II FZ 1139/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-18
Skład orzekający: Stefan Babiarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe powinno nastąpić, gdy skarżąca wykaże, że jej jedyny dochód (renta) jest objęty egzekucją komorniczą, a kwota pozostająca do dyspozycji oscyluje wokół minimum socjalnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Gliwicach odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżąca wykazała przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd uznał, że zmniejszenie i tak minimalnej renty skarżącej, która jest jej jedynym źródłem utrzymania i podlega egzekucji komorniczej, może spowodować szkodę znaczną i trudną do odwrócenia, a późniejszy zwrot świadczenia nie naprawi szkody wynikającej z długotrwałego niedostatku.Stan faktyczny
Skarżąca M.D. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 PPSA. Skarżąca podniosła, że jej jedynym dochodem jest renta objęta egzekucją komorniczą, a kwota pozostająca do dyspozycji jest minimalna i ledwie pozwala na egzystencję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wstrzymano wykonanie decyzji Naczelnika US w M.Pełny tekst orzeczenia
II FZ 1139/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2013 r., I SA/Gl 597/13 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 28 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2) wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika US w M. z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...].
1. Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., I SA/GL 597/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. D. (zwanej dalej skarżącą) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 lutego 2013 r. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe. Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. organ orzekł o solidarnej - ze spółką i pozostałymi członkami zarządu – odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości podatkowe spółki. Lista wierzytelności zawarta w odpowiedzi na skargę opiewa na 94 pozycji (karta 22 akt i następne). Skarżąca ubiegała się o prawo skorzystania
z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na dwukrotne wezwanie organu dosłała niezbędne dokumenty, prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało jej przyznane.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
3. Z nadesłanych rozliczeń podatkowych wynika, że skarżąca od kilkunastu miesięcy pozostaje bez pracy- od kwietnia 2012 r. jej dochód stanowi renta w kwocie 967 zł brutto (karta 8 akt). Świadczenie to jest objęte egzekucją komorniczą. Skarżąca mieszka u córki, według przedłożonych dokumentów nie ma majątku. Jest osobą rozwiedzioną, na co również – wezwana- przedstawiła stosowne dokumenty. Przesłała decyzję ZUS, dokument potwierdzający zajęcie komornicze jej renty, udokumentowała okoliczność pozostawania w rozdzielności majątkowej na skutek rozwodu oraz świadectwo pracy, z którego wynikało, że stosunek pracy ustał w dniu 29 kwietnia 2012 r. Skarżąca zatem nie poprzestała na złożeniu oświadczenia, ale poparła je stosownymi materiałami źródłowymi.
Sąd w uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie wykazała, iż w związku z wykonaniem decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudno się zgodzić z tym twierdzeniem. Ze wskazanych przez skarżącą danych w przesłanych dokumentach wynika, że kwota renty do wypłaty (827, 11 netto ) jest w 30 % obciążona zajęciem komorniczym. Comiesięczna renta skarżącej wynosi zatem około 580 zł.
Z akt sprawy wynika (strona 6 akt), że wysokość wierzytelności to ponad 63.000,00 zł. Przy rozważaniu okoliczności sprawy należy mieć na uwadze także przepisy art. 139-141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 ze zm.). Wymaga podkreślenia, że kwota pozostawiona obecnie skarżącej do dyspozycji nie pozwala na samodzielną, swobodną egzystencję. Jednocześnie po zastosowaniu ustawowych ograniczeń potrąceń na etapie egzekucji okaże się, że kwota uzyskana od skarżącej będzie niewielka w stosunku do całej sumy zadłużenia, a jednocześnie ta drobna kwota będzie stanowiła kolosalną różnicę dla skarżącej. Jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji na str. 3 uzasadnienia – "okolicznością, którą w tym względzie należy brać pod uwagę są skutki wykonania decyzji". Skutkiem wykonania decyzji będzie okrojenie i tak niewielkiej kwoty, którą skarżąca comiesięcznie otrzymuje. Mowa o kwotach, które są minimalne i ledwie pozwalają na egzystencję z pomocą rodziny. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że rzeczywistym skutkiem egzekucji prowadzonej w niniejszej sprawie jest zmniejszenie dochodu osiąganego przez skarżącą. Jeżeli jednak mowa o zmniejszeniu i tak już niewielkiej kwoty to nie można podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, że nie będzie to szkoda znaczna. Szkodą nieznaczną w danych okolicznościach jest zmniejszenie wynagrodzenia w taki sposób, że nie pozwala ono na poczynienie oszczędności, ale zapewnia minimum egzystencji. Jeżeli środki pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb to nadwyżkę tych środków można poddać egzekucji i wówczas uszczuplenie majątku może być rozpatrywana, jako – co prawda- dotkliwe, ale nie szkodliwe. W przedmiotowej sprawie pozostawiona do dyspozycji skarżącej kwota oscyluje wokół minimum socjalnego. Przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozpatrywać w kategoriach szkody, która wiąże się również poniesieniem straty na życiu i zdrowiu, a niewątpliwie zmniejszenie i tak minimalnej wysokości renty może być rozpatrywane w kategoriach ryzyka poniesienia straty na życiu bądź zdrowiu.
Art. 61 p.p.s.a. zobowiązuje skarżącą do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada obowiązku ich udowodnienia. Skarżąca przedstawiła jakie ma dochody, ile zarabia jej córka, u której mieszka, jakie są koszty utrzymania i opłaty za media. Zestawienie tych wartości pozwala przyjąć, że skarżąca spełnia ustawowe przesłanki.
4. Istotną kwestię sąd pierwszej instancji poruszył w uzasadnieniu, wskazując, że szkoda wyrządzona egzekucją może zostać naprawiona przez późniejszy zwrot świadczenia, jeżeli uzasadnią to okoliczności. Należy jednak mieć na uwadze porównanie wysokości należności, która ulegnie egzekucji i wysokości dochodów skarżącej. Ewentualny późniejszy zwrot świadczenia może nie naprawić szkody, która zaistnieje przez pozostawanie długi czas w niedostatku.
5. Jednocześnie należy podkreślić, że przyznanie podatnikowi ochrony tymczasowej nie powoduje anulowania jego zobowiązania – tym samym dług wobec wierzyciela podatkowego w dalszym ciągu istnieje i może zostać wyegzekwowany
w późniejszym terminie.
6. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 185 § 1
w związku z art. 197 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło