II SA/Wa 709/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2012 r., 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (punkt 5), z dniem [...] czerwca 2012 r. zwolnił skarżącego mjr Z. P. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, a wymieniony rozkaz personalny doręczono oficerowi w dniu [...] grudnia 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej dnia zwolnienia i decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2012 r. W tej sytuacji Komendant [...] [...] w S. rozkazem dziennym z dnia [...] września 2012 r. nr [...], skreślił skarżącego z dniem 30 czerwca 2012 r. z ewidencji jednostki wojskowej, wskazując jako podstawę zwolnienia niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję i wymienionym rozkazem dziennym potwierdzono ponadto wydanie skierowania do Wojskowej Komendy Uzupełnień W. Pismem z dnia [...] września 2012 r. zatytułowanym "odwołanie", skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z żądaniem wydania "decyzji, która będzie uwzględniała faktyczną datę rozliczenia się z Oddziałem Gospodarczym", wskazując że czynności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (rozliczenie materiałowo – finansowe ze służbą mundurową jednostki wojskowej) zakończyły się w dniu [...] września 2012 r. Wezwany w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania żądania, skarżący pismem z dnia [...] listopada 2012 r. raz jeszcze podał, że żąda zmiany daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej "uwzględniającą faktyczną datę przeniesienia do rezerwy czyli [...] września 2012 r. i wydania decyzji w tej sprawie" stwierdzając, że faktyczne rozliczenie z zawodowej służby wojskowej, nie z jego winy, nastąpiło w tym właśnie dniu. Wobec powyższego Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany daty zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z treścią art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Przepis ten ustanawia zatem ustawowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje najpóźniej w tym terminie. W rozpoznawanej sprawie terminem ustawowym zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był dzień [...] czerwca 2012 r. (okres kadencji na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym upływał z dniem 31 grudnia 2011 r.), zatem brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie zmiany ustawowego terminu zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i tym samym wszczęcie postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalne. Z tego mianowicie powodu, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, iż gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W zażaleniu z dnia [...] grudnia 2012 r. do Ministra Obrony Narodowej, skarżący powtórzył swoje zarzuty zawarte już we wniosku z dnia [...] września 2012 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powołał się na wskazany już wyżej stan faktyczny i przedstawił te same argumenty, co organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. P. wniósł o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i w uzasadnieniu powołał się na te same zarzuty, co w zażaleniu akcentując, że faktyczne zwolnienie go ze służby nastąpiło w dniu [...] września 2012 r., a nie w dniu [...] czerwca 2012 r. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem powyższy przepis określa dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, a mianowicie gdy brak jest np. legitymacji procesowej wnoszącego (przesłanka podmiotowa) lub też z innej uzasadnionej przyczyny i najczęściej ma ona charakter przedmiotowy. Stąd też po otrzymaniu wniosku, organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić istnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych do ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego. Zatem postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter proceduralny, wskazujący na brak którejkolwiek z wymienionych powyżej przesłanek i ze względu na te przeszkody organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jednakże w żadnym stopniu nie może się ono odnosić do meritum sprawy, bowiem postanowienie wydane w tym trybie ma charakter formalny, a nie merytoryczny. Innymi słowy, na tym etapie, organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ wydał postanowienie w trybie art. 61a § 1 k.p.a., badając sprawę merytorycznie w oparciu o przesłanki zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.). Tym samy więc naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając zatem na nowo sprawę, organ na etapie wstępnego badania uwzględni przesłanki podmiotowe i przedmiotowe i gdy stwierdzi jedną z nich, to wówczas będzie miał podstawy do ewentualnego rozstrzygnięcia w trybie art. 61a § 1 k.p.a., zaś przy ich braku rozpozna sprawę merytorycznie. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.