II GZ 284/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 561/12 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 postanawia: oddalić zażalenie. I Zarządzeniem objętym zażaleniem Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011. Zarządzeniem z [...] grudnia 2012 r. skutecznie doręczonym w dniu [...] stycznia 2013 r. wezwano skarżącego – w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a. – do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wykazanie, kiedy ustała przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie i kiedy skarżący powziął wiadomość o jej ustaniu. Pismem nadanym w dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zarządzenia, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wskazał, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Natomiast stosownie do § 2 powołanego wyżej przepisu, jeżeli strona nie uzupełniła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Podniósł także, że skarżący skutecznie został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wykazanie, kiedy ustała przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie i kiedy skarżący powziął wiadomość o jej ustaniu. Nadto, w zarządzeniu określony został termin i rygor, jaki zostanie zastosowany przez Sąd, w wypadu niewykonania zarządzenia w terminie. W oparciu o powołany przepis art. 49 § 2 i w ustalonym stanie faktycznym sprawy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pozostawiono bez rozpoznania. II Pismem nadanym w dniu [...] lutego 2013 r., datowanym przez skarżącego na [...] stycznia 2013 r., M. S. złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z [...] stycznia 2013 r., wnosząc o jego uchylenie. Domagał się także przywrócenia terminu do złożenia uzupełnienia skargi z [...] października 2012 r. oraz przyjęcia, pozostającego już w aktach sprawy, uzupełnienia skargi z [...] października 2012 r. złożonego [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu zażalenia skarżący przyznał, że został wezwany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Potwierdził również, że zakreślony termin do uzupełnienia wniosku mijał [...] stycznia 2013 r. oraz wskazał, że mimo tego, iż w okresie od [...] do [...] stycznia 2013 r. przechodził poważną grypę epidemiologiczną, przejawiającą się m.in. wysoką gorączką ok. 400 C, a także miał zakaz opuszczania pomieszczenia mieszkalnego, uzupełnił wniosek w dniu [...] stycznia 2013 r. Nie mogąc nadać go osobiście oraz wiedząc o upływie terminu w dniu [...] stycznia, poprosił o nadanie skargi listem poleconym, nie później niż w dniu [...] stycznia, swoją sąsiadkę, która jednakowoż uczyniła to dopiero w dniu [...] stycznia. Skarżący wskazał, iż w ten sposób, pomimo swojego stanu zdrowia, przy zachowaniu należytej staranności, uchybił zakreślonemu terminowi w wyniku zaniedbania drugiej osoby. . III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wypada stwierdzić, że niniejsze postępowanie sprowadza się jedynie do oceny, czy zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Wnioski zawarte w zażaleniu w pozostałym zakresie pozostają poza granicami tego postępowania. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Takie przywrócenie uchybienia terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności rozpoczyna swój bieg na nowo, a jego przywrócenie należy do kompetencji sądu (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 432). Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi). W przypadku nieuzupełnienia lub niepoprawienia pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wykazanie, kiedy ustała przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie i kiedy skarżący powziął wiadomość o jej ustaniu. Zakreślony termin do uzupełnienia wniosku upływał 24 stycznia 2013 r. Pismem nadanym w dniu 25 stycznia 2013 r. skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednak jak wskazano wyżej, uczynił to z uchybieniem, przewidzianego przepisami prawa, terminu. W tej sytuacji niesporne jest, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków wniosku, a tym samym zaskarżone zarządzenia pozostaje w zgodzie z art. 49 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności podniesione w zażaleniu, a obejmujące przyczynę niedotrzymania terminu nie mają żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia. Istotnym bowiem w świetle art. 49 § 2 p.p.s.a. jest jedynie to, czy skarżący został wezwany do uzupełnienia braków pisma w określonym terminie z prawidłowym pouczeniem i czy uchybił temu terminowi. Przyczyna niedochowania terminu miałaby znaczenie wówczas, gdyby skarżący wniósł do Sądu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków pisma, a Naczelny Sąd Administracyjny oceniał zapadłe na skutek rozpoznania tego wniosku rozstrzygnięcie. Tymczasem w tej sprawie przedmiotem oceny instancyjnej nie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu tylko zarządzenie pozostawiające wniosek skarżącego bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.