I SAB/Wa 389/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. L., D. W. i K. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 19 września 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...], działka [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących C. L., D. W. i K. B. solidarnie kwotę 391 (trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. C. L., D. W. i K. B., pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 września 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...], działka [...]". Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 7, art. 9 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 2 kpa, poprzez nierozpatrzenie wniosku w terminie i wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu na załatwienie sprawy, o wskazanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez podstawy prawnej lub z naruszeniem prawa, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że wniosek o ustalenie odszkodowania złożony został w dniu 22 września 2011 r., Prezydent [...] zaczął zaś występować o niezbędne dokumenty dopiero w marcu 2012 r., a więc prawie pół roku od złożenia wniosku. O kolejne dokumenty organ występował w pismach z lipca 2012 r. Od lipca 2012 r. organ nie występuje zaś o żadne nowe dokumenty w sprawie i od listopada 2012 r. nie przejawia żadnej inicjatywy w celu wydania decyzji. Tym samym skarga jest konieczna i uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że w piśmie z dnia 30 lipca 2013 r. strony zostały poinformowane o konieczności dołączenia do akt sprawy stosownych dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wraz ze złożona skargą wskazuje, iż wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...], działka [...]", wpłynął do Urzędu [...] w dniu 22 września 2011 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku Prezydent [...] prowadził postępowanie wyjaśniające i podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania (np. pismo z dnia 4 stycznia 2012 r. o nadesłanie akt własnościowych i lokalizacyjnych nieruchomości, pismo z dnia 15 marca 2012 r. o nadesłanie stosownych dokumentów z Archiwum Państwowego [...], pismo z dnia 19 lipca 2012 r. zawierające m.in. prośbę o udzielenie informacji w kwestii pierwszych robót budowlanych na nieruchomości oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, pismo z dnia 7 sierpnia 2012 r. zawierające prośbę o przesłanie kopii dokumentów). Jednakże – co wymaga podkreślenia – nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Jak wskazuje analiza akt administracyjnych sprawy, pomiędzy kolejnymi działaniami organu zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Po wpłynięciu zaś do Kancelarii Urzędu [...] postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] uznającego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione (co miało miejsce w dniu 30 listopada 2012 r.), do lipca 2013 r. organ nie podjął w istocie żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Kolejne działania podjęte zostały dopiero po wniesieniu przez skarżących wniosku z dnia 13 czerwca 2013 r. o ukaranie Prezydenta [...] grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mianowicie – jak wynika z akt sprawy - pismem z dnia 30 lipca 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżących do nadesłania stosownych dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent [...] – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Jak wyżej wskazano pomiędzy kolejnymi działaniami zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Prezydent [...] nie dochował też kolejnych terminów załatwienia sprawy wyznaczonych w pismach z dnia 4 stycznia 2012 r. (do dnia 30 kwietnia 2012 r.) oraz z dnia 17 października 2012 r. (do dnia 31 stycznia 2013 r.), informujących pełnomocnika skarżących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Prezydent [...] mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.