II OZ 878/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta i Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1421/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta i Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1421/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Miasto i Gmina [...] (dalej skarżący) w skardze do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...]2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2013 r.), wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc że wykonanie zaskarżonej decyzji, mając na uwadze wysokość nałożonej kary administracyjnej w kwocie 172 345 zł, mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (k. 2-7 akt sądowych). Z uwagi na brak uzasadnienia wniosku, Sąd I instancji pismem z 31 lipca 2013 r. IV SA/Wa 1421/13 wezwał skarżącego do wykazania, że wykonanie decyzji z [...] 2013 r. może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe wezwanie doręczono osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego dnia 5 sierpnia 2013 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie wykonał wezwania z 31 lipca 2013 r. Sąd I instancji, wskazując art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), podniósł, że to strona, która żąda zastosowania ochrony tymczasowej jest obowiązana do wskazania przesłanek jej zastosowania. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do zwolnienia strony z podania przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania ciężaru wykazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Skarżący, wnosząc w skardze o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że po jego stronie zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Mimo wezwania skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących, że zaskarżona decyzja spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (k. 59-61, 64-66 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego J. N., zaskarżając owo rozstrzygnięcie w całości. Skarżący na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 ppsa, wniósł o zmianę postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji z [...] 2013 r.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że 28 sierpnia 2013 r. nadał pismo z 26 sierpnia 2013 r., w którym obszernie i wnikliwie wskazał, że zachodzą przesłanki zawarte w art. 61 § 3 ppsa. Udowodnił, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji przez zapłatę kary pieniężnej skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami, w postaci zagrożenia płynności finansowej jednostki samorządu, niezbędnej do bieżącego regulowania należności. Podkreślił, że wezwanie Sądu I instancji z 31 lipca 2013 r. do wykazania okoliczności wymaganych do wstrzymania wykonania decyzji, nie zawierało terminu w jakim wyjaśnienie należało przedstawić (k. 137-139, 144-146 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzasadniony w sposób dalece niewystarczający. Prócz wskazania wysokości kary administracyjnej (172 345 zł), nie zawierał on okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki (k. 2-7 akr sądowych). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ten brak wniosku miał charakter braku usuwalnego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 ppsa do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2011, s. 338 nb 6; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 228 uw. 11). Sąd I instancji skorzystał z możliwości, jaką stwarza art. 49 § 1 ppsa i wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, jednak nie zakreślił w niniejszym wezwaniu terminu do jego wykonania (k. 59-61, 144 akt sądowych). W związku z powyższym Sąd I instancji winien był ponownie wezwać skarżącego do wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, z zakreśleniem ustawowego terminu (op. cit. s. 255, nb 7; s. 338 nb 6). Skarżący 28 sierpnia 2013 r. (w dniu wydania zaskarżonego postanowienia) przesłał do Sądu odpowiedź na wezwanie Sądu I instancji z 31 lipca 2013 r. wraz z załącznikami (k. 71-134 akt sądowych), a więc Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 4 ppsa winien był rozważyć zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zmianę okoliczności. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.