II SA/Ol 534/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-08-06
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Ryszard Maliszewski, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów i ich zatrzymaniu, wydana na podstawie art. 27c ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, może zostać wydana bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi?Ratio decidendi
Decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów i ich zatrzymaniu, wydana na podstawie art. 27c ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, może zostać wydana bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. W takiej sytuacji interes publiczny związany z ochroną zdrowia i życia ludzkiego przeważa nad interesem strony, a odstąpienie od zasady czynnego udziału w postępowaniu jest uzasadnione na podstawie art. 10 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu i zatrzymaniu produktów "Ekstrakt Niebieski Ogień", "Ekstrakt Zielony Ogień", "Niebieski Brud" i "Ekstrakt Czereśniowy Powiew". Podstawą decyzji było uzasadnione podejrzenie, że produkty te stanowią środki zastępcze i stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, co potwierdziły zgłoszenia przypadków zatruć oraz badania laboratoryjne. Spółka zarzuciła naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, niewłaściwe zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczących kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia do obrotu produktów i ich zatrzymania oddala skargę.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dla Miasta i Powiatu E., działając na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy
z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wstrzymał na okres do sześciu miesięcy wprowadzenie do obrotu produktów o nazwach: "Ekstrakt Niebieski Ogień", "Ekstrakt Zielony Ogień", "Niebieski Brud" i "Ekstrakt Czereśniowy Powiew", dla których podmiotem wprowadzającym do obrotu była "[...]" Spółka z o. o. z siedzibą w P., zwana dalej spółką - z uwagi na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Jednocześnie organ zatrzymał powyższe produkty zabezpieczone w sklepie ""[...]" w ilości odpowiednio: 10 opakowań, 16 opakowań, 9 opakowań i 2 opakowania i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność ochrony życia i zdrowia ludzkiego. W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji podał, że w dniu 16 stycznia 2013 r. otrzymał informację z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E. o udzieleniu pomocy medycznej osobom znajdującym się pod wpływem środków o działaniu psychoaktywnym. Pacjenci podali, że zażyli zakupione w sklepie "[...]" produkty o nazwach "Płonący Ogień" i "Ognisty Płomień". Obserwowane u pacjentów zaburzenia po zażyciu tych produktów rodziły obawy, że zawierają one środki zastępcze, stwarzające zagrożenie dla zdrowia ludzi, o których mowa w art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124). Powyższe uzasadniało zatrzymanie wymienionych w sentencji decyzji produktów. Organ dodał, że pięć opakowań produktów: "Ekstrakt Niebieski Ogień", "Ekstrakt Zielony Ogień" i "Niebieski Brud" zostało pobranych do badań laboratoryjnych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyjaśnił ponadto, że na podstawie art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, odstąpił od zasady zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
W złożonym odwołaniu spółka zarzuciła, że organ pierwszej instancji naruszył
art. 10 § 1 i § 2 K.p.a., gdyż nie zapewnił jej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto, spółka uznała za udowodnione z naruszeniem art. 81 K.p.a. okoliczności faktyczne, mimo uniemożliwienia spółce wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W ocenie dowołującej się, organ niewłaściwie zastosował art. 108 K.p.a., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, mimo braku istnienia podstaw faktycznych i prawnych. Spółka zarzuciła również naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów uzyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów tej ustawy, w tym art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez jego niezastosowanie i kontynuowanie czynności kontrolnych, pomimo złożonego w trakcie kontroli sprzeciwu i pisemnego zawiadomienia o jego złożeniu. Spółka podniosła też, że naruszono art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80 oraz art. 82 tej ustawy. Zdaniem odwołującej się, organ pierwszej instancji uchybił art. 107 § 1 K.p.a., gdyż nieprecyzyjnie sformułował w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia okres, na jaki wstrzymał wprowadzanie do obrotu wymienionych produktów, a ponadto nie uzasadnił właściwie decyzji, a w szczególności zaniechał wskazania faktów i dowodów, na podstawie, których uznał, że istnieje zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i nie wyjaśnił zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, czym naruszył również art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.
"[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia 3 kwietnia 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że produkty oferowane do sprzedaży w sklepie "[...]" nie tylko "mogły stworzyć", ale stworzyły zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Powyższego dowodziły zgłoszone na terenie E. i innych miast województwa warmińsko-mazurskiego przypadki hospitalizacji osób po spożyciu produktów wprowadzanych przez sklepy "[...]", należące uprzednio do spółki "[...]", a następnie do odwołującej się spółki "[...]". Zgodnie zaś z art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organ pierwszej instancji wskazał w wydanej decyzji, na jaki okres wycofał z obrotu przedmiotowe produkty, gdyż wskazał, że wstrzymanie następuje na okres do 6 miesięcy ze względu na brak możliwości precyzyjnego określenia czasu, jaki potrzebowano na wykonanie badań. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wywiódł, że dalsze postępowanie uzależnione będzie od wyników badań oceny bezpieczeństwa poszczególnych wyrobów, co również zawarto w kwestionowanej decyzji. Zauważył, że skoro w art. 27 c ust. 1 powołanej ustawy użyto pojęcia "uzasadnione podejrzenie", to stwierdzenie, że dany produkt jest środkiem zastępczym może nastąpić po potwierdzeniu podejrzeń badaniami. Przesłanką do wydania decyzji, o której mowa w art. 27 c. ust. 1 jest bowiem samo uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Oceny stanu zagrożenia dokonuje organ, który wydaje decyzję. W niniejszej sprawie ustalenie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi zostało dokonane w oparciu o liczbę osób hospitalizowanych z powodu zażycia substancji o działaniu psychoaktywnym, informacje uzyskane z Wojewódzkiego Szpital Zespolonego w E., przeprowadzoną kontrolę w sklepie spółki, w tym ocenę wizualną opakowań produktów wprowadzanych do obrotu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że konieczność podjęcia szybkich działań, zmierzających do usunięcia potencjalnych i faktycznych zagrożeń dla życia i zdrowia, wymagała zastosowania uproszczonych procedur administracyjnych. Efektywne i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ogranicza prawa wynikające z zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 K.p.a.). W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż zaistniały przesłanki, wskazane w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie interes publiczny przeważał nad interesem strony postępowania (art. 7 k.p.a.). Ponadto organ odwoławczy ocenił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w E. w sposób jasny i precyzyjny wskazał podstawę faktyczną uznania, że sprzedaż przedmiotowych środków została wstrzymana ze względu na stwarzanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Wstrzymanie wprowadzania do obrotu tych wyrobów na okres do 6 miesięcy zastosowano natomiast z uwagi na brak możliwości precyzyjnego określenia czasu potrzebnego na wykonanie badań. Organ odwoławczy dodał, że organ pierwszej instancji niezwłocznie przekazał pobrane próby do badań toksykologicznych w Centrum Badań Kryminalistycznych "[...]" w Szczecinie. Wykonane ekspertyzy potwierdziły, że zatrzymane produkty: "Ekstrakt Niebieski Ogień", "Ekstrakt Zielony Ogień", "Niebieski Brud", "Ekstrakt Czereśniowy Powiew" są środkami zastępczymi, których wytwarzanie i wprowadzanie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zostało zakazane na mocy art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Organ odwoławczy ocenił ponadto, że zasadnie nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, skoro istniało uzasadnione podejrzenie, że wyszczególniony w decyzji produkt może być kupowany i używany zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach, jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których używanie zgodnie z powszechną wiedzą może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi. W sytuacji pojawiających się wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zatruć, organy Powiatowej Inspekcji Sanitarnej obowiązane były do podjęcia odpowiedniej interwencji i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym także działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym.
Za niezasadne organ drugiej instancji uznał również zarzuty naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczące kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Podniósł, że w art. 79 ust. 2 tej ustawy przewidziano bowiem przypadki, w których organ nie ma obowiązku zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, która może być przeprowadzone bez obecności kontrolowanego lub osoby przez upoważnionej (art. 80 ust. 2 pkt 4 tej ustawy), w obecności innego pracownika kontrolowanego, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, nie będący pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę, co miało miejsce w niniejszej sprawie (art. 79a ust. 9). W toku kontroli ustalono, że pracująca w sklepie sprzedawczyni nie była upoważniona przez właściciela do reprezentowania go w trakcie kontroli i podpisywania dokumentów, zatem nie istniała możliwość poinformowania przedsiębiorcy lub jego pełnomocnika o prawach i obowiązkach przysługujących stronie w trakcie prowadzonej kontroli. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że nie przyjęto od sprzedawczyni zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu wobec prowadzonej kontroli, ze względu na braki formalne tego zawiadomienia datowanego na 2012 r. i podpisanego in blanco przez R.G. Natomiast pisemny sprzeciw wobec kontroli w sklepie "[...]" został złożony przez "[...]" spółkę , podczas gdy w dniu wykonywania czynności kontrolnych w sklepie działalność prowadziła "[...]" spółka. W związku z powyższym, w dniu 23 stycznia 2013 r., organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie prowadzone w sprawie wniesionego sprzeciwu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Olsztynie, spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdziła, że w decyzji organ nie wskazał na żadne okoliczności faktyczne dowodzące zaistnienia "uzasadnionego podejrzenia", gdyż organy administracji sanitarnej powołały się na inne produkty, niż wprowadzane przez skarżącą do obrotu. Nie było żadnych dowodów, że zatrzymane produkty są szkodliwe, a ich używanie, zgodnie ze wskazówkami zamieszczonymi na etykietach, może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia. Zdaniem skarżącej, nie były one środkami zastępczymi, gdyż nie wykazano, że były używane zamiast środka odurzającego. Podniosła też, że organy administracji nie ustosunkowały się do argumentu, że zatrzymane środki nie były przeznaczone do spożycia i zawierały stosownie ostrzeżenia i wskazówki zastosowania. Skarżąca wywiodła ponadto, że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem art. 82 i art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż przed wszczęciem kontroli nie doręczono upoważnień i nie okazano legitymacji stronie lub osobie upoważnionej, co skutkuje brakiem możliwości uznania za dowód w jakimkolwiek postępowaniu dowodów przeprowadzonych w trakcie tej kontroli. Zdaniem skarżącej, organy nie miały podstaw do działania w trybie art. 27c ust. 1
i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż nie wykazały istnienia "uzasadnionego podejrzenia". Podniosła też, że nie zapewniono jej prawa do czynnego udziału
w postępowaniu. Spółka zarzuciła ponadto brak wskazania w decyzji konkretnych powodów związanych z ochroną zdrowia ludzkiego, które przemawiały za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że z wyników badań laboratoryjnych z dnia 6 lutego 2013 r. wynika, iż zatrzymane
w sklepie "[...]" produkty są środkami zastępczymi. Biegły stwierdził w nich związki, których właściwości psychoaktywne pozwalają na określenie ich jako "środki zastępcze" (tzw. "dopalacze" lub "narkotyki projektowane"), zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dla Miasta i Powiatu E. z dnia 16 stycznia
2013 r., którą wstrzymano na okres do sześciu miesięcy wprowadzenie do obrotu produktów o nazwach: "Ekstrakt Niebieski Ogień", "Ekstrakt Zielony Ogień", "Niebieski Brud" i "Ekstrakt Czereśniowy Powiew", z uwagi na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa; zatrzymano powyższe produkty zabezpieczone w sklepie "[...]" i nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 16 stycznia 2013 r. organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji został poinformowany o stwierdzonych przypadkach zatruć środkami zastępczymi. Dział Ratownictwa Medycznego i Oddział Pediatryczny Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E. w tym dniu udzieliły pomocy medycznej osobom, co do których zaistniało podejrzenie, że zażyły środki zastępcze, tzw. "dopalacze" o nazwach "Ognisty płomień" i "Płonący ogień". Jeden z pacjentów podał, że produkt nabył w należącym do skarżącej spółki sklepie "[...]".
Należy wskazać, że w art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 ustawy, jest natomiast udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie natomiast z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.). W art. 27c ust. 1 tej ustawy przewidziano, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2).
Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
Przesłanka ta, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała. Jak wynika bowiem
z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2013 r. w sklepie ""[...]", w którym skarżąca spółka do tego dnia prowadziła działalność handlową (od dnia 17 stycznia 2013 r. działalność handlową w tym lokalu rozpoczęła "[...]"), stwierdzono, że są wprowadzane do obrotu saszetki o nazwach: "Niebieski Ogień", "Zielony Ogień", "Niebieski Brud" i "Czereśniowy Powiew". Saszetki te zawierały proszek lub susz i były oznaczone informacjami o zakazie ich spożywania. Powyższe ustalenie wraz z informacjami o przypadkach zatruć po spożyciu (wypaleniu) różnych preparatów zakupionych w sklepie skarżącej, uzasadniało podejrzenie, że powyższe produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Okoliczność ta z kolei obligowała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres do sześciu miesięcy, niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa, a także do ich zatrzymania. Nie było przy tym istotne, że hospitalizowani pacjenci nie podali dokładnie nazw tych specyfików, które wprowadzano do obrotu w sklepie skarżącej spółki w dniu kontroli. Zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniu skarżącej, wydając zaskarżoną decyzję, organ drugiej instancji dysponował dowodem wskazującym, że produkty będące przedmiotem decyzji są środkami zastępczymi. W ekspertyzie kryminalistycznej z zakresu badań fizykochemicznych z dnia 6 lutego 2013 r., przeprowadzonej w Centrum Badań Kryminalistycznych "[...]" w S., biegły sądowy z dziedziny fizyko – chemicznych badań kryminalistycznych stwierdził, że zabezpieczone w sklepie skarżącej produktach o nazwach: "Niebieski Brud", "Ekstrakt Czereśniowy Powiew", "Ekstrakt Zielony Ogień" i "Ekstrakt Niebieski Ogień" zawierają związki, stanowiące środki zastępcze. Biegły sądowy ustalił, że dostarczona do badań substancja znajdująca się w opakowaniu z etykietą "Niebieski Brud" zawiera 3,4-DMMC, substancja znajdująca się w opakowaniu z etykietą "Ekstrakt Czereśniowy Powiew" zawiera penterdron, a substancje roślinne znajdujące się w opakowaniach z etykietami "Ekstrakt Zielony Ogień" i "Ekstrakt Niebieski Ogień" zawierają UR-144. Związki te nie są związkami wymienionymi w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, lecz ich właściwości psychoaktywne pozwalają na określenie ich jako "środki zastępcze" (tzw. "dopalacze" lub "narkotyki projektowane").
Okoliczność, że środki zastępcze mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego jest notoryjnie znaną.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82 i art. 84c ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).
Stosownie do art. 79 ust. 1 organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego artykułu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, ta przesłanka zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
W art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie "[...]" w dniu 16 stycznia 2013 r. były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli, których przyjęcia jednak ona odmówiła. Z protokołu z kontroli wynika również, że poinformowano sprzedawczynię o prawach i obowiązkach kontrolowanego. W tej sytuacji nie miał zastosowania art. 79b cytowanej ustawy, który przewiduje obowiązek poinformowania kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych tylko po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto zauważyć należy, że pracownica mogła być – stosownie do art. 80 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uznana za osobę, o której mowa w art. 97 K.c. Wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się bowiem, w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Również ta przesłanka zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zakazujący – z enumeratywnie wymienionymi wyjątkami - równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Organ inspekcji sanitarnej podjął tylko jedną kontrolę w skarżącej spółce – w sklepie w E., którą zakończył zaskarżoną decyzja.
Bezpodstawnie również skarżąca zarzuca organowi inspekcji sanitarnej naruszenie art. 84c, zgodnie z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia
i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b,
art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia. Skarżąca spółka nie wniosła bowiem sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych. Znajdujący się w aktach administracyjnych sprzeciw został wniesiony przez inny podmiot - spółkę "[...]", wobec czego nie mógł być skuteczny.
Uwzględniając powyższe, za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia
art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wyłączającego możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa
w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, gdyż jak wyżej wykazano, organy inspekcji sanitarnej nie naruszył przepisów tej ustawy.
Nie można podzielić także zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ inspekcji sanitarnej nie naruszył art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., gdyż w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji, istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty
w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla -co najmniej - zdrowia ludzkiego.
Ponadto, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005,
z. 4, poz. 66, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji również nie jest zasadny. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa.
Wbrew twierdzeniu skarżącej, decyzja została uzasadniona także w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym zakresie wskazano na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego, co w sytuacji uzyskania wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zatruć spowodowanych m.in. przez zakupione w sklepie skarżącej produkty, należy uznać za zasadne. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 K.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m.in., gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Taka konieczność ochrony zaistniała w kontrolowanej sprawie.
W tej sytuacji, prawidłowo organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło