II SA/Gl 102/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P. J. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 238/12 w sprawie ze skargi P. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania nakazu rozbiórki oddala skargę. Wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku, wydanym w sprawie II SA/Gl 238/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania nakazu rozbiórki. Pismem z dnia [...] roku P. J. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2012 roku, wydanym w sprawie II SA/Gl 238/12. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że żąda wznowienia postępowania dlatego, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku, występował osobiście bez profesjonalnego pełnomocnika, o którego przyznanie zwracał się pisemnie. W jego ocenie wniosek dotyczący ustanowienia pełnomocnika najprawdopodobniej nie został formalnie rozpoznany. Zdaniem wnioskodawcy postępowanie zakończone wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku jest nieważne. Podniósł, że pozbawienie go fachowej pomocy uniemożliwiało nie tylko reprezentowanie go w toku postępowania, ale także zaskarżenie niekorzystnego dla niego wyroku z dnia 10 października 2012 roku. Równocześnie wnioskodawca stwierdził, że pozostawienie bez rozpoznania jego wniosku o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu jest wystarczające do wznowienia postępowania, gdyż był pozbawiony "fachowej pomocy". Na wniosek skarżącego WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 marca 2013 roku zwolnił skarżącego od kosztów postępowania i ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak przesłanek z art. 271 pkt 1 oraz art. 183 § 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), dalej powoływana jako p.p.s.a. Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2013 roku pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga (wniosek) o wznowienie została złożona w terminie (termin 3 miesięczny do złożenia skargi wynikający z art. 277 p.p.s.a. – nie może bowiem zacząć swojego biegu wcześniej niż od dnia uprawomocnienia się orzeczenia gdyż, dopiero po tym zdarzeniu złożenie skargi jest dopuszczalne) i wskazuje przesłankę wznowieniową (brak właściwej reprezentacji na skutek pozostawienia wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez rozpoznania) określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do odrzucenia wniosku (art. 280 Kpa). Skarga dotyczyła sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Gl 238/12 zakończonej wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku. Z akt tej sprawy wnika, że P. J. pismem z dnia [...] roku zwrócił się o "przyznanie pełnomocnika z urzędu". Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2012 roku wniosek P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika został pozostawiony bez rozpoznania. Zarządzenie to zostało doręczone w dniu [...] roku i zawierało ono pouczenie o sposobie i trybie wniesienia środka odwoławczego. P. J. z tej możliwości nie skorzystał. W związku z tym został zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 października 2012 roku. P. J. stawił się na rozprawie w dniu 10 października 2012 roku i podtrzymał swoją skargę, a także ją uzasadnił. W tym samym dniu został wydany wyrok, którym skargę P. J. oddalono. Na marginesie należy dodać, że P. J. w dniu [...] roku złożył wniosek o uzasadnienie tego wyroku, a uzasadnienie zostało doręczone w dniu [...] roku. Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia, a jeżeli nie dopatrzy się przyczyn uzasadniających odrzucenie wniosku (skargi) o wznowienie, przystępuje do jego rozpoznania. Mimo, że w ocenie Sądu wniosek (skarga) o wznowienie postępowania został złożony w terminie, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Badając bowiem wskazaną przez skarżącego przesłankę Sąd stwierdził, że ona nie zachodzi. Stosownie do art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli w skutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Żadna z sytuacji opisanych w powyższym przepisie, zdaniem składu orzekającego, nie miała miejsca. Skarżący posiadał zdolność sądową (art. 25 p.p.s.a.) oraz procesową (art. 26 p.p.s.a.). Nie był także pozbawiony możności działania bowiem o rozprawie w dniu 10 października 2012 roku został prawidłowo zawiadomiony, a na rozprawę w tym dniu (w którym też wydano wyrok w sprawie II SA/Gl 238/12) stawił się i popierał skargę oraz składał dodatkowe wyjaśnienia, a nawet po ogłoszeniu wyroku złożył wniosek o jego uzasadnienie. W żaden sposób nie można więc przyjąć by wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możności działania. Niemożność działania czy niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych. Należy przy tym wskazać, że konieczne jest wskazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego, a pozbawieniem strony możliwości działania. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. Skarżący wskazując przesłankę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. twierdzi, że nie był należycie reprezentowany bowiem jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został pozostawiony bez rozpoznania. Niezależnie od faktu, że zarządzenie o pozostawieniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika (z dnia [...] roku) zostało skarżącemu doręczone z pouczeniem, a skarżący nie wniósł w stosunku do tego zarządzenia środków odwoławczych należy stwierdzić, iż fakt, że skarżący nie był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego, nie oznacza braku należytej reprezentacji. Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku daje podstawę do przyjęcia, że podstawa z art. 271 pkt 2 w części dotyczącej "należytej reprezentacji" dotyczy takich sytuacji, w których osoby fizyczne nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym muszą być reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych (art. 26 i 27 p.p.s.a.). Wskazuje też na to art. 277 p.p.s.a., gdzie w kontekście braku należytej reprezentacji mówi się o przedstawicielu ustawowym strony (por. post. WSA w Gdańsku z dnia 1 października 2004 roku, II SA/Gd 264/04, Legalis). Z treści przepisów art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a. wynika, że nienależyta reprezentacja tylko wówczas może być podstawą wznowienia postępowania, jeżeli jest ona związana z występowaniem w charakterze organów reprezentujących podmioty nie będące osobami fizycznymi oraz w roli przedstawicieli ustawowych małoletnich i osób ubezwłasnowolnionych. Nie dotyczy natomiast występowania pełnomocnika procesowego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w chwili wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie II SA/Gl 238/12 nie istniała przyczyna nieważności wskazana przez skarżącego. Zgłoszona przez skarżącego podstawa wznowienia (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) jest bezzasadna, a w związku z tym na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie. Podnoszone przez skarżącego w skardze z dnia [...] roku okoliczności związane z jego sytuacją materialną i osobistą oraz utratą miejsca zamieszkania nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione bowiem są one obojętne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o wznowienie postępowania sądowego.