I GZ 79/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-16

Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba córki i konieczność sprawowania nad nią opieki, w tym jej hospitalizacja, stanowią okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Choroba córki i konieczność sprawowania nad nią opieki, w tym jej hospitalizacja, nie stanowią automatycznie przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Strona musi wykazać brak winy w uchybieniu terminu, co oznacza, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej nie mogła być usunięta nawet przy użyciu największego wysiłku. Sama okoliczność choroby dziecka nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub zlecenia jej innej osobie, a także nie oznacza automatycznie braku winy.
Stan faktyczny
Skarżąca K. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą podatku akcyzowego z uchybieniem terminu. Jako przyczynę uchybienia podała chorobę córki i konieczność sprawowania nad nią opieki, w tym jej hospitalizację, co skutkowało korzystaniem ze zwolnienia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przywrócenia terminu, uznając, że podane okoliczności nie wykluczają możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub zlecenia jej innej osobie i nie przesądzają o braku winy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1764/13 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1764/13, odmówił K. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] października 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor Izby Celnej w P. [...] października 2013 r., wydał decyzję określającą K. J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Decyzja ta została doręczona skarżącej 10 października 2013 r. Zdaniem WSA trzydziestodniowy termin do złożenia skargi upływał 11 listopada 2013 r. Skarżąca wniosła skargę 20 listopada 2013 r., a więc z uchybieniem terminowi do dokonania tej czynności. K. J. jednocześnie ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu podała, że nie mogła wnieść skargi w ustawowym terminie, gdyż od 21 października 2013 r. do 13 listopada 2013 r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego. W ocenie WSA podana we wniosku przyczyna nie stanowiła dla skarżącej przeszkody do terminowego wniesienia skargi, tym bardziej, że zwolnienie lekarskie udzielone było z tytułu z opieki nad dzieckiem. Takie okoliczności nie oznaczają automatycznie braku winy strony w uchybieniu terminu, bowiem nie wykluczają możliwość dokonania czynności procesowej przez stronę bądź zlecenia jej innej osobie. Ponadto z treści załączonego przez skarżącą zwolnienia lekarskiego wynikało, że nie miała ona ograniczonych możliwości prowadzenia swoich spraw i dokonywania czynności. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie można w związku z tym uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. K. J. wniosła zażalenie na to postanowienie, ponownie wyjaśniając, że nie zachowała terminu do wniesienia skargi, bowiem opiekowała się córką przebywającą w szpitalu. Do pisma dołączyła kopie zwolnień lekarskich obejmujących okres od 14 października 2013 r. do 13 listopada 2013 r. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynikało, że córka skarżącej przebywała w szpitalu od 21 do 30 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 86 p.p.s.a. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., należy do strony. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącą okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Skarżąca jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podała chorobę córki, której efektem była hospitalizacja i konieczność sprawowania przez K. J. opieki nad dzieckiem. Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, takich jak nagła chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Natomiast sama okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy. Tym bardziej nie można uznać, że choroba córki skarżącej, nad którą skarżąca sprawowała pieczę, automatycznie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu. Należy również zauważyć, że pobyt córki skarżącej w szpitalu nie trwał przez cały okres objęty zwolnieniem lekarskim z którego korzystała skarżąca. Dlatego też przywołane przez K. J. okoliczności nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej skarżącej wniesienie skargi w terminie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło