie przedstawiła żadnej okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu, poza wyjaśnieniem, że o wyroku dowiedziała się dopiero od komornika. To zaś było konsekwencją zaniedbań ze strony Spółki, która albo zignorowała zawiadomienie o awizowanej przesyłce z Sądu, albo uchybiła obowiązkowi powiadomienia Sądu o zmianie adresu do doręczeń. W tym stanie rzeczy Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażaleniem z 7 czerwca 2014 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła postanowienie z "13" [winno być 10"; k. 83-86, 95 akt sądowych] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu zażalenia z 7 czerwca 2014 r. Spółka powtórzyła, że informację o wyroku otrzymała dopiero od komornika, który skontaktował się w sprawie egzekucji należności. Zdaniem Spółki trudno będzie teraz udowodnić, dlaczego wyrok do Spółki nie dotarł. Spółka czekała na wyrok od 2 marca 2013 r. i gdyby nie informacja od komornika, czekałaby dłużej. Spółka podniosła także m.in., że w piśmie z dnia 2 kwietnia 2014 r. wskazała adres do korespondencji, który jest inny niż adres siedziby Spółki. Mimo tego Sąd wysyła pisma na adres siedziby. Wskazała też, że merytorycznie i techniczne nie była w stanie odpowiedzieć na wyrok i złożyć skargę kasacyjną w terminie. Z uwagi na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 września "2014" [winno być "2013"; k. 34, 95v akt sądowych] r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu, którą strona winna uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z 11.2.2003 r., II SA 4162/01, Mo. Praw. 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2.10. 2002 r., V SA 793/03, Mo. Praw. 2002/23/1059). Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do Sądu, który winien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Z art. 87 § 2 ppsa wynika, że w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uznać należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej. We wniosku o przywrócenie terminu Spółka podniosła w istocie jedynie, że o wydaniu wyroku dowiedziała się dopiero od komornika, który skontaktował się w sprawie egzekucji należności. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że została ona powiadomiona o terminie rozprawy. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o rozprawie w dniu 5 września 2013 r. (k. 32 akt sądowych) nie została odebrana przez skarżącą Spółkę pod wskazanym przez nią w skardze i piśmie z 21 czerwca 2013 r. (k. 4 i 15 akt sądowych) adresem tj.: [...], ul. [...]. Została ona awizowana i złożona w dniu 24 lipca 2013 r. we właściwej placówce pocztowej Urzędu Pocztowego w [...]. Mimo jej ponownego awizowania w dniu 1 sierpnia 2013 r., nie została także podjęta w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia. Powyższe wywołało zastępczy skutek doręczenia Spółce zawiadomienia o terminie rozprawy z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. 7 sierpnia 2013 r., o czym stanowi art. 73 § 4 ppsa. Rozprawa odbyła się w wyznaczonym terminie i od tego dnia Spółce przysługiwało prawo do złożenia w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o czym została ona prawidłowo pouczona w zawiadomieniu o rozprawie, z którego to prawa nie skorzystała. Brak było podstaw do oczekiwania przez Spółkę doręczenia odpisu wyroku "od 2 marca 2013 r." (k. 95 akt sądowych), skoro wyrok oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie dnia 5 września 2013 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do tego, by kwestionować prawidłowość doręczenia Spółce zawiadomienia o terminie rozprawy. Spółka nie wskazała przy tym żadnej okoliczności wskazującej na brak jej winy w uchybieniu terminu. Ocena determinującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd pierwszej instancji była zatem prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.