IV SA/Wa 1191/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-05

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba wnosząca odwołanie nie posiadała statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Status strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, wynika z przepisów prawa materialnego, które przyznają danej osobie określone prawa lub obowiązki. Samo posiadanie nieruchomości nie jest wystarczające do uznania kogoś za stronę, jeśli nie wynika z niego bezpośredni interes prawny chroniony przepisami prawa materialnego. W tym przypadku skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości objętej inwestycją ani terenów bezpośrednio sąsiadujących, które mogłyby być bezpośrednio dotknięte inwestycją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Zarządu Dzielnicy ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji celu publicznego (budowa kanalizacji sanitarnej). Skarżąca podnosiła, że organ bezpodstawnie odmówił jej statusu strony w postępowaniu, mimo że wywodziła swój interes prawny z posiadania części działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Kolegium uznało, że skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego, ponieważ nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości objętej inwestycją ani terenów bezpośrednio sąsiadujących, a samo posiadanie nie stanowi interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] W. ustalił warunki i szczegółowe zasady oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej wraz z odcinkami kanałów do ogrodzenia na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] znajdujących się w pasach drogowych oraz przy ulicach [...],[...],[...] drodze bez nazwy w Dzielnicy [...] W. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. C. reprezentowana przez D. W., w którym podniesiono, iż pominięta została w prowadzonym postępowaniu jako strona. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na art. 138 § 1 pkt 3 po rozpatrzeniu odwołania G. C. reprezentowanej D. W. od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] ustalającej warunki i szczegółowe zasady oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej wraz z odcinkami kanałów do ogrodzenia na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] znajdujących się w pasach drogowych oraz przy ulicach [...],[...],[...] drodze bez nazwy w Dzielnicy [...] W., orzekło o umorzeniu postępowanie odwoławczego z odwołania G. C. reprezentowanej D. W. Organ wskazał, iż stronę w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego określa przepis art. 28 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003.80.717), zwanej dalej ustawą. Stroną postępowania jest podmiot mający tytuł prawny do nieruchomości położonej w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. Organ wskazał, iż z akt niniejszej sprawy wynika, że planowana inwestycja będzie realizowana na działkach ew. Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] znajdujących się w pasach drogowych oraz przy ulicach [...],[...],[...], drodze bez nazwy w Dzielnicy [...] W. Organ wyjaśnił, iż G. C. swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu wywodziła przede wszystkim z faktu posiadania części działki ew. nr [...] i części działki nr [...]. Wskazała, że "prawo własności w/w działek zostało ujawnione w księdze wieczystej pn. "[...]" - część dz. nr [...] z "[...]" a następnie na podstawie Aktu Własności Ziemi wydanym w dniu [...].11.1972r. na rzecz J. C. - jej babci - przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w O. została założona nowa księga wieczysta nr [...] (obecnie [...])". Kolegium wyjaśniło, iż z wskazanej księgi wieczystej nie wynika jednak aby G. C. była właścicielką, którejkolwiek ze wskazanych działek. Jednocześnie z faktu posiadania w/w działek nie może wywodzić interesu prawnego. Posiadanie bowiem jest jedynie stanem faktycznym, nie zaś prawem podmiotowym. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, który przyznawałby G. C. interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Kwestionowana przez skarżącą decyzja nie dotyczy jej uprawnień ani obowiązków i dlatego stwierdzić należy, iż G. C. nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od tej decyzji. Stwierdzenie zaś, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Pismem z dnia 9 maja 2013 r. G. G. (poprzednio C.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, iż organ bezpodstawnie odmówił jej statusu strony w toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż jest ona zgodna z prawem. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którą to decyzją Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] W., ustalającej warunki i szczegółowe zasady oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej wraz z odcinkami kanałów do ogrodzenia na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] znajdujących się w pasach drogowych oraz przy ulicach [...],[...],[...] drodze bez nazwy w Dzielnicy [...] W. Stanowisko takie należy uznać za zasadne. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw organowi odwoławczemu, gdy odwołanie nie pochodzi od strony, na prowadzenie postępowania odwoławczego i zakończenie go decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Stwierdzenie przez ten organ, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. oraz przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego, jeśli takowe regulują kwestię uprawnionych do udziału w postępowaniu administracyjnym. Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Takie rozumienie pojęcia strony nie wyklucza sytuacji, kiedy to ustawodawca w przepisie o charakterze szczególnym decyduje jakim konkretnie podmiotom przysługuje przymiot strony. Kwestie te o charakterze procesowym zostają zawarte w przepisach prawa materialnego, nie zmienia to jednak ich procesowego waloru. Wyznaczają one bowiem krąg stron postępowania administracyjnego nie poprzez wy wiedzenie interesu prawnego lub obowiązku wynikającego z przepisu materialnego i powiązanego z danym postępowaniem administracyjnym, lecz poprzez zbadanie czy dana osoba (fizyczna/prawna) posiada konkretną rolę, najczęściej w procesie inwestycyjnym, ściśle określoną w przepisie. Decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie jest rozstrzygnięcie, czy skarżącej G. G. posiada w toczącym się postępowaniu status strony. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w którym to postępowaniu stronami mogą być wyłącznie właściciele lub wieczyści użytkownicy działek bezpośrednio graniczących z działką inwestycyjną bądź dalej położonych o ile wykażą, iż planowa inwestycja. może bezpośrednio oddziaływać na ich nieruchomość. Wbrew przekonaniu skarżącej na dzień dzisiejszy nie posiada ona żadnych praw rzeczowych do terenu inwestycji, ewentualnie do terenów przyległych. Powołuje się ona na prawa przysługujące jej babci do części działki ew. nr [...] i części działki nr [...]. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tytuł własności do przedmiotowych działek. Ponadto na rozprawie wyjaśniono, iż przed Sądem powszechnym toczy się postępowanie z udziałem skarżącej o uwłaszczenie. Natomiast działka nr [...] której jak wynika z załączonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów, skarżąca jest właścicielką oddzielona jest od terenu inwestycyjnego ulicą [...], a zatem w ogóle nie graniczy z terenem inwestycyjnym. A zatem jedynie dysponowanie prawem rzeczowym do terenu inwestycji, bądź też do terenu sąsiedniego w postaci prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego powoduje, iż podmiot tego prawa ma chroniony przepisami prawa materialnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, gdy dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Należy również zauważyć, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001 , I SA 2326/00, lex nr 54528). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż prawidłowo organ drugiej instancji umorzył postępowanie uznając, iż G. G. nie posiada interesu prawnego. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło