II OSK 2813/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 344/13 odrzucającego skargę A. P. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2012 r. od decyzji Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 2 Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 344/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. P. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2012 r. od decyzji Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu jest wcześniejsze złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu, jak w niniejszej sprawie, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W aktach administracyjnych sprawy brak jest takiego dokumentu, co potwierdza również oświadczenie organu z dnia 1 sierpnia 2013 r. Skarżący w niniejszej sprawie nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia, co powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył A. P., zaskarżając "wyrok" w całości, zarzucając: "1. na zasadzie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 138 w zw. z art. 133 § 1; 134 § 1; 141 § 4 i 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. błędne przytoczenie w sentencji przedmiotu zaskarżenia, tj. że sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia .., tymczasem skarga strony z 3 czerwca 2013 r. zarzucała organowi pozostawienie bez rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2013 r., sygn. [...], od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, jednocześnie uzasadnienie wyroku nie zawiera wyjaśnienia tego stanu rzeczy, pozostawiając poza orzekaniem nw. zarzutów, a to 2. przewlekłość prowadzonego postępowania, wszczętego decyzją z [...] grudnia 2010 r., I. dz. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej; 3. milczenie Komendanta Głównego Policji w Warszawie w rozpoznaniu skargi z dnia 11 sierpnia 2011 r., l.dz. [...], w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i nadużycia uprawnień przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w związku z prowadzonym postępowaniem jw.; 4. bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w Warszawie w związku z złożoną skargą z dnia 16 maja 2012 r. (I. dz. [...]) na Komendanta Głównego Policji dopuszczającego się obrazy art. 63 Konstytucji RP oraz art. 223 § 1 k.p.a., w związku z odmową rozpatrzenia skargi na bezczynność i nadużycie władzy Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. - w toku postępowania o sygn. akt [...], w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej; 5. naruszenie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, 141 § 4 w zw. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że w sprawie należało złożyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, natomiast poza sferą rozważania pozostawiono dowód w postaci mailowego wezwania Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia 6 maja 2013 r. do rozpoznania odwołania, artykułującego zastrzeżenia do prowadzonego postępowania; 6. na podstawie 174 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, 141 § 4 p.p.s.a., wyrażenie błędnego poglądu prawnego, że art. 37 § 1 k.p.a. obligował stronę do wezwania Komendanta Głównego Policji do usunięcia naruszenia prawa; 7. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45. 1. Konstytucji RP, statuującej prawo do niezawisłego sądu, tymczasem skarżone rozstrzygnięcie petryfikuje bezprawne działanie Komendanta Głównego Policji, uniemożliwiając rozpoznanie odwołania; 8. nieujawnienie wszystkich okoliczności sprawy, a to uchybienia art. 112 k.p.a., polegającego na zaniechaniu obowiązku pouczenia strony o prawie do wywiedzenia środka zaskarżenia przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; 9. naruszenie art. 134 w zw. z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, i 141 § 4 p.p.s.a. i art. 9 i 112 k.p.a. poprzez prowokacyjne działania Komendanta Głównego Policji w zakresie informowania strony w przedmiocie jej uprawnień procesowych". W związku z powyższym, w oparciu z art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego "wyroku" i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto, skarżący wniósł o skierowanie do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o zbadanie, czy ustawa jest zgodna z Konstytucją, a to: o stwierdzenie konstytucyjności art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z wzorcem, określonym art. 45. 1. Konstytucji RP. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji błędne zakwalifikowanie jego skargi jako skargi na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2012 r. Skarżący podnosi, że skarga zarzucała organowi pozostawienie bez rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2013 r. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. Ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie nie sposób się zgodzić. Wskazać bowiem należy, że skarżący w skardze wyraźnie wskazał, że jest to skarga wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a skarżący zaskarża "bezczynność Komendanta Głównego Policji w Warszawie, manifestującą się pozostawieniem bez rozpoznania odwołania z dnia 27 grudnia 2013 r." Następnie, na podstawie art. 149 p.p.s.a. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi na bezczynność oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie orzeczenia, a w przypadku "dalszego contra legem zachowania skarżonego organu", na zasadzie 55 § 1 i 3 p.p.s.a. wymierzenie organowi grzywny. Ponadto, godzi się zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w dniu 3 września 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OPS 2/13 podjął uchwałę, zgodnie z którą "na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)". Wobec powyższego uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo zakwalifikował skargę jako skargę na bezczynność organu. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.) Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie ma organu wyższego stopnia nad Komendantem Głównym Policji, zatem skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność był obowiązany wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Za takie wezwanie nie może być uznany wysłany do Komendanta Głównego Policji mail skarżącego z dnia 6 maja 2013 r., albowiem po pierwsze, nie spełnia on wymogów określonych w art. 63 k.p.a., po wtóre, z jego treści nie wynika, aby stanowił on wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego stwierdzić należy, że skarżący w niniejszej sprawie nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, nie wyczerpał zatem środków zaskarżenia, co oznacza, iż skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o stwierdzenie konstytucyjności art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wyjaśnić należy, że z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym wynika, że każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przepis ten nie obliguje jednak sądu, a jedynie umożliwia sądowi przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego, w sytuacji, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (zob. wyrok NSA z 18.05.2010 r., I GSK 944/09; LEX nr 594760). Istotne także jest, że przedstawienie takiego pytania ma miejsce w sytuacji, gdy to sąd, a nie strona, poweźmie wątpliwości co do zgodności aktu prawnego z Konstytucją RP (postanowienie SN z 18.03.2010, IV KZ 8/10; OSNwSK 2010/1/621). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie dostrzega konieczności wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Jak już wyżej wskazano, przesłanką wystąpienia przez sąd z pytaniem prawnym jest powzięcie wątpliwości co do konstytucyjności lub legalności aktu normatywnego stanowiącego podstawę orzeczenia sądowego w danej sprawie, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sad Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 5