II OSK 2921/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędzia del. NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej zaadresowanej wspólnie do małżonków, odebranej przez jednego z nich, jest skuteczne wobec drugiego małżonka, nawet jeśli nie zakwestionował on sposobu doręczenia?Ratio decidendi
Doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego z nich jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że ten drugi małżonek zakwestionuje i podważy sposób doręczenia. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie mieli wspólny interes prawny, a doręczenie nie uniemożliwiło realizacji uprawnień procesowych, takie doręczenie jest skuteczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona jednemu z małżonków, który ją odebrał. Skarżący zarzucali, że doręczenie to nie było skuteczne wobec drugiego małżonka, co skutkowało wadliwym stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 393/13 w sprawie ze skarg D. K., S. K., N. K. i D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku ze zbyciem nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 393/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi D.K., S.K., N.K. i D.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku ze zbyciem nieruchomości.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W., po rozpatrzeniu odwołania D.K. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], ustalającej opłatę jednorazową z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu o numerach: [...],[...],[...],[...], [...],[...] i [...],[...], obręb [...] oraz udziału 1/13 w nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] i udziału 1/13 w nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...],[...], obręb [...], wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w zawiązku ze zbyciem nieruchomości, stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, iż w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r. ([...]) zobowiązało organ pierwszej instancji do doręczenia decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. D.K. Jak wskazano w piśmie, przedmiotowa decyzja, której adresatami byli – jako strony postępowania – D.K. i J.K., została doręczona tylko J.K. Wynika to z odręcznej adnotacji na nadesłanym egzemplarzu decyzji: "otrzymałem, 17.08.2007, K.J.". Akta nie zawierają żadnego dowodu mogącego świadczyć o fakcie doręczenia decyzji D.K., co oznacza, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie uzyskało waloru ostateczności. Jednocześnie Kolegium zawiadomiło pełnomocnika D.K. i J.K. o dokonanych ustaleniach oraz poinformowało, że w terminie ustawowym 14 dni od daty prawidłowego doręczenia decyzji, D.K. będzie mogła wnieść odwołanie.
W odpowiedzi na kolejne wezwanie Kolegium z dnia 30 maja 2012 r. organ pierwszej instancji, w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. podniósł, iż jego zdaniem D.K. zapoznała się z treścią decyzji. Wskazał także, że w dniu 15 sierpnia 2012 r. przesłał decyzję D.K. Decyzja ta została doręczona D.K. w dniu 20 sierpnia 2012 r. Przekazano również, złożone za pośrednictwem organu pierwszej instancji, odwołanie D.K. z dnia 29 sierpnia 2012 r. od wymienionej na wstępie decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Strona odwołująca się, powołując się na przepis art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części "dotyczącej działek [...] i [...]" i orzeczenie co do istoty, poprzez dokonanie zwrotu nadpłaconej opłaty w kwocie 78.898,30 zł.
Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy K.p.a., a nie Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do oceny dopuszczalności odwołania Kolegium wskazało, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni (art. 129 § 2 K.p.a.), zaś w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2007 r. została zaadresowana do obojga małżonków, a odebrana przez J.K., o czym świadczy adnotacja na decyzji: "otrzymałem, 17.08.2007, K.J.". W tym kontekście wymaga rozważenia, czy fakt odbioru decyzji – w której jako adresatów wymieniono oboje małżonków – jedynie przez J.K., oznacza, że D.K. została pominięta w postępowaniu tak, jakby w ogóle nie skierowano do niej decyzji. Następnie Kolegium powołało się na orzecznictwo sądowe, w którym wskazuje się, że doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego z nich jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia.
W ocenie Kolegium zarówno z akt zakończonego postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., akt postępowania przed Kolegium zarówno tych zainicjowanych wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji ([...]), jak i akt postępowania zainicjowanego odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w opłacie jednorazowej ([...]), nie wynika, by D.K. kwestionowała sposób doręczenia decyzji ustalającej opłatę jednorazową poprzez fakt, że została ona odebrana przez męża J.K.. Wskazano również, że przelewu kwoty pieniężnej odpowiadającej wysokością kwocie ustalonej w decyzji organu pierwszej instancji opłaty jednorazowej dokonano z rachunku bankowego, którego posiadaczem była D.K. (wydruk potwierdzenia przelewu dołączony do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji). Ponadto sama strona, w złożonym odwołaniu nie kwestionuje faktu, że po doręczeniu decyzji mężowi J.K. zapoznała się z jej treścią, jak też nie podnosi zarzutu uniemożliwienia jej – poprzez niewłaściwe doręczenie decyzji – złożenia odwołania w ustawowym terminie. Nadmienia jedynie, że decyzja organu pierwszej instancji została jej doręczona po pięciu latach od jej wydania, po interwencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W ocenie Kolegium powyższe nakazuje przyjąć, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. została skutecznie doręczona obojgu małżonkom, tj. J.K. i D.K. w dniu odbioru decyzji przez J.K. (17 sierpnia 2007 r.). Stała się ona ostateczna po czternastu dniach od daty odbioru decyzji przez J.K., tj. w dniu 1 września 2007 r. (sobota). Mając zatem na uwadze, że decyzja ta stała się ostateczna, wniesienie odwołania jest niedopuszczalne.
Skargi na powyższe postanowienie wnieśli D.K., S.K., N.K. i D.K. zarzucając naruszenie przez organ szeregu przepisów, tj. art. 8, 10 § 1, 40 § 1, 127 § 1 i 2 oraz art. 134 K.p.a. Zarzuty te sprowadzały się do wadliwego, zdaniem skarżących, przyjęcia, że doręczenie decyzji jednemu małżonkowi jest skuteczne względem drugiego, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesione skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2007 r., adresowana na ,,D. i J.K." została w dniu [...] sierpnia 2007 r. odebrana osobiście przez J.K., który potwierdził to swoim podpisem. Ten fakt jest niesporny, podobnie jak to, że decyzja ta powinna po myśli art. 40 § 1 K.p.a. być doręczona także D.K. Skarżąca nie zakwestionowała faktu, że decyzji nie otrzymała, a obie strony nie złożyły od tej decyzji odwołania, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna po czternastu dniach od dnia odebrania jej przez J.K. Nadto Sąd dodał, że przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Zarówno z wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., jak i ze złożonego odwołania po otrzymaniu w dniu 20 sierpnia 2012r. decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby skarżąca kwestionowała sposób doręczenia jej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ponadto obie strony zgodziły się z tą decyzją, albowiem dokonały przelewu wskazanej kwoty z konta D.K.
W ocenie Sądu istota sporu w tym zakresie sprowadzała się do oceny, czy nadanie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych jedną przesyłką, adresowaną wspólnie do dwóch stron postępowania pozostających w związku małżeńskim i odebraną przez jedną z nich jest prawidłową formą doręczenia i czy odnosi skutek prawny względem obojga.
To zagadnienie prawne Sąd rozstrzygnął podzielając stanowisko organu, poparte orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., II OSK 1862/09, Sąd orzekający w pierwszej instancji uznał za błędne pisemne pouczenie skarżącej, dokonane na samym początku postępowania bez zapoznania się z materiałami sprawy, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie weszła do obrotu prawnego i skarżąca powinna otrzymać tę decyzję na swoje nazwisko, uzyskując tym samym prawo do wniesienia odwołania. Błąd ten jednak nie pociągnął za sobą żadnych ujemnych skutków dla skarżącej, ponieważ od początku skarżąca nie wykazywała woli złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., podobnie jak jej małżonek, aczkolwiek obydwoje taką możliwość mieli. W niniejszym przypadku jednak błędne pouczenie znalazło się tylko w piśmie informującym organu, a nie w orzeczeniu, zaś organ w skarżonym orzeczeniu wyjaśnił, dlaczego nie podzielił stanowiska zajętego w tym piśmie. W przedmiotowej sprawie trudno więc przyjąć, że nastąpiła zmiana orzecznictwa organu.
Sąd zwrócił także uwagę, że w pismach skarżącej D.K. i J.K. z dnia 14 grudnia 2009 r. o stwierdzenie nadpłaty z tytułu renty planistycznej oraz w następnych pismach (wnioskach) o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie podniesiono, aby skarżąca nie otrzymała i nie wiedziała o tej ostatniej decyzji. Ten zarzut nie pojawił się także w odwołaniu skarżącej po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji na skutek wezwań Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że minęło ponad 2 lata po wykonaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. i jej uostatecznieniu, gdy skarżąca wraz z mężem zaczęli kwestionować zasadność naliczenia renty planistycznej od działek darowanych, ale nie kwestionowano w ogóle sposobu doręczenia tej decyzji i zapoznania się z jej treścią przez D.K., nie złożono też wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów Sąd stanął na stanowisku, że organ zasadnie uznał niedopuszczalność odwołania z dnia 29 sierpnia 2012 r. od decyzji ostatecznej, a nie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.).
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił wniesione skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła D.K. zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to w szczególności:
1/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8 i 10 § 1 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja została poprzedzona dwoma wcześniejszymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a to z dnia [...] kwietnia 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. – takimi samymi co do treści i ustaleń faktycznych. Zmienność poglądów prawnych tego samego organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., przy takim samymi stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
2/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. została skutecznie doręczona stronie skarżącej w dniu 20 sierpnia 2012 r., przy czym doręczenie to zostało wywołane wcześniejszymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., których to decyzji – zapadłych w takim samym stanie prawnym i faktycznym – Sąd w zaskarżonym wyroku nie uwzględnia w żadnym zakresie.
Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie zacytowanych wyżej podstaw kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania N.K. wniosła o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Natomiast rozpoznając wniesiony w tej sprawie środek odwoławczy, w granicach podniesionych w jego treści zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznać należy, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut przeprowadzenia wadliwej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia stwierdzającego na podstawie art. 134 K.p.a. niedopuszczalność wniesionego odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. ustalającej na rzecz małżonków D.K. i J.K. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], obręb [...] oraz udziału 1/13 w nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] i udziału 1/13 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku ze zbyciem nieruchomości. Zdaniem skarżącej D.K. powołana wyżej decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. została jej doręczona dopiero w dniu 20 sierpnia 2012 r., co wywołane zostało przywołanymi w skardze kasacyjnej decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 2011r., nieuwzględnionymi przez Sąd pierwszej instancji przy dokonywaniu kontroli legalności zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście przedstawionych podstaw skargi kasacyjnej i argumentacji z tym związanej nie było podstaw do zastosowania w tej sprawie konstrukcji prawnej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., albowiem nie można, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mówić o tym, iż organ administracji dopuścił się innego naruszenia przepisów prawa procesowego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W tej sprawie jednakże wobec braku wskazywanych naruszeń prawa procesowego, nie było –wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – przesłanek do zastosowania powołanej wyżej normy prawa procesowego. Wbrew stanowisku skarżącej Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniesioną w tej sprawie skargę przy zastosowaniu art. 151 P.p.s.a.
Przede wszystkim, jak trafnie uznał to Sąd pierwszej instancji, istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny, czy nadanie wydanej w sprawie decyzji administracyjnej jedną przesyłką, adresowaną wspólnie do dwóch stron postępowania pozostających w związku małżeńskim, mających wspólny interes prawny i odebraną przez jedną z nich, jest prawidłową formą doręczenia i czy będzie odnosić skutek prawny względem obojga.
Odnosząc się do tak przedstawionego problemu, stwierdzić trzeba, iż nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwocie 194.826 zł była w przedmiotowej sprawie kierowana wspólnie do małżonków D. i J.K. w jednym egzemplarzu. Decyzję tę odebrał osobiście J.K. dnia 17 sierpnia 2007 r., kwitując jej otrzymanie własnym podpisem i umieszczeniem daty jej otrzymania. Powyższe ustalenie nie jest kwestionowane przez strony. Fakt powyższy nie pozwala jednak na postawienie tezy, że w przypadku potwierdzenia odbioru przesyłki przez jednego ze współmałżonków mających przecież wspólny interes prawny w tej sprawie, drugi małżonek – w tym wypadku D.K., został pominięty w postępowaniu tak, jakby w ogóle nie kierowano do niej przesyłki.
Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego, jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia – patrz wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r, sygn. akt II OSK 1862/09, publikowany w zbiorze LEX nr 1413141. Tymczasem z akt administracyjnych postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie wynika, by D.K. kwestionowała sposób doręczenia decyzji ustalającej opłatę jednorazową poprzez fakt, że została ona odebrana przez męża J.K.. Poza tym oboje małżonkowie K. mieli wspólny interes prawny w tej sprawie i doręczenie decyzji w dniu 17 sierpnia 2007 r. było niewątpliwie w tej sytuacji skuteczne wobec każdego z nich. Ważne jest także to, iż taki sposób doręczenia decyzji, jak w tej sprawie, nie uniemożliwiał skarżącej realizacji przysługujących jej uprawnień procesowych, w tym wniesienia odwołania, z których jednak nie skorzystała, w konsekwencji zaś doprowadziło to do wykonania tej decyzji. Nie jest bowiem sporne, iż po otrzymaniu tej decyzji kierowanej do obojga małżonków nastąpiło jej wykonanie, albowiem dokonano przelewu całej kwoty z rachunku bankowego, którego posiadaczem była D.K. (wydruk potwierdzenia przelewu dołączony do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji), na rachunek Urzędu Gminy S.. Te ustalenia nie upoważniały Sądu pierwszej instancji do konstatacji, że jeden z małżonków K. nie brał udziału w postępowaniu. Dlatego też nie można uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 10 K.p.a. Za uzasadniający uchylenie zaskarżonego wyroku nie może zostać uznany także zarzut naruszenia art. 40 § 1 K.p.a., który co prawda – jak zasadnie przyznał to Sąd pierwszej instancji – został naruszony, gdyż skierowanie jednego egzemplarza decyzji do małżonków nie wypełnia dyspozycji ww. przepisu, ale było to naruszenie niemające istotnego wpływu na wynik sprawy.
Na marginesie podnieść należy dodatkowo, iż również z prowadzonych odrębnych postępowań a to w sprawie o stwierdzenie nadpłaty jednorazowej opłaty w kwocie 78.894,30 zł – uruchomionej wnioskiem stron z grudnia 2009 r., jak też w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 21 stycznia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie wynika, by D.K. kwestionowała sposób doręczenia jej decyzji ustalającej opłatę jednorazową poprzez fakt, że została ona odebrana przez męża J.K.. Ocena znajdujących się w aktach administracyjnych pism strony prowadzi do wniosku, iż przyczyną domagania się zwrotu nadpłaty, jak i stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji był uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II OPS 3/09, w której stwierdzono, iż pobranie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie obejmuje sytuacji, gdy nieruchomość została darowana osobie bliskiej, bowiem skarżąca i jej mąż zaczęli kwestionować wyłącznie zasadność naliczonej opłaty od działek darowanych, nie zaś sposób doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej.
To właśnie w prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o ustaleniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r. podpisanym przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zobowiązano organ pierwszej instancji do ponownego doręczenia ww. decyzji uznając, iż nie została ona doręczona skarżącej a zatem nie posiada waloru ostatecznej. Zatem ponowne doręczenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. D.K., co miało miejsce 20 sierpnia 2012 r., nastąpiło na skutek pouczenia organu. Jednakże nie było to doręczenie skuteczne, gdyż dotyczyło decyzji ostatecznej, a zatem trafnie przy rozpoznawaniu złożonego odwołania w tej sytuacji zastosowano konstrukcję niedopuszczalności odwołania z art. 134 K.p.a. Tym samym podjęte w sprawie rozstrzygniecie odpowiada prawu.
Niewątpliwie w opisanej wyżej sytuacji błędne pisemne pouczenie skarżącej dokonane na samym początku postępowania w piśmie informacyjnym Kolegium, bez zapoznania się z materiałami sprawy, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie weszła do obrotu prawnego i skarżąca winna ją ponownie otrzymać na swoje nazwisko, uzyskując tym samym prawo do wniesienia odwołania, spowodowało ponowne niedopuszczalne doręczenie skarżącej decyzji ostatecznej i w konsekwencji wniesienie odwołania od takiej decyzji.
Jeżeli uznać nawet teoretycznie, że nie doszło do doręczenia decyzji jednej ze stron postępowania z uwagi na jej pominięcie (niedoręczenie decyzji organu pierwszej instancji), to należało przyjąć, iż możliwość wniesienia odwołania istniała wyłącznie w terminie otwartym jaki biegł dla pozostałych stron postępowania, którym doręczono decyzję, zaś po tym terminie, a tak było w tej sprawie, istniała tylko możliwość złożenia przez stronę której ewentualnie nie doręczono decyzji podania o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie jak błędnie sugerowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w piśmie informacyjnym o potrzebie ponownego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej.
Zgodzić się należy z Sądem pierwszej, iż wadliwe pouczenie Kolegium zawarte zostało w piśmie informacyjnym organu, a nie decyzji (orzeczeniu) które by wiązało organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania D.K. W żadnym wypadku decyzjami, które wiązałyby organ odwoławczy przy rozpatrywaniu przedmiotowego odwołania nie są wskazywane przez skarżącą rozstrzygnięcia kasacyjne podjęte w trybie art. 138 § 2 K.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. wydane w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie jednorazowej z tytuły wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina S. oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wysokości 78.894,30 zł.
Poza tym w decyzjach wyżej powołanych nie zamieszczono rozważań dotyczących skuteczności doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Stąd też nie można uznać, jak sugeruje wniesiona skarga kasacyjna, iż w sprawie tej mamy do czynienia ze zmiennością poglądów prawnych tego samego organu, tym bardziej, iż rozstrzygnięcia zawarte w ww. decyzjach nie mają waloru prejudycjalnego dla niniejszego postępowania. Należy tym samym podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, zawarty na stronie 13 uzasadnienia kwestionowanego wyroku, iż w przedmiotowej sprawie trudno przyjąć, że nastąpiła zmiana orzecznictwa organu.
Nie można zatem skutecznie uznać, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji art. 8 K.p.a. statuującego zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Realizacja tej zasady, jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, wynika przede wszystkim z przestrzegania reguł postępowania przyjętych w K.p.a., zaczynając od zasad ogólnych poprzez rozwiązania przyjęte w przepisach szczególnych. Takie reguły w szczególności wynikające z rozwiązań w K.p.a. były przestrzegane w niniejszym postępowaniu, w którym, co nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydano prawidłowe postanowienie w trybie art. 134 K.p.a.
Dlatego też, mając na uwadze przedstawione wyżej motywy, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia o jakiej mowa w art. 3 § 1 P.p.s.a., właściwie oceniając go jako rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, co skutkowało trafnym rozstrzygnięciem oddalającym wniesioną skargę.
To zaś prowadzi do wniosku, iż dotychczasowe rozważania wskazują jednoznacznie, iż wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło