II GZ 134/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E. – P." P. Spółki z o.o. P. W. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 334/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "E. – P." P. Spółki z o.o. P. W. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. objętym zażaleniem postanowieniem odmówił skarżącej spółce "E. – P. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę spółki na wskazaną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. W związku z wniesioną przez spółkę skargą kasacyjną od tego wyroku zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie pełnego odpisu z KRS, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 20 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 3 stycznia 2014 r., nadanym w tym samym dniu, pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, wskazując, że w wyniku błędu personelu administracyjnego kancelarii pełnomocnika skarżącej pismo zawierające pełny odpis z KRS spółki zostało błędnie nadane do Prokuratury Okręgowej w Ś.. Wskazano również, że błąd zaadresowania dotyczył wyłącznie kwestii nieprawidłowego wskazania adresata na kopercie, gdyż samo pismo przesyłające odpis z KRS w swej treści zawierało poprawne określenie Sądu właściwego do jego przyjęcia. Wobec tego, że błąd w nadaniu przesyłki dotyczył związanych z nim czynności technicznych, w ocenie pełnomocnika skarżącej nie ponosił on, ani skarżąca spółka, winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Sąd I instancji wskazując na tryb i przesłanki przywrócenia terminu określone przepisach art. 85 do art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że pełnomocnik skarżącej spółki wykazał, iż przy wniesieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zachowany został sposób i termin wniesienia tego wniosku. Nie zostały natomiast wykazane okoliczności usprawiedliwiające brak winy w uchybieniu terminu. Popełniony przez pracownika kancelarii błąd w zaadresowaniu przesyłki, nie mógł w ocenie Sądu I instancji wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Zażaleniem spółka "E. – P." Polska zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że omyłka pracownika personelu administracyjnego kancelarii popełniona przy adresowaniu oraz wysyłaniu koperty zawierającej prawidłowo sporządzone pismo procesowe w przepisanym terminie, ma charakter zawinionego uchybienia pełnomocnika skarżącej, które obciąża skarżącą, stanowiąc przeszkodę dla przywrócenia terminu do dokonania czynności, podczas gdy omyłka ta, uwzględniwszy okoliczności sprawy, wykracza poza zakres zachowań obciążających procesowo skarżącą w powyższym względzie; 2. art. 86 § 1 i 2 w zw. z art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 i art. 4 aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez nieprawidłowe uznanie, że w okolicznościach sprawy, w której skarżąca dwukrotnie przedłożyła do akt sprawy sądowoadministracyjnej odpowiadający odpisowi aktualnemu KRS wydruk stanowiący dowód umocowania organu skarżącej do udzielenia pełnomocnictwa można przyjąć jako zawinione, zachowanie przejawiające się nieprzedłużeniem po raz trzeci dowodu ww. umocowania (pełnego odpisu KRS), podczas gdy w okolicznościach sprawy nie sposób przyjąć aby po stronie skarżącej w ogóle zaktualizowała się przesłanka "winy" w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., która uzasadniałaby odmowę przywrócenia terminu, czyniąc zasadnym jedynie stwierdzenie niedopuszczalności jego przywrócenia, z uwagi na brak ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego wynikających z nienadesłania w terminie ww. pełnego odpisu KRS, skoro w aktach sprawy sądowej zalegały już dwa dokumenty wystarczające dla celów wykazania umocowania w rozumieniu art. 29 p.p.s.a. – aktualne wydruki KRS. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stan faktyczny sprawy, ustalony przez Sąd I instancji i nie kwestionowany przez skarżącą, w którym to uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej było wynikiem błędu w zaadresowaniu i wysłaniu odpowiedniej instytucji przesyłki zawierającej pisma i dokumenty stanowiące odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniesionego środka odwoławczego, uzasadnia prawidłowość oceny, jakiej dokonał Sąd I instancji stwierdzając, że uchybienie terminowi nosiło znamiona zawinienia (winy) pełnomocnika skarżącej spółki, podejmującego czynności zmierzające do wykonania wezwania do usunięcia braków formalnych. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą, jak w tej sprawie, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W zakresie czynności przed instytucjami, których postępowanie opiera się na przepisach prawa, na profesjonalnym pełnomocniku takim jak adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy czy doradca podatkowy ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowości i prawidłowości dokonywanych czynności procesowych bądź innych, wynikających z przepisów proceduralnych odpowiednich ustaw. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie, bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 527/11). Nie jest wobec tego usprawiedliwionym stanowisko podniesione w zażaleniu, że pełnomocnik skarżącej spółki w sposób prawidłowy i terminowy, na co wskazywać miały data i adresat pisma z dnia 23 grudnia 2013 r., dokonał czynności mających uzupełnić braki formalne skargi kasacyjnej, wobec czego nie ponosi on jak i reprezentowana przez niego spółka winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., w uchybieniu terminowi do dokonania tej czynności, wynikłego z błędu technicznego pracownika kancelarii. Pełnomocnik skarżącej dochowując należytej staranności powinien był trzymać pieczę, choćby przez skontrolowanie dokonanych przez pracowników jego kancelarii czynności, nad prawidłowością zaadresowania przesyłki zawierającej uzupełnienie braków formalnych wniesionego środka odwoławczego, który co jest niesporne należało wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. nie zaś do Prokuratury Okręgowej w Ś.. Nie ma zatem podstaw do uznania, że pełnomocnik skarżącej spółki prawidłowo wskazując siedzibę Sądu I instancji w piśmie przewodnim odpisu pełnego z KRS, nie ponosi winy w uchybieniu terminowi z uwagi na błędne wskazanie adresata na kopercie zawierającej te dokumenty. Skoro przepis art. 86 § 1 p.p.s.a., wydanie postanowienia o przywróceniu terminu uzależnia od braku winy strony w jego uchybieniu, to w stanie niniejszej sprawy nie było podstaw do przywrócenia spółce terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Uchybienie terminowi do uzupełnienia przedmiotowych braków nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej. Powyższe oznacza, że niezasadny jest podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia powołanego art. 86 § 1 ustawy. Nie jest również zasadny zarzut sformułowany w punkcie drugim zażalenia, sprowadzający się, ogólnie rzecz ujmując do braku zaktualizowania się w ocenie skarżącej przesłanki winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie odpisu pełnego z KRS wobec faktu, że w aktach sprawy znajdują się już dwa takie dokumenty, składane przez skarżącą w toku postępowania przed Sądem I instancji. Okoliczność ta nie ma jakiegokolwiek wpływu dla sprawy i prawidłowości odmowy przywrócenia uchybionego terminu. Podstawą zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji był, bowiem fakt stwierdzenia zawinienia strony, jej pełnomocnika, w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, nie zaś inna okoliczność związana z nieprawidłowym uzupełnieniem tych braków. W takiej sytuacji innego rodzaju byłoby rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie skuteczności lub bezskuteczności wniesienia tego środka odwoławczego. Uprzednie dwukrotne złożenie opisu z KRS nie mogło, zatem przemawiać za brakiem winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności, do której storna zobowiązana została mocą wezwania Sądu, określającego zarówno rodzaj czynności oraz termin, w którym strona czynność tę powinna wykonać, skierowanego do niej w związku z zainicjowaniem postępowania kasacyjnego wywiedzioną skargą kasacyjną. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.