II OZ 1194/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-08
Skład orzekający: Jerzy Bujko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik strony skarżącej, występujący w sprawie również jako likwidator innego stowarzyszenia, może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu, opierając go na swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Pełnomocnik strony nie jest stroną postępowania ani uczestnikiem występującym na prawach strony, w związku z czym nie może złożyć wniosku o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu. Taki wniosek powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny, a nie oddalony.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R.K. przyznania prawa pomocy w sprawie, w której R.K. występował jako pełnomocnik strony skarżącej oraz likwidator stowarzyszenia w likwidacji. Sąd uznał, że wniosek złożony we własnym imieniu przez pełnomocnika, oparty na jego indywidualnej sytuacji finansowej, jest niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R.K. na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 roku, sygn. akt VII SA/wa 1072/13 oddalające wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. (w likwidacji) oraz Stowarzyszenia Z. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]5 lutego 2013 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej pozwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R.K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w Białymstoku (w likwidacji) oraz Stowarzyszenia Z. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej pozwolenia na realizację inwestycji drogowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że R.K. występuje w sprawie jako pełnomocnik strony skarżącej, tj. Stowarzyszenia Z. z siedzibą w B. oraz jako likwidator Stowarzyszenia [...] w B. w likwidacji. Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy został zaś złożony w imieniu własnym R.K. We wniosku tym przedstawił on swoją sytuacje finansową. Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Sąd podkreślił, że pełnomocnik strony nie jest stroną postępowania i jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w nim podniesiono.
Jak wskazał już Sąd I instancji stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego jasno wynika, że prawo pomocy może zostać przyznane stronie postępowania, a także uczestnikowi występującemu na prawach strony. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuci wniosek jeżeli z innych przyczyn jego wniesienie jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie podmiotem występującym o przyznanie prawa pomocy jest osoba fizyczna – R.K., który występuje w sprawie jako pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia oraz likwidator Stowarzyszenia [...] w B. w likwidacji. Może on zatem wnieść o przyznanie prawa pomocy w imieniu obu wymienionych wyżej podmiotów. Jednakże sam wnioskodawca nie występuje w sprawie ani jako strona skarżąca, ani jako uczestnik postępowania. Zatem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w imieniu własnym i w oparciu o własna sytuacje finansową przez pełnomocnika strony skarżącej należało uznać za niedopuszczalne. Podkreślić należy, że w takiej sytuacji wniosek podlegał odrzuceniu stosownie do powołanych wyżej przepisów, a nie oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło