II SA/Wr 406/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-08-21
Skład orzekający: Alicja Palus, Ireneusz Dukiel, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunek wystarczalności uzbrojenia terenu w zakresie zaopatrzenia w wodę, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może być spełniony poprzez zapewnienie możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody (studni), w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej?Ratio decidendi
Sąd przychylił się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że indywidualne ujęcie wody (studnia) może stanowić alternatywne źródło zaopatrzenia w wodę dla planowanej inwestycji, jeśli brak jest możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej. Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszczają taką możliwość, a interpretacja organu pierwszej instancji, która wykluczała takie rozwiązanie, była błędna i naruszała konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego i zbiornika na ścieki, ze względu na brak wystarczającego uzbrojenia terenu w zakresie zaopatrzenia w wodę. Organ pierwszej instancji uznał, że budowa studni nie spełnia wymogu uzbrojenia terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie uchylało decyzje organu pierwszej instancji, wskazując na możliwość korzystania z indywidualnego ujęcia wody. Ostatecznie Prokurator Okręgowy złożył skargę na decyzję Kolegium, kwestionując możliwość spełnienia warunku uzbrojenia terenu poprzez indywidualne ujęcie wody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant: asystent sędziego Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 4 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego i zbiornika na ścieki bytowe oddala skargę.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia 17 października 2011r. nr [...] odmówił S. G., określany dalej mianem wnioskodawcy, ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego i zbiornika na ścieki bytowe na terenie działki nr [...] w miejscowości M. w gminie M..
Podanym powodem wydania odmownej decyzji przez organ I instancji był brak spełnienia, sformułowanego w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze. zm. zwanej dalej ustawą lub w skrócie u.p.z.p.), warunku wystarczalności istniejącego uzbrojenie terenu planowanej inwestycji w zakresie zaopatrzenia w wodę, o czym – według organu administracji – świadczyło negatywne stanowisko Zakładu Usług Komunalnych w M. oraz brak umowy zawartej pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną o wykonanie takiego uzbrojenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca, którego zdaniem w niniejszej sprawie zostały spełnione warunku określone w treści art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia 30 stycznia 2012 r. o nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na treść § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako r.w.t.b.), który przewiduje możliwość innego, niż podłączenie do sieci wodociągowej, sposobu zaopatrzenia budynku w wodę. Ponadto Kolegium wskazało na uchybienia w zakresie przeprowadzonego postępowania lokalizacyjnego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy M. decyzją z dnia 21 sierpnia 2012 r. nr [...] , po raz drugi odmówił ustalenia - na rzecz wnioskodawcy- warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego i zbiornika na ścieki bytowe na terenie przedmiotowej działki nr [...] w M. oraz umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie studni na tej działce. W uzasadnieniu organ raz jeszcze wskazał na niespełnienie, określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., warunku wystarczalności istniejącego bądź projektowanego uzbrojenia terenu - w tym przypadku braku możliwości zaopatrzenia terenu inwestycji w wodę. Organ podniósł, że z przepisów ustawy wyraźnie wynika, że przez uzbrojenie terenu w wodę ustawodawca rozumie urządzenia wodociągowe realizowane przez odpowiednią jednostkę organizacyjną gminy. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał za prawidłowe zakwestionowanie spełnienie tego warunku, bowiem planowana budowa studni, mająca zapewnić zaopatrzenie terenu inwestycji w wodę, nie mieści się w pojęciu uzbrojenia terenu. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że zawarta w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. regulacja prawna nie ma charakteru przypadkowego, bowiem ustawodawca celowo ograniczył warunek wystarczalności uzbrojenia terenu do obszarów nie objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wywodził organ lokalizacyjny, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., w przypadku uchwalania planu miejscowego rada gminy rozstrzyga również o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy. W planie miejscowym rada gminy może określić dla określonego terenu dostarczanie wody zarówno z sieci wodociągowej, jak i z indywidualnych ujęć wody. Zdaniem organu pierwszej instancji możliwości takiej ustawodawca nie przewidział dla wydawania decyzji o warunkach zabudowy, ograniczając zaopatrzenie w wodę tylko do sieci wodociągowej.
Odwołanie od tej decyzji wniósł ponownie wnioskodawca, który nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie niewystarczalności uzbrojenia terenu, bowiem jego zdaniem zaopatrzenie w wodę, w świetle obowiązującego prawa, jest możliwe nie tylko z sieci wodociągowej, lecz także z indywidualnego ujęcia wody.
Rozpatrując złożone odwołanie Kolegium decyzją z dnia 4 października 2012 r. nr [...] ponownie uchyliło wydaną przez organ I instancji decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., jedną z przesłanek wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy jest wymóg, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p., warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Kolegium po raz drugi zwróciło organowi pierwszej instancji uwagę na treść § 26 ust. 1 r.w.t.b. Zgodnie z tym przepisem, działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Jednakże stosownie do § 26 ust. 3 r.w.t.b., w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m³ na dobę. Według Kolegium, jakkolwiek przywołana regulacja prawna ma szczególny charakter, to jednak przesądza o możliwości zaopatrzenia planowanej inwestycji w wodę za pomocą indywidualnego ujęcia wody (a więc np. wskazanej przez inwestora studni) w przypadku braku możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej. Dalej wskazując na ścisły, oparty na dwuetapowości procesu inwestycyjno-budowlanego, związek przepisów ustawy z przepisami budowlanymi, Kolegium uznało, że nie budzi wątpliwości fakt, że przywołany przepis r.w.t.b., znajduje zastosowanie również na etapie postępowania lokalizacyjnego. Zdaniem Kolegium, o ile więc z przepisów u.p.z.p. wyprowadzić można wniosek, że przez uzbrojenie terenu w wodę należy rozumieć podłączenie terenu inwestycji do sieci wodociągowej, to jednak § 26 ust. 3 r.w.t.b. interpretować należy jako przepis szczególny, określający możliwość alternatywnego zaopatrzenia działki w wodę w wyjątkowych, wskazanych w zakresie zastosowania tego przepisu, okolicznościach. Odnosząc się do podniesionych przez organ pierwszej instancji argumentów, wywiedzionych z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., Kolegium zauważyło, że organ dokonał zbyt daleko idącego wnioskowania o domniemanych intencjach prawodawcy. W wyrażonym przez organ odwoławczy stanowisku za nieuzasadnione potraktowane zostało twierdzenie organu pierwszej instancji, że na terenach objętych planem miejscowym prawodawca lokalny może przewidzieć zaopatrzenie nieruchomości w wodę z ujęć indywidualnych, zaś na terenach nie objętych takim planem możliwość taka jest wyłączona. Według Kolegium przeciwko wyprowadzonemu przez organ lokalizacyjny wnioskowi przemawia przede wszystkim konstytucyjna zasada równości wobec prawa, którą dokonana przez organ interpretacja wyraźnie narusza. Nie budzi wątpliwości, że zróżnicowanie położenia właścicieli nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie objętych takim planem nie mogło mieścić się w intencji prawodawcy, zmierzającego do jednakowego traktowania podmiotów znajdujących w podobnym, niezależnym od nich, położeniu prawnym. Podkreślono, że stanowisko takie znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), który choć został wydany na tle innego zagadnienia prawnego, to jednak Trybunał Konstytucyjny wyraźnie podkreślił, że sytuacja podmiotów w postępowaniu legalizacyjnym nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu, jakim jest uchwalenia na danym terenie planu miejscowego.
Na decyzje organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył Prokurator Okręgowy we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, że przepis ten pozwala na przyjęcie, iż warunek uzbrojenia terenu uznaje się za spełniony w przypadku zastosowania § 26 ust. 1 r.w.t.b., który dopuszcza w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wykorzystanie działki pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5m³ na dobę, gdy tymczasem warunek określony w art. 61 ust. 5, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Mając powyższe na uwadze Prokurator Okręgowy we Wrocławiu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a).
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., będącym podstawą prawną zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powszechnie przyjmuje się, że instytucja kasacji może być stosowana wyjątkowo, wyłącznie w sytuacjach opisanych powyżej i niedopuszczalna jest w tym zakresie wykładnia rozszerzająca. Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy ponownie rozstrzyga daną sprawę merytorycznie. Zatem wydanie decyzji kasacyjnej tego rodzaju może nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszył w nim przepisy procesowe. Zakres postępowania dowodowego wyznacza natomiast mająca zastosowanie w sprawie norma prawna. Od jej prawidłowego odczytania zależy poprawność przeprowadzonego w sprawie postępowania.
Wobec powyższego za zasadne należy uznać stanowisko Kolegium, które zarzucając organowi I instancji błędną interpretację mającej zastosowanie w kontrolowanej sprawie normy prawnej wskazuje, że istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, stąd wydanie orzeczenia reformatoryjnego, naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.
W rozpatrywanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do ustalenia, czy przepisy art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5 w zw. z art. 2 pkt 13 u.p.z.p., nie stoją na przeszkodzie ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego, w przypadku braku uzbrojenia w sieć wodociągową i kanalizacyjną terenu, na którym ma być realizowana ta inwestycja, a jednocześnie istnieje możliwość zapewnienia dostaw wody z indywidualnego ujęcia (ze studni głębinowej).
Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę, przychyla się w tej kwestii do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wobec tego uznaje za błędną interpretację przedstawioną przez organ I instancji, która w rzeczy samej sprowadza się do wprowadzenia na terenach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zakazu zabudowy do czasu wybudowania lub zaprojektowania ogólnodostępnej sieci wodociągowej, chyba że właściwa jednostka organizacyjna, świadcząca usługi komunalne w zakresie budowy i eksploatacji urządzeń wodno- kanalizacyjnych, zagwarantuje wykonanie w przyszłości sieci wodociągowej.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem Wójta Gminy M., popieranym przez skarżącego Prokuratora Okręgowego, wywód należy rozpocząć od przypomnienia, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia szeregu warunków, w tym m.in. wówczas gdy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Warunek, o którym mowa wyżej, uznaje się za spełniony również wtedy, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem (art. 61 ust. 5 u.p.z.p.).
Z kolei przez uzbrojenie terenu rozumie się - jak wynika to z art. 2 pkt 13 u.p.z.p. oraz art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.)- drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne.
W przypadku zamierzenia budowalnego polegającego na budowie domu jednorodzinnego katalogu niezbędnej infrastruktury technicznej (uzbrojenia technicznego działki) należy doszukiwać się w § 26 ust. 1 r.w.t.b., zgodnie z którym działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Jednakże stosownie do § 26 ust. 3 r.w.t.b., w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m³ na dobę.
Analiza przytoczonych przepisów pozwala zdaniem Sądu wnioskować, że po pierwsze co do zasady przez uzbrojenie terenu w wodę (analogicznie także i odbiór nieczystości ciekłych) należy rozumieć podłączenie terenu inwestycji do sieci wodociągowej (odpowiednio kanalizacyjnej), a jedynie w razie braku takiej możliwości, co jednak jest dopuszczalne, także w drodze zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody (podobnie zastosowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe lub przydomowej oczyszczalni ścieków). Zgodzić się należy zatem z Kolegium, iż indywidualne ujęcie wody jest alternatywnym sposobem zaopatrzenia działki w wodę, jednakże tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. wówczas gdy dotychczas nie wybudowano sieci wodociągowej umożliwiającej przyłączenie do niej uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku, nie istnieje projekt budowy takiej sieci wodociągowej, a także gdy właściwa jednostka organizacyjna (w rozpoznawanej sprawie byłby to Zakład Usług Komunalnych Sp. z o.o. w M.) nie zagwarantował, w drodze umowy zawartej z inwestorem, wykonanie w przyszłości takiej sieci wodociągowej. Podnieść dodatkowo należy, iż co prawda ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzania ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm., dalej w skrócie u.z.z.w.), z oczywistych względów nie reguluje problematyki zaopatrzenia nieruchomości z indywidualnych ujęć wody, to jednakże poprzez wprowadzenie zapisów obligujących tylko przedsiębiorstwo do zawarcia umowy, jeżeli spełnione są odpowiednie warunki (art. 6 ust. 1 u.z.z.w.) pozwala na przyjęcie systemowej wykładni, że odbiorca wody nie ma obowiązku zawarcia umowy, co oznacza, że może on wobec tego korzystać z indywidualnego ujęcia wody w celu zapewnienia zaopatrzenia w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi.
Po drugie - aby można było mówić o spełnieniu tego warunku to koniecznym jest nie tylko, uzewnętrzniony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, sam zamiar wybudowania studni, ale przede wszystkim zapewnienie możliwości korzystania z indywidulanego ujęcia wody, czyli innym słowem rzeczywistego, a nie tylko teoretycznego, zaopatrzenia jednorodzinnego budynku mieszkalnego z własnego ujęcia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. W przypadku zatem wskazania we wniosku uzbrojenia działki w indywidualne ujęcie wody niezbędnym jest istnienie na przedmiotowej działce takiego obiektu budowlanego (studni kopanej lub studni wierconej) usytuowanej zgodnie z wymaganiami r.w.t.b. oraz z przepisami dotyczącymi ochrony gruntu, wód i powietrza, bądź też, gdy nie doszło jeszcze do realizacji takiego obiektu budowalnego, legitymowanie się przez inwestora- wnioskodawcę skutecznym zgłoszeniem robót budowlanych polegających na wykonaniu studni (obudowy ujęcia wód podziemnych).
Podsumowując powyższe, skoro w ten sposób ukształtowane zostały uwarunkowania dotyczące zaopatrzenia nieruchomości w wodę, to co do zasady nie ma żadnych podstaw, aby odmówić ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji z indywidualnym ujęciem wody. Również w pełni podzielić należy stanowisko Kolegium wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż przyjmując wykładnię zaprezentowaną w skardze, mielibyśmy do czynienia z systemową sprzecznością przepisów regulujących proces inwestycyjny, gdyż z jednej strony dopuszcza się wydanie pozwolenia budowlanego dla inwestycji z własnym ujęciem wody, z drugiej natomiast nie przewiduje się możliwości ustalenia warunków zabudowy, co następuje w formie decyzji poprzedzającej wydanie pozwolenia budowlanego, dla takiej inwestycji.
W badanej sprawie za pozbawione podstaw prawny należy uznać zaprezentowane przez organ I instancji stanowisko o niedopuszczalności korzystania, do czasu wybudowania sieci wodociągu miejskiego, z własnej studni. Pomimo wcześniejszego uchylenia decyzji lokalizacyjnej nadal organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji odmownej, a jedynie orzekł a priori, że przewidywane przez inwestora uzbrojenie terenu będzie niewystarczające dla funkcjonowania planowanego budynku jednorodzinnego. Nie można przy tym abstrahować od tego, że budowa sieci wodociągowej (podobnie zresztą jak i sieci kanalizacyjnej) ze względów na specyfikę lokalną może być nieuzasadniona zarówno ze względów technicznych, jak i ekonomicznych. W takim przypadku wskazane wyżej przepisy szczególne zawarte w r.w.t.b. określają możliwość alternatywnego zaopatrzenia w media, co zresztą dopuścił organ lokalizacyjny w przypadku bezodpływowego zbiornika na nieczystości. Nie można bowiem nie zauważyć, że z powołaniem się na te same przepisy prawa organ lokalizacyjny zgodził się, aby w przypadku spornej inwestycji ścieki do czasu realizacji gminnej sieci kanalizacji sanitarnej mogły być odprowadzane do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, których dalszy odbiór zapewniony został przez zakład usług komunalnych, zgodnie z pismem z dnia 6 kwietnia 2012 r. Zauważyć zatem wypada, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 199 ze zm.), właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Cytowany przepis expressis verbis dopuszcza odprowadzanie ścieków do bezodpływowego zbiornika, zatem i trudno w konsekwencji twierdzić, że brak sieci kanalizacyjnej oraz umowy o jej wykonanie pozwala na wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy.
Powołując się na dopuszczalną w tym miejscu analogię nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu lokalizacyjnego ograniczającym kompetencję do określenia w decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie do zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej. Taka interpretacja przepisów w wypadku wielu terenów prowadziłaby de facto do wprowadzenia zakazu wznoszenia nowych zabudowań bez formalnych i prawnych podstaw.
W przekonaniu Sądu organ i instancji, wobec planowanego przez inwestora sposobu zaopatrzenia terenu inwestycji w wodę, oceniając możliwość planowanej inwestycji pod kątem spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., winien był zwrócić się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku poprzez złożenie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku zapewnienia możliwości korzystania z własnego ujęcia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Skoro organ lokalizacyjny nie mógł oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia promesy przyłączenia do sieci wodociągowej, winien uwzględnić okoliczności potwierdzające bądź to istnienie już studni spełniającej wymogi budowlane i sanitarne, bądź też potwierdzające możliwość wykonania na przedmiotowej działce indywidualnego ujęcia wody, czego najlepszym wyrazem byłoby przedstawienie odpisu skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej robót budowlanych polegających na wykonaniu studni (obudowy ujęcia wód podziemnych). Ponownie trzeba zaakcentować, iż w badanej sprawie organ I instancji dokonał wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego, i pomimo jednoznacznych wskazań dokonanych w decyzjach kasacyjnych Kolegium, z góry wykluczył dla spornej inwestycji możliwość ujęcia wody ze studni głębinowej.
Na marginesie rozważań warto zwrócić jednakże uwagę, iż nawet w sytuacji złożenia przez wnioskodawcę uzupełniających materiałów, może się okazać, że nie zostanie spełniony warunek zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a tym samym i wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, jeżeli na podstawie aktualnej dokumentacji geologicznej i sanitarnej dowiedzione zostanie, że na terenie objętym wnioskiem brak jest odpowiednich zasobów wody albo jest ona niezdatna do spożycia przez ludzi.
Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło