II FZ 936/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-22

Skład orzekający: Jerzy Rypina

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowała stratę w poprzednim roku obrotowym, ale generuje wysokie obroty, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości lub w części?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie NSA, spółka obracająca wysokimi kwotami pieniędzy, posiadająca znaczne środki trwałe i środki na rachunku bankowym, nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie wpisu sądowego. Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym zmiany przepisów prawnych, nie wyłącza obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił spółce J. – P. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uznając, że mimo straty w poprzednim roku obrotowym, spółka generuje wysokie obroty i posiada środki finansowe. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując niemożnością spieniężenia majątku w postaci automatów do gier. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu dnia 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. – P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 02 września 2013 r. , sygn. akt I SA/Op 362/13 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. – P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 11 marca 2013 r., nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od gier za miesiąc sierpień 2012r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 02 września 2013 r., sygn. akt I SA/Op 362/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (zwanej dalej: "Spółką") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Sąd pierwszej instancji oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") uznał, że nie zachodzą okoliczności, które by uzasadniały przyznanie spółce prawa pomocy. Sąd stwierdził, że skala działalności Spółki pomimo odnotowanej straty za poprzedni rok obrotowy w dalszym ciągu jest znaczna, o czym przekonują chociażby dane z deklaracji podatkowej CIT -8 za 2012r. Przychody netto z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej za 2012r. wynosiły 16.745.236,80 zł przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 19.022.320,34 zł. Strona Skarżąca podkreślała, że w roku 2012 poniosła stratę, jednakże nie jest to okoliczność, która pozwalała na miarodajną ocenę sytuacji finansowej strony. W ocenie Sądu strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowych nadwyżek kosztów nad przychodami, mającymi wpływ na rozliczenie podatkowe, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych. Sąd podzielił ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, iż o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedanych towarów. W opinii Sądu informacje wynikające z deklaracji VAT-7 w kontekście osiąganych przez spółkę przychodów z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów wskazują, iż Skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w sprawie niniejszej oraz w innych sprawach zawisłych przed WSA w Opolu stanowi wartość niewspółmiernie niską. Z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynika bowiem, iż Skarżąca w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. dokonała sprzedaży towarów i usług w łącznej kwocie 7.562.406 zł., przy jednoczesnych zakupach w kwocie 30.754 zł. Z deklaracji VAT-7 przedłożonych przez Stronę za kwiecień 2013r. (a więc za miesiąc, w którym Skarżąca składając skargę, winna się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych) wynika, iż podstawą opodatkowania świadczonych przez spółkę usług bądź wartości dostarczonych przez nią towarów wyniosła 1.198.576 zł, co stanowi 0,04% należnego od skargi wpisu. Ze sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r. bilansu wynika, że środki pieniężne i inne aktywa pieniężne skarżącej wynosiły na ten dzień 1.259.608,71 zł, w tym w kasie i na rachunkach w wysokości 1.145.748,71zł. W miesiącu w którym Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, na rachunku bankowym spółki znajdowała się kwota 5.913,17 zł. Odnosząc się do wskazanej przez Skarżącą okoliczności, jakoby posiadany przez nią majątek nie mógł zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że sprzedaż majątku nieruchomego Skarżącej spółki miałby charakter nieodwracalny. Sąd zwrócił uwagę, iż skarżąca nie wykazała, jaką cześć jej majątku stanowią automaty do gier. Zdaniem Sądu, kwoty, jakie spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwalają przyjąć, że Skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę, na jaką spółka prowadzi działalność gospodarczą, nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na kondycję finansową spółki. W opinii Sądu wykazana znaczna wysokość obrotów spółki oznacza, iż spółka posiada bądź może pozyskać środki, wystarczające na poniesienie wydatków, związanych ze swoim udziałem w sprawie. Skarżąca spółka w piśmie z dnia 12 września 2013r. o sygn. akt. I SA/Op 357/13 na powyżej powołane rozstrzygniecie wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 dalej p.p.s.a poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia zwolnienia w jakiejkolwiek części. Pełnomocnik spółki wskazał, iż posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, ponieważ stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzonych nowych przepisów ustawy z dn. 19 listopada 2009r. o grach hazardowych mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Z uwagi na fakt, że nowe licencje nie będą wydawane, ewentualni nabywcy nie mogliby eksploatować zakupionych automatów, stąd popyt na ten składnik majątku Skarżącej jest zerowy. Sprzedaż majątku trwałego, który w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu, miałaby charakter nieodwracalny i doprowadziłaby do niewypłacalności spółki, uniemożliwiając kontynuację działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w obecnej sytuacji finansowej Spółki nie można przyjąć, że nie dysponuje ona żadnymi środkami na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe stwierdzenie poparte jest danymi finansowymi Spółki, tj. okolicznością, iż w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na rachunku bankowym Spółki znajdowała się kwota 5.913,17 zł, a wartość środków trwałych wyniosła 4.167.575,15 zł. Zasadności powyższej oceny nie mógł zmienić fakt poniesienia w ostatnim roku obrotowym przez Spółkę straty w kwocie 2.494.682,97 zł, gdyż wskazana wartość została przeanalizowana w świetle osiąganych przez Spółkę obrotów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że Spółka obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy deklaracje VAT-7 i CIT-8. Odnośnie do kwestii niemożności zbycia automatów do gry, zauważyć należy, że wskazywane automaty nie są jedynym majątkiem ruchomym Skarżącej, który mogłaby zbyć. Niekorzystna zaś dla Spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które immanentnie są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji spełnienie, przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie zostało przez stronę wykazane w stopniu uzasadniającym zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne oddalił, na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło