I OW 212/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy w zakresie wniosków A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata do złożenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego postanawia: oddalić wnioski. W dniu 21 sierpnia 2013 r. wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioski A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, z uwagi na zamiar wystąpienia ze skargami o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OZ 519/13 oraz o sygn. akt I OW 120/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy (art. 254 § 1 P.p.s.a.). Jednakże w przypadku wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z wniesieniem lub zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z uwagi na specyfikę postępowania wszczętego tą skargą, które może toczyć się jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznanie tych wniosków należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w tym zakresie jest jednoinstancyjne, co nie narusza gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, albowiem dotyczy sprawy, która była lub mogła być rozpoznana w postępowaniu dwuinstancyjnym. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w związku z wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie ma charakteru samodzielnego postępowania, a jedynie pochodny w stosunku do sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która również nie ma charakteru samodzielnego, albowiem dotyczy sprawy, w której dokonuje się oceny, czy kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem, przez co stronie została wyrządzona szkoda. Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość wniesienia lub uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne także wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Przepis ten ma również odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na mocy art. 193 P.p.s.a., a co się z tym wiąże również do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, stosownie do art. 285l P.p.s.a. Zgodnie z art. 285a § 3 P.p.s.a. od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. W sprawach wskazanych przez skarżącego, w których zapowiedział zamiar wystąpienia ze skargami o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń NSA przepisy prawa Unii Europejskiej nie miały i nie mogły mieć zastosowania. Oznacza to, że skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanych prawomocnych orzeczeń byłyby w tym przypadku oczywiście bezzasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 247 w zw. z art. 285l i 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.