II FZ 608/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 460/13 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia - oddalić zażalenie - Postanowieniem z 17 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 460/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku B. B., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody na skutek wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy skarżąca zamierza dobrowolnie spłacić zaległość podatkową i odsetki po wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie. W ocenie skarżącej, wykonanie decyzji w chwili obecnej byłoby przedwczesne. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca ograniczyła się bowiem wyłącznie do ogólnikowego wskazania, że wykonanie decyzji skutkować będzie powstaniem straty. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej - "P.p.s.a."), poprzez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że przepis ten nie daje możliwości orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, podczas gdy w ocenie skarżącej jest to dopuszczalne, bowiem decyzja organu I instancji została wydana w granicach tej samej sprawy co decyzja ostateczna, - art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku, - art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania, - art. 163 §1 i §2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów z całości dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszy z podniesionych w zażaleniu zarzutów tj. zarzut naruszenia przez WSA w Gdańsku art. 61 § 3 P.p.s.a., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie daje możliwości orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, podczas gdy w ocenie skarżącej jest to dopuszczalne, bowiem decyzja organu I instancji została wydana w granicach tej samej sprawy co decyzja ostateczna, jest bezprzedmiotowy. Zauważyć bowiem należy, że Sąd I instancji w ogóle nie rozważał kwestii dopuszczalności orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji. Nie sposób zatem przypisać Sądowi błędną wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. w tym właśnie aspekcie. Rozważania Sądu dotyczą w całości przesłanek wstrzymania wykonania decyzji oraz sposobu ich wykazania w uzasadnieniu wniosku. Zauważyć również należy, że w przypadku, gdy wniosek skarżącej nie dostarczał argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, zbędnym było po stronie Sądu I instancji rozważanie kwestii dopuszczalności wstrzymania decyzji organu I instancji. Nawet, gdyby bowiem dopuścić taką możliwość, to wstrzymanie tej ostatniej decyzji opierałoby się na tych samych przesłankach co wstrzymanie decyzji ostatecznej. W ocenie NSA, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. i zasadnie odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie muszą więc zostać we właściwy sposób wykazane przez wnioskodawcę, aby możliwe było przyznanie tymczasowej ochrony będącej wyjątkiem od zasady wykonania decyzji. Skarżąca natomiast, poza sformułowaniem wniosku w skardze do Sądu I instancji, nie wskazała na żadne konkretne, bezpośrednie i realne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sądowi I instancji nie była znana sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, bowiem do akt sprawy nie zostały przedłożone jakiekolwiek dokumenty źródłowe, w tym również, mimo wezwania, do postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy słusznie przyjął Sąd I instancji, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Powyższej oceny nie może zmienić podnoszony dopiero na etapie zażalenia wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania egzekucyjnego oraz załączenie do zażalenia wyroku eksmisyjnego. Po pierwsze bowiem, to wnioskodawca ma przedstawić, a nie Sąd doszukiwać się, okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie aktu administracyjnego. Po drugie, zgłaszanie takiego wniosku na etapie zażalenia jest spóźnione, bowiem NSA nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania, a bada legalność postanowienia Sądu I instancji. Nie sposób w związku z tym podważać zaskarżone postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z tego powodu, że Sąd I instancji nie uwzględnił w nim okoliczności, które strona przedstawia dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. np. post. NSA z dnia 27 lipca 2005 r., II FZ 450/05, niepubl.). Skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia nie mógł również wywołać zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania oraz art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbieżność oceny wniosku dokonanej przez Sąd I instancji z tezami niniejszego orzeczenia przesądza o jego prawidłowości. Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Ogólnikowe wskazania zawarte w przedmiotowym wniosku, skonkretyzowane w nieznaczym stopniu dopiero na etapie zażalenia, same w sobie nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku przez Sąd I instancji. Zawarty w zażaleniu wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie znajduje uzasadnienia. Stosownie do art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 P.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.