II SA/Ke 842/12

WyrokWSA w Kielcach2013-01-23

Skład orzekający: Dorota Chobian, Sylwester Miziołek, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, jako samorząd zawodowy o charakterze publicznoprawnym, wykazała szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udostępnienie jej przetworzonej informacji publicznej w postaci wykazu pozwoleń na budowę z danymi dotyczącymi inwestycji i autorów projektów architektonicznych?
Ratio decidendi
Samorząd zawodowy architektów, ze względu na swoje ustawowe zadania związane ze sprawowaniem pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu architekta i ochroną interesu publicznego, jest podmiotem posiadającym szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu przetworzonej informacji publicznej. Organy administracji nie mogą ograniczać dostępu do takich informacji jedynie do spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotów publicznych, gdyż celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest również ochrona interesu innych obywateli.
Stan faktyczny
Okręgowa Izba Architektów RP wnioskowała o udostępnienie wykazu pozwoleń na budowę z danymi dotyczącymi inwestycji i autorów projektów architektonicznych. Starosta O. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły udostępnienia tej przetworzonej informacji publicznej, uznając, że Izba nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego, a jedynie swój własny interes faktyczny lub społeczny. Izba argumentowała, że jako podmiot publicznoprawny działa w interesie publicznym, sprawując pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu architekta i chroniąc bezpieczeństwo obywateli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. sprawy ze skargi Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej od decyzji Starosty O. z dnia [...] znak: [...], odmawiającej udostępnienia ww. Radzie informacji publicznej dotyczącej wykazu wszystkich pozwoleń na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach. Wnioskiem z dnia 12 marca 2012 r. (data wpływu) Okręgowa Rada Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła do Starosty O. o udostępnienie informacji w zakresie dotyczącym ilości decyzji o pozwoleniu na budowę wydawanych począwszy od 01.01 do 30.06.2012 r., jak również wyszczególnienia chronologicznego wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] Starosta O. odmówił udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej wykazu wszystkich pozwoleń na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego. W odwołaniu od powyższej decyzji Okręgowa Rada Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej podała, że uzyskane informacje publiczne zostałyby wykorzystane dla lepszej ochrony interesu publicznego. Podkreśliła, że zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji ustawowo powierzone zostało samorządowi architektów sprawowanie pieczy na należytym wykonywaniem zawodu architekta (zawodu zaufania publicznego ) w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Służyć to ma zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych powierzanych projektantom- architektom w toku procesu budowlanego. Zatem działanie Izby jako podmiotu realizującego zadania publiczne, jest działaniem w interesie publicznym - ma znaczenie dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Przeniesienie na izby architektów części zadań i uprawnień administracji publicznej w zasadniczy sposób odróżnia je np. od związków zawodowych, które realizują wyłącznie własny interes faktyczny. Decyzja z dnia [...] została uchylona rozstrzygnięciem Kolegium z dnia 21 maja 2012 r. z powodu uchybień przy rozpatrywaniu wniosku Izby. W trakcie ponownego postępowania przed organem I instancji wnioskodawcy w odpowiedzi na wezwanie do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego podali, że Okręgowa Izba Architektów RP ma charakter organizacji publicznoprawnej - jest quasi podmiotem władzy publicznej. Mocą ustawy Izba wyposażona jest we władztwo administracyjne czyli zdolność do wykonywania w określonych przez prawo granicach zadań publicznych, w tym stanowienia aktów władczych. Jest podmiotem współbudującym porządek społeczeństwa obywatelskiego. Działanie Izby jako podmiotu realizującego zadania publiczne jest działaniem w interesie publicznym - ma znaczenie dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Przeniesienie na izby architektów części zadań i uprawnień administracji publicznej w zasadniczy sposób odróżnia je np. od związków zawodowych, które realizują wyłącznie własny interes faktyczny. Zgodnie z art. 17 ust 1 Konstytucji samorządowi architektów ustawowo powierzone zostało sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu architekta ( zawodu zaufania publicznego ) w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Sprawowanie owej pieczy oznacza, iż samorząd jest zobowiązany przede wszystkim do dbania o poziom zawodowy członków Izby i zapewnienie jakości usług przez kompetentne osoby. Podkreślono, iż samorządy zawodowe tworzone są przez profesje, które ze względu na swoje społeczne znaczenie wymagają najwyższych kwalifikacji zarówno merytorycznych jak i moralnych dla ochrony tych zawodów oraz interesu społecznego. Uzyskanie wnioskowanych informacji pomogłoby poszczególnym organom funkcjonującym w strukturze Izby, zwłaszcza Okręgowej Radzie Izby i Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej w wypełnianiu nałożonego na Izbę przez państwo zadania stania na straży tego by osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie czyniły to rzetelnie, a także dbania o jakość usług świadczonych przez członków samorządu na rzecz obywateli (poprzez możliwość skontrolowania działalności architektów należących do Izby Architektów). Służyć to będzie zabezpieczeniu interesu publicznego - zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych powierzanych projektantom architektom w toku procesu budowlanego. Wnioskowana informacja o osobach sporządzających projekty architektoniczne i zakresie inwestycji jest także ważna ze względu na niepokojące sygnały o przypadkach sporządzania projektów przez osoby nie posiadające prawa do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Izba podniosła, że przepisy prawa nie dają jej uprawnienia do skutecznego wzywania swoich członków do przedkładania wykonywanych prac projektowych i informowania o swojej działalności zawodowej. Decyzją z dnia [...] Starosta O. ponownie odmówił udostępnienia informacji wskazując, że wnioskodawca nie zamierza wykorzystać przetworzonej informacji zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, nie realizuje on interesu publicznego ale swój własny interes faktyczny. W odwołaniu od powyższej decyzji Izba podkreśliła, iż samorząd zawodowy architektów nie jest organizacją stricte komercyjną, ale podmiotem posiadającym i realizującym pewien zakres władzy publicznej. Celem działania Izby tj. wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie wskazanych informacji jest sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu przez członków Izby. Nadzór wewnętrzny, do którego mają przyczynić się uzyskane informacje (jak podaje w decyzji Starosta) oznacza w rzeczywistości nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu architekta, co jest uprawnieniem i zarazem prawnym obowiązkiem samorządu. Odwołująca się ponownie podkreśliła, że zadania wyznaczone Okręgowej Izbie Architektów ustawą o samorządach zawodowych wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu. Rzetelne wykonywanie zawodu projektanta budowlanego jest ważne z punktu widzenia interesu publicznego, bowiem od prawidłowo zaprojektowanych obiektów budowlanych zależy bezpieczeństwo ( tj. życie i zdrowie, ale również interes majątkowy) ogółu obywateli. Uzyskanie wnioskowanych informacji pozwoli poszczególnym organom Izby na podjęcie działań, mieszczących się w zakresie ich kompetencji, które prowadzić będą do podniesienia kwalifikacji i jakości usług świadczonych przez członków samorządu, a w konsekwencji służyć będą ochronie (zabezpieczeniu) interesu publicznego. Tym samym spełniony zostałby warunek, o którym pisze w decyzji Starosta O., iż "Udzielenie informacji przetworzonej wnioskodawcy przez tutejszy organ byłoby uzasadnione interesem publicznym, o tyle, o ile mogłoby to realnie się przełożyć na przykład na funkcjonowanie organu, bądź też administracji w ogóle". Strona dodała, że przedmiotowe informacje wykorzystane byłyby na różnych płaszczyznach pozostających w związku z działalnością Izby i wynikających z jej ustawowych zadań. Przykładowo, informacja o inwestycjach, dla potrzeb których wykonany został projekt zagospodarowania terenu lub część architektoniczna, pokazałaby jakiego rodzaju projekty są najczęściej sporządzane przez członków Izby. Pod tym kątem można dobierać tematykę organizowanych szkoleń zawodowych mających na celu podniesienie jakości i standardu usług projektowych oraz kwalifikacji członków izby. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Kolegium cytując art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazało, że bezsporne jest, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, natomiast sporna jest kwestia, czy wnioskodawca wykazał, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Starosty O., który uznał, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego, bowiem uzyskanie żądanych informacji nie stwarza realnych możliwości ich wykorzystania dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego, a "mają się jedynie przyczynić do celów nadzoru wewnętrznego Izby". Kolegium oceniając okoliczności podnoszone przez stronę uznało, że można z nich wywieść jedynie, że wnioskowane dane zostaną wykorzystane przez Izbę do ewentualnego wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej lub dyscyplinarnej albo "stanowić będą podstawę zakresu szkoleń" organizowanych przez Izbę dla jej członków celem podniesienia jakości i standardów usług projektowych oraz kwalifikacji członków Izby. Takie działania nie przyczynią się do usprawnienia działalności organów państwa, np. organów administracji architektoniczno - budowlanej. Przeciwnie, nie będą one miały żadnego pozytywnego wpływu na wykonywanie zadań przez te organy. Niewątpliwie zaś udostępnienie wnioskowanych danych może być pomocne Izbie do ochrony interesów jej członków. Z art. 8 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów wynika bowiem obowiązek odwołującej sprawowania nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu architekta. Organ przyznał, że wykonywanie tych zadań jest istotne społecznie, ale nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jego zdaniem nie można także pominąć okoliczności, że zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust.7 ustawy Prawo budowlane, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt wraz z opiniami oraz zaświadczenie o przynależności autora projektu do odpowiedniej izby samorządu zawodowego, które to zaświadczenie wydaje Izba określając termin jego ważności. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu i ww. zaświadczenia, ocenia też zgodność projektu z przepisami prawa. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję Okręgowa Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła swoje argumenty zawarte w pismach składanych w trakcie postępowania administracyjnego, a nadto dodała, że za istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego przemawia ogół ustawowych zadań samorządu zawodowego architektów, które wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu. Podała, że dokonując oceny istnienia interesu publicznego należy wziąć pod uwagę czy wnioskodawca reprezentuje wyłącznie własny interes prywatny czy też (jak w niniejszym przypadku) "jej udzielenie leży w interesie podmiotu o świadomości ponadjednostkowej". Strona skarżąca podkreśliła także, że nie kwestionuje, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej w ramach swoich kompetencji, na etapie wydawania pozwolenia na budowę, weryfikują, czy autor projektu budowlanego posiada wymagane uprawnienia budowlane i legitymuje się zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Rzeczywistość pokazuje jednak, że zdarzają się przypadki posługiwania się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi i sfałszowanymi zaświadczeniami o przynależności do Izby. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Izby Architektów, domaga się od Starosty O. udzielenia mu informacji o wydanych w okresie od 1.01 do 30.06.2012 r. pozwoleniach na budowę, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego. Bezspornym jest, że powyższa informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zmianami). zwana dalej "ustawą". Bezspornym jest również, iż ma ona charakter informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Ta zaś informacja może być udzielona jedynie w zakresie "w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Zgodzić się należy z organem, że pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym. SKO przyjęło rozumienie tego sformułowania zgodnie z wykładnią przedstawioną w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10 (dostępnym na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), która zakłada, że jest to pojęcie węższe od pojęcia interesu społecznego i odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i innych podmiotów publicznych jako prawnej całości, a żądający udzielenia przetworzonej informacji publicznej winien wykazać, w jakim zakresie jest ona szczególnie istotna dla interesu publicznego, co jest równoznaczne ze wskazaniem, w jaki sposób zamierza on wykorzystać uzyskane informacje dla lepszej ochrony interesu publicznego. Organ odwoławczy przeanalizował obowiązki strony skarżącej, jak również wskazany przez nią cel, jakiemu ma służyć udzielenie informacji publicznej. Jednakże Kolegium uznało, iż zarówno ustawowe kompetencje skarżącego jak i wskazany przez niego cel, któremu ma służyć uzyskanie informacji publicznej, służy jedynie interesowi społecznemu, natomiast nie nosi cech szczególnie istotnego interesu publicznego. Z powyższym rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Na wstępie przypomnieć należy, iż samorządy zawodowe z reguły są powołane do realizacji celów publicznych, a nie tylko społecznych. Pewne zawody, takie jak: lekarz, prawnik czy architekt, mają istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania państwa. By nadzór nad tymi zawodami uczynić sprawniejszym i bardziej skutecznym, powołano samorządy zawodowe, którym państwo przekazało szereg swoich kompetencji władczych. O tym, że samorządy zawodowe działają w interesie publicznym świadczy art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego określonego ustawą oraz działają dla ochrony powyższego interesu. Powyższy zapis konstytucji przesądza o tym, że zawód architekta jest jednym z zawodów zaufania publicznego, a zadania nałożone na skarżącego przepisami art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr.5, poz. 42 ze zmianami) realizują interes publiczny i służą jego ochronie. Tym samym ocena przedstawiona przez SKO, sprowadzająca się do tezy, że ustawowa działalność skarżącego polega tylko na realizacji celu społecznego, jest sprzeczna z brzmieniem wskazanego przepisu Konstytucji. W rzeczywistości bowiem działalność skarżącego określona w art. 8 ww. ustawy realizuje cel publiczny. Przykładowo przepis ten zalicza do zadań samorządów zawodowych między innymi: sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem, nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy - Prawo budowlane, współdziałanie z organami administracji rządowej i organami samorządu terytorialnego, opiniowanie minimalnych wymagań programowych w zakresie kształcenia zawodowego architektów, współdziałanie w doskonaleniu kwalifikacji architektów, opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących architektury, prowadzenie list członków samorządów zawodowych. Takie określenie zadań wskazuje, że wykraczają one poza korporacyjne obowiązki samorządów i świadczy o tym, że samorząd architektów podejmuje działania również w interesie dobra publicznego. Jedną z istotnych prerogatyw samorządu zawodowego architektów jest sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu, co nie wiąże się z zaspokojeniem indywidualnej potrzeby, lecz ze szczególnie ważnym interesem publicznym. W ocenie Sądu, istotne jest również to, że samorząd zawodowy architektów ma chronić społeczeństwo przed uchybieniami mogącymi zaistnieć w procesie projektowania. Realizacja powyższego celu następuje poprzez nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych przez samorząd. Podkreślić należy, że udzielenie takich uprawnień określonej osobie jest jednocześnie gwarancją i świadectwem, że osoba ta posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w określonym zakresie. W związku z tym samorząd architektów ma ustawowy obowiązek ujawniania osób niewłaściwie wykonujących zawód architekta i niedopuszczenie do wykonywania zawodu przez osoby spoza Izby. Warto również zauważyć, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie pełnić mogą wyłącznie osoby będące członkami właściwego samorządu zawodowego, tak więc kontrola posiadania uprawnień do wykonywania tych funkcji obejmować musi również sprawdzenie spełnienia tego warunku. Okręgowa Izba Architektów może powyższej weryfikacji dokonać uzyskując stosowne informacje od Starosty. W ocenie organu odwoławczego pojęcie "szczególnej istotności dla celu publicznego" należy sprowadzić jedynie do spraw związanych ściśle z funkcjonowaniem państwa i innych podmiotów publicznych. W związku z tym ponownie podkreślić należy, że skarżący ma status podmiotu publicznego nie tylko z racji brzmienia art. 17 Konstytucji. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, podejmuje on uchwały, będące w istocie decyzjami administracyjnymi w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków. Dlatego też nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że uzyskanie tych informacji przez skarżącą będzie podstawą do podjęcia przez nią działań, które nie będą miały żadnego pozytywnego wpływu na wykonywanie zadań przez organy, a jedynie może być pomocne Izbie do ochrony jej członków. Ponadto organ odwoławczy, powołując się na wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przyjął, że na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego ma wpływ charakter i pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla lepszej ochrony interesu publicznego, i wskazał, że przykładem takiego podmiotu może być poseł, radny czy też minister. Tymczasem umknęło uwadze Kolegium, że takim szczególnym podmiotem jest również samorząd zawodowy architektów, gdyż ma on realną możliwość wykorzystania udzielonych mu informacji dla lepszej ochrony interesu publicznego. Jak bowiem konsekwentnie wyjaśniała strona skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego, informacja publiczna pomogłaby poszczególnym organom funkcjonującym w strukturze Izby, zwłaszcza Okręgowej Radzie Izby i Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej w wypełnianiu nałożonego na Izbę przez państwo zadania stania na straży tego, by osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie czyniły to rzetelnie. Żądane informacje wykorzystane zostaną również do dbania o jakość usług świadczonych przez członków samorządu na rzecz obywateli (poprzez możliwość skontrolowania działalności architektów należących do Izby Architektów). Służyć to będzie zabezpieczeniu interesu publicznego - zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych, a także pozwolą na ustalenie, czy projekty budowlane są sporządzane przez osoby faktycznie do tego uprawnione. Nadto zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony zawęża zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 1 określenie "szczególnie istotne dla interesu publicznego" jedynie do spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotów publicznych, co skutkuje znacznym ograniczeniem dostępu do informacji przetworzonych, a co nie jest przecież celem ustawy. Co prawda, powyższe rozumienie należy uznać na prawidłowe, jednakże nie za jedyne możliwe. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1405/11 (dostępnym na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy "należy uznać za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli". Powyższe rozumienie "szczególnej istotności dla interesu publicznego", w pełni akceptowane przez skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie, jest znacznie szersze niż przyjęte przez SKO, i jednoznacznie przemawia za tym, że określony przez skarżącego cel, któremu ma służyć żądana informacja, z całą pewnością wychodzi poza jego własny interes. Stanowi to dodatkowy argument przemawiający za tym, że skarżący domaga się udzielenia informacji publicznej w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego, a jego skarga jest w pełni zasadna. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy naruszyły prawo materialne, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Punkt drugi wyroku wydano w oparciu o 152 p.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na który składa się wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło