II SAB/Po 63/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E.Ł. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. oddala wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny, IV. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., skierowanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, E. Ł. zwróciła się do Starosty S. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, w jaki sposób władze powiatu zapewniają, że na terenie pomieszczeń publicznych, będących w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych powiatu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami: (1) krzyże mogą być zawieszane, a już wiszące nie będą zdejmowane, mimo żądań kierowanych przez grupy mniejszości wyznaniowych i politycznych, (2) obok krzyży – zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji – mogą być umieszczane inne symbole religijne, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego RP, zwłaszcza nie wiąże się z szerzeniem zła, nienawiści, destrukcji i przestępczości, (3) umieszczenie krzyża lub innego symbolu religijnego względem godła lub flagi RP nie wywołuje poczucia prymatu prawa religijnego nad prawem świeckim lub wywołuje poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła i innych związków religijnych, zwłaszcza poprzez umieszczenie godła poniżej symboli religijnych lub mniejszych rozmiarów niż symbole religijne, (4) umieszczenie krzyża lub innego symbolu religijnego nie wywołuje poczucia dominacji jednego z tych symboli nad innym (5) krzyż oraz inne symbole religijne umieszczone na ścianach otaczane są nie mniejszą czcią niż godło i flaga państwowa, a zwłaszcza krzyż nie może wisieć obrócony o 180( z postacią Chrystusa skierowaną ku dołowi. Ponadto skarżąca zwróciła się również z zapytaniem, czy obecnie na terenie powiatu obowiązują jakiekolwiek akty prawne, które dotyczyłyby opisanego wyżej zagadnienia, a w razie udzielenia odpowiedzi negatywnej na to pytanie – czy planowanesą prace legislacyjne nad rozwiązaniami dotyczącymi umieszczania symboli religijnych. Jeżeli prace takie zostały zainicjowane, skarżąca wniosła o przekazanie informacji o przedmiocie tych prac, kto jest odpowiedzialny za pracę na tymi projektami, jaka jest treść oraz zakres tych projektów i założenia do nich oraz jaki jest przewidywany czas zakończenia prac legislacyjnych Pismem z dnia [...] maja 2013 r. E. Ł. wniosła skargę na bezczynność Starosty S. w przedmiocie udzielenia żądanej przez nią informacji publicznej, domagając się (1) zobowiązania organu do rozpoznania złożonego przez nią wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku oraz (2) wymierzenia organowi grzywny w rozmiarze do 10-krotnonego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarcze narodowej w roku poprzednim, jeżeli organ nie przekaże skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy w terminie 15 dni od dnia otrzymania tej skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. skierowała do Starosty S. za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie w formie pisemnej informacji publicznej dotyczącej obecności symboli religijnych, w szczególności krzyży, w pomieszczeniach zarządzanych przez władze powiatu, reguł prawnych ich umieszczania, usuwania, poszanowania, relacji do symboli państwowych i innych znaków religijnych, jak również ewentualnych prac legislacyjnych związanych z tym zagadnieniem. Termin załatwienia powyższego wniosku upłynął bezskutecznie w dniu [...] kwietnia 2013 r., a do chwili obecnej skarżąca nie uzyskała żądanej odpowiedzi ze strony organu. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Starosta S. poinformował skarżącą, że (1) krzyże już wiszące nie będą zdejmowane i istnieje możliwość zawieszenia nowych krzyżu, mimo protestu osób należących do mniejszości wyznaniowych, (2) obok krzyży nie wiszą inne symbole religijne, (3) godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, (4) krzyże nie są umieszczane obok innych symboli religijnych, (5) krzyże nie są umieszczane obok godła RP, (6) krzyże nie są obracane o 180(. Organ również wskazał, że obecnie nie obowiązuje żadna regulacja dotycząca obecności symboli religijnych, ich umieszczania, usuwania i relacji do symboli państwowych i innych symboli religijnych, a nadto nie przewiduje się w najbliższym czasie podjęcia prac nad regulacją w tym zakresie. Organ zaznaczył przy tym, że opóźnienie w udzieleniu żądanych informacji wynikało z nieprawidłowego obiegu dokumentów. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2013 r. Starosta S. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że informacje żądane przez skarżącą w ogóle nie podlegały udostępnieniu na wniosek, gdyż dotyczyły one aktów prawa miejscowego, które obligatoryjnie publikowane są na stronach internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Postępowanie należało umorzyć. Jak wynika z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: (1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, (2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania bądź też (3) gdy postępowanie z innych przyczyn stanie się bezprzedmiotowe. Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. E. Ł. zwróciła się do Starosty S. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej (1) reguł umieszczania i zdejmowania symboli religijnych w pomieszczeniach publicznych, znajdujących się w trwałym zarządzie jednostek organizacyjnych powiatu, (2) reguł położenia względem siebie symboli religijnych i państwowych oraz (3) reguł zapewniających poszanowanie symboli religijnych i państwowych (k. 3-4 akt sądowych). Nadto, skarżąca zażądała również przekazania informacji o aktach normatywnych regulujących te kwestie lub pracach legislacyjnych nad takimi aktami. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z art. 2 cytowanej ustawy wynika zarazem, że każdemu przysługuje co do zasady prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej wspomniane prawo nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, należy najpierw zauważyć, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. został skierowany do Starosty S., a więc podmiotu, który w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy jest zobowiązany do udostępnienia posiadanych przez siebie informacji publicznych. Ponadto, należy wskazać, że dane, jakich domagała się skarżąca, można zakwalifikować w świetle art. 6 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy jako reguły dotyczące funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Wniosek E. Ł. odnosił się bowiem w istocie do obecności oraz wzajemnego stosunku symboli religijnych i państwowych w pomieszczeniach w budynkach znajdujących się w trwałym zarządzie organu. Takie stanowisko wzmacnia dodatkowo fakt, że informacje interesujące skarżącą koncentrowały się wokół kwestii realizacji konstytucyjnej gwarancji neutralności światopoglądowej Państwa, o jakiej mowa w art. 25 Konstytucji RP. Zagadnienia poruszane przez skarżącą dotyczyły bowiem w istocie przejawów wykonywania zasady bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych przy zapewnieniu swobody ich wyrażania w życiu publicznym oraz przy poszanowaniu wzajemnej niezależności i autonomii Państwa oraz kościołów i związków wyznaniowych. Tym samym dane, jakich udzielenia domagała się skarżąca, dotyczyły spraw publicznych, a zatem w efekcie należało je zakwalifikować jako informacje publiczne. W konsekwencji nie ulega więc wątpliwości, że informacje, których domagała się skarżąca mieściły się w pojęciu "informacja publiczna", o jakim mowa w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, a Starosta S. był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tych danych. Wniosek E. Ł. został przy tym złożony w dniu [...] kwietnia 2013 r., a zatem zgodnie z art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy sprawa powinna być załatwiona do dnia [...] kwietnia 2013 r. Za bezsporne należy zarazem uznać, że termin ten nie został zachowany w rozpatrywanej sprawie. Żądane informacje zostały bowiem przekazane skarżącej dopiero w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., znak [...]. (k. 7-8 akt sądowych). Tym samym Starosta S. znalazł się w stanie bezczynności. Konkluzja ta nie zmienia jednak faktu, że w chwili orzekania wniosek E. Ł. został już w pełni załatwiony. W tej sytuacji postępowanie sądowe zainicjowane skargą na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stało się aktualnie bezprzedmiotowe i jako takie należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Odnosząc się do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanych przez skarżącą informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2013 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej), to bezczynność Starosty S. nie była nadmierna. Analiza stanu faktycznego nie pozwala na jednoznaczne uznanie, że skarżony organ w sposób oczywisty, bez potrzeby pogłębionej analizy przepisów prawa, naruszało przepisy prawa w okresie objętym kontrolą sądową. Ponadto regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że żądana informacja została ostatecznie udzielona skarżącej w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. i mając na uwadze okoliczności podane wyżej, Sąd stwierdził, że stan bezczynności nie miał charakteru rażącego. Z tych samych podanych wyżej względów Sąd oddalił wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.