III SA/Wa 993/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2009, 2010, 2011, 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz G. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z 13 listopada 2012 r. odmawiającą G.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą PPUH "G." w R. (dalej: “Skarżący") rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON w kwocie 80.014,72 wraz z odsetkami w kwocie 12.695,00 zł za miesiące kwiecień, grudzień, listopad, grudzień 2009 r. styczeń 2010 r. oraz za okres od lipca do grudnia 2010 r., od stycznia do grudnia 2011 r., od stycznia do sierpnia 2012 r. Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że pismami z 25 września 2012 r. oraz 8 października 2012 r. Skarżący zwrócił się do Prezesa Zarządu PFRON z wnioskiem o rozłożenie na raty jego zobowiązań na okres 10 miesięcy. Wyjaśnił, że ich nieterminowe regulowanie wynika przede wszystkim z przedłużenia terminu płatności z 32 do 65 dni przez głównego odbiorcę jego usług. Powołał się także na trudną sytuację na rynku transportowym wynikającą z wysokich kosztów paliwa, nieterminowej realizacji płatności przez kontrahentów a także inwestowaniem w środki transportu w celu sprostania konkurencji i utrzymania się na rynku. Skarżący wskazał, że na dzień złożenia wniosków nie ma możliwości uregulowania zadłużenia jednorazową wpłatą. Prezes Zarządu PFRON w ww. decyzji z [...] listopada 2012 r. odmawiającej Skarżącemu rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON stwierdził na podstawie argumentacji Skarżącego oraz przedłożonej kserokopii bilansu, rachunku zysków na koniec 2011 r., informacji zawartych w dokumentach, że w 2011 r., że Skarżący osiągnął zysk netto w wysokości 321.912,97 zł, a wielkość wskaźnikow bieżącej płynności finansowej na koniec 2010 i 2011 r. są zgodne z normą, natomiast wskaźnik zadłużenia ogółem na koniec 2011 r. świadczy o jego samodzielności finansowej. W konkluzji organ uznał, że w kontekście przepisów art. 49 ust. 5c pkt 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) , dalej jako “ustawa o PFRON", nie zaszły przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi. W odwołaniu z 28 listopada 2012 r. od powyższej decyzji Skarżący wniósł o ponowną wnikliwą analizę jego wniosku z uwzględnieniem argumentów pozabilansowych i wydanie decyzji, która pozwoli na spłatę zobowiązań i uchroni jego firmę przed utratą płynności finansowej i konsekwencjami z tym związanymi. Skarżący raz jeszcze powołał się na trudną sytuację na rynku transportowym. Wyjaśnił, że niemal każdy z kontrahentów proponuje stawki, które z ledwością pokrywają koszty, terminy płatności często są niedotrzymywane i faktycznie sięgają nawet 160 dni. Skarżący zwrócił uwagę na rosnące koszty, jakie ponoszą firmy transportowe tj. koszty paliw i wszelkich płynów eksploatacyjnych a także rosnące ceny ubezpieczeń, opon i części. Skarżący podniósł także, iż padł ofiarą oszustwa, którego dopuściła się pracownica E. SA na kwotę 18.208,54 zł. Wyjaśnił, że dokonany przez niego przelew nie wpłynął na konto E. S.A. W zaskarżonej decyzji z [...] marca 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na Fundusz jest instytucją wyjątkową, stosowaną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika, na jego wniosek. W kontekście przepisu art. 49 ust. 5c ustawy o o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stwierdził, że nawet jeśli organ stwierdzi, iż zachodzi ważny interes podatnika, to nie ma obowiązku przychylenia się do wniosku strony i rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Fundusz. Następnie, oceniając sytuację finansową Skarżącego podniósł, że z przedstawionych przez niego dokumentów finansowych wynika, że wskaźnik bieżącej płynności finansowej na dzień 30 listopada 2012 r. wynosił 1,39, a więc był on w normie. Organ wyjaśnił, że najczęściej wymieniany jako optymalny jest poziom z przedziału 1,2-2,0. Skoro Skarżący posiada płynność finansową to jest w stanie regulować zobowiązania publicznoprawne. Jedynie niski poziom wskaźnika (poniżej 1,2) oznacza, że firma ma zachwianą płynność finansową. Taka sytuacja w stosunku do Skarżącego nie zachodzi, na co wskazuje również wskaźnik ogólnego zadłużenia, który określa udział zobowiązań w finansowaniu majątku jednostki gospodarczej. Wskaźnik ten na dzień 30 listopada 2012 r. wynosił u Skarżącego 0,57 i był w normie. Wartość tego wskaźnika powinna oscylować w przedziale 0,57 - 0,67. Wysoki poziom wskaźnika świadczy o wysokim uzależnieniu finansowym przedsiębiorstwa. Niski jego poziom mówi o wzroście samodzielności finansowej jednostki gospodarczej, czyli o zmniejszeniu jej stopnia zadłużenia. Ponadto organ stwierdził, że nawet trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Ważne jest wykazanie nadzwyczajności tej sytuacji, w której podatnik znalazł się niezależnie od swojego postępowania. Tymczasem Skarżący nie uiszczał należnych wpłat na Fundusz, od terminu płatności których minęło kilka lat. Tym samym bezprawnie kredytował swoją działalność gospodarczą środkami należnymi z mocy prawa Funduszowi. W takiej sytuacji, w ocenie organu, przyznanie ulgi nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia interesu publicznego, jak i innych podmiotów zobowiązanych do wpłat. Niepowodzenia finansowe w działalności gospodarczej nie stanowią o istnieniu ważnego interesu podatnika, gdyż są one objęte ryzykiem gospodarczym podmiotu podejmującego działalność gospodarczą. Odnosząc się do argumentu Skarżącego o oszustwie, do którego dopuściła się pracownica E. SA na kwotę 18208,54 zł, organ zauważył, iż Skarżący w prowadzonym postępowaniu nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających to twierdzenie. W konkluzji przyjął, że skoro sytuacja ekonomiczna Skarżącego jest dobra, to brak jest podstaw do rozważania możliwości zastosowania ulgi poprzez rozłożenie zaległości na raty ponieważ przesłanka ważnego interesu pracodawcy warunkująca możliwość zastosowania ulgi w przedmiotowej sprawie nie występuje.Ponadto organ podkreślił, że wziął pod uwagę nie tylko interes strony, ale także interes publiczny, jak również stan finansów Funduszu i uznał, że nadmierne uszczuplenie środków Funduszu mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania w skali całego kraju zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ich integracji ze społeczeństwem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organom, że nie wzięły pod uwagę olbrzymich opóźnień w płatnościach za świadczone przez niego usługi, które co prawda podnoszą wskaźniki finansowe przedsiębiorstwa, ale faktycznie nie mają odzwierciedlenia w sytuacji finansowej przedsiębiorstwa a tylko ją pogarszają.Ponadto Skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił faktu oszustwa, którego ofiarą padł Skarżący a także konsekwencji egzekucji zaległej kwoty zobowiązania w postaci konieczności zwolnienia z pracy ponad 20 osób. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 201 2 r., poz. 270) dalej: "p. p. s. a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p. p. s. a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną Sąd w granicach przyznanej kognicji uznał, że w zaskarżonej decyzji został naruszony przepis art. art. 49 ust. 5c ustawy o o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i z tej przyczyny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Zauważyć należy, że podstawą prawną wydanych decyzji jest art. 49 ust. 1 tej ustawy, który stanowił w latach objętych decyzją, iż do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 , art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz 60, z późn. zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Natomiast w ust. 5c., że Prezes Zarządu Funduszu, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu. Wpłaty określone w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4 a) i 7 a) to wpłaty takie jakie są przedmiotem zaskarżonej decyzji, przy czym wniosek o rozłożenie tych wpłat na raty, Prezes Zarządu Funduszu rozpatruje na zasadzie art. 49 ust. 5 c) ustawy nie zaś na podstawie Ordynacji podatkowej, gdyż ten przypadek zastrzeżony jest dla ustawy o PFRON. Zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej, tak jak wcześniejsza Prezesa Zarządu PFRON, nie zawiera rozważań, o których mowa w przepisie stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie odniósł się do zarzutów odwołania o trudnej sytuacji podatnika, nie rozważając poszczególnych pozycji bilansowych bilansu przedsiębiorcy, a jedynie wskaźniki, jego zdaniem, z nich wynikające, zastosowane, bez wskazania pozycji równania matematycznego wg którego zostały podstawione, aby uzyskać wynik. W ten sposób poza zyskiem przedsiębiorcy w 2012 roku, nie są znane inne pozycje jak obrót, koszty uzyskania przychodu w tym płace, koszty działalności firmy i podatki. Te dane winny być przyrównane do terminowości wpłat podatkowych co może wskazywać na możliwości płatnicze Skarżącego. Bez tych danych, które powinny być zawarte w decyzjach w tym w zaskarżonej decyzji, Sąd nie może skontrolować jej prawidłowości, a Skarżącego nie można przekonać o słuszności decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wydana decyzja jest niepełna i narusza art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., które mają zastosowanie do decyzji, wydanych w tych sprawach, na podstawie art. 66 ustawy o PFRON. Przepis art. 7 K.p.a. nakłada na organy obowiązek podjęcia wszelkie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepis art. 107 § 3 K.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wszystkie cytowane przepisy zostały w tej sprawie naruszone, powodując konieczność wydania następnej decyzji, zgodnej z zasadami prawa administracyjnego. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że decyzja nie może być wykonana, a na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.