II OZ 107/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zarządu Dróg i Zieleni w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1266/13 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. i Wspólnoty [...] w G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r. WSA w Warszawie odrzucił wniosek Zarządu Dróg i Zieleni w G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 3 listopada 2014 r. Zarząd Dróg i Zieleni w G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. Wnioskodawca zaznaczył, że powinien brać z mocy prawa udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie powiadomił Zarządu m.in. o terminie publikacji orzeczenia, jak również nie przekazał odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W związku z tym z własnej inicjatywy Zarządu w dniu 31 października 2014 r. odbyło się spotkanie z przedstawicielem P. [...] S.A., na którym został przekazany odpis wyroku z uzasadnieniem. Zdaniem Zarządu wniesienie skargi kasacyjnej dopiero w dniu 3 listopada 2014 r. wynikało z przyczyn niezawinionych przez Zarząd i nastąpiło w najbliższym możliwym terminie po uzyskaniu własnym staraniem odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Zarząd Dróg i Zieleni w G. złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jak wynika z treści tego przepisu, warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie doręczenie przez Sąd stronie wnoszącej taką skargę odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Sąd I instancji wskazał, że nie doręczył Zarządowi Dróg i Zieleni w G. odpisu wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. wraz z uzasadnieniem. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy nie ziściło się zdarzenie warunkujące możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez Zarząd Dróg i Zieleni w G., a tym samym rozpoczynające bieg terminu do jej wniesienia. Sąd wskazał, że terminowi można uchybić tylko wtedy, gdy rozpoczął on bieg, zatem wniosek o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął biegu, uznać należy za niedopuszczalny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca i zaskarżając je w całości wniósł o jego uchylenie i zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez ich błędną wykładnię, a mianowicie naruszenie art. 86 §1 P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, polegającą na dokonaniu takiej wykładni przepisów, która przekreśla efektywny dostęp do sądu i weryfikacji statusu Zarządu Dróg i Zieleni jako uczestnika na prawach strony. W uzasadnieniu wskazano, że nie powinno budzić wątpliwości, że wnioskodawca posiada status uczestnika na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 P.p.s.a. Brał udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę, poprzedzającym niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne (znajduje się w rozdzielniku do doręczeń Wojewody i GINB pod nr 119). Wskazano, że mimo, iż wydaje się dość oczywistym, że wnioskodawca ma prawo wziąć udział w postępowaniu, w tym wnieść skargę kasacyjną (do czego zmierzał wniosek o przywrócenie terminu), to brak jest efektywnej drogi, aby z prawa do sądu skorzystać, choćby w aspekcie możliwości zweryfikowania statusu wnioskodawcy jako uczestnika na prawach strony. Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. Wspólnota [...] złożyła odpowiedź na zażalenie Zarządu Dróg i Zieleni w G. wnosząc o jego oddalenie jako niezasadnego. Wskazała, że żalący jest kolejną jednostką organizacyjną Gminy Miasta G., która usiłuje uzyskać status strony w niniejszym postępowaniu. Działanie to w ewidentny sposób zmierza wyłącznie do przedłużenia postępowania i odroczenia w czasie rozpoznania złożonych w sprawie skarg kasacyjnych. Żalący nie posiada przymiotu strony w sprawie. Zaznaczono dodatkowo, że biorąc pod uwagę fakt, iż żalący jest on jednostką budżetową Gminy Miasta G. i działa na jej rzecz, tym bardziej niedopuszczalne byłoby uznanie go za stronę niniejszego postępowania. Niesłuszne są w ocenie Wspólnoty twierdzenia żalącego co do potrzeby "szerokiej wykładni" przepisów dotyczących przywrócenia terminu, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne podstawy do zastosowania tego rodzaju wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z art. 86 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, początek biegu terminu do wniesienia tej skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi do Sądu pierwszej instancji. Na gruncie rozpoznawanej sprawy natomiast, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji wnioskodawcy nie został doręczony odpis wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2013 r. wraz z uzasadnieniem. A więc, w sprawie nie miało miejsca zdarzenie dające podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej przez wnioskodawcę, które rozpoczynałoby bieg terminu do wniesienia tejże skargi. W zaistniałej zatem sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął biegu podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.