I OSK 2774/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 563/13 odrzucającego skargę o wznowienie postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę H. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1033/12. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza jednak oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28.października 1999r., II UKN174/99, OSNP 2001/4/133) W rozpoznawanej sprawie, podstawą dla żądania wznowienia postępowania był zarzut niezgodności wydanego wyroku z wyrokiem, wydanym w innej, dotyczącej skarżącego sprawie, oraz niewysłuchanie go podczas rozprawy w dniu 24 stycznia 2013r. Z protokołu rozprawy wynika wszakże, iż skarżący przedstawił swoje stanowisko procesowe (poparł skargę), został też w sposób należyty pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia skargi kasacyjnej. Nawet przy założeniu, iż jego wyjaśnienia na rozprawie nie były wyczerpujące, nie oznacza to, iż pozbawiony został możliwości działania. Wszelkie zarzuty związane tak z procedowaniem przed sądem jak i merytoryczną trafnością wyroku mógł bowiem podnieść w przysługujących mu środkach zaskarżenia, o których został w sposób prawidłowy pouczony. Naruszenie przepisów p.p.s.a. wypełnia natomiast znamiona pozbawienia strony możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) wówczas, gdy zaistniałe naruszenie przez sąd określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu, tj. gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed uprawomocnieniem się orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie podnoszone przez skarżącego nienależyte wysłuchanie go na rozprawie w dniu 24 stycznia 203r. okoliczności takiej nie stanowi. Również podnoszona w skardze o wznowienie postępowania okoliczność, iż w innej rozpatrywanej sprawie, dotyczącej skarżącego (której przedmiot stanowił zasiłek okresowy), zapadł odmiennej treści wyrok nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jakkolwiek skarżący formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta - także w świetle samego uzasadnienia skargi - nie występuje. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł H. W. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 280 § 1 p.p.s.a.a. w zw. z art. 271 pkt 2 pp.s.a. polegające na odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi o wznowienie postępowania wskutek błędnego uznania, że skarżący jedynie formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, która faktycznie w sprawie nie występuje, podczas gdy w rzeczywistości jako podstawa wznowienia wskazane zostało precyzyjnie określone uchybienie przepisom postępowania (tj. naruszenie art. 106 § 2 p.p.s.a.) polegające na pozbawieniu skarżącego możliwości wypowiedzenia się na rozprawie, co spowodowało pozbawienie skarżącego możliwości działania i tak też winno być kwalifikowane, co oznacza, iż w sprawie występowała podstawa wznowienia jaką jest nieważność postępowania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06, LEX nr 341337). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji niewadliwie wskazał, że okoliczności przedstawione w skardze nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania sądowego. Za taką z całą pewnością nie można uznać wskazywanej przez skarżącego okoliczności w postaci rozstrzygnięcia zapadłego w innej sprawie. Stanowi to bowiem jedynie polemikę z treścią orzeczenia wydanego w sprawie. Tymczasem jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji wszelkie zarzuty związane z merytoryczną trafnością wyroku skarżący mógł podnieść w przysługujących mu środkach zaskarżenia, o których został w sposób prawidłowy pouczony. Nie stanowią również przesłanki do wznowienia postępowania podnoszone przez skarżącego zarzuty, co do możliwości zajęcia stanowiska w trakcie rozprawy przed Sądem pierwszej instancji. Podkreślić należy, że skarżący był obecny na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 24 stycznia 2013 r. i zajmując stanowisko poparł swoją skargę. Został on również pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji nawet przy założeniu, iż jego wyjaśnienia na rozprawie nie były wyczerpujące, nie oznacza to, iż pozbawiony został możliwości działania. Trafnie Sąd wskazał również, że pozbawienie strony możności działania o którym mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania spowodowało, że strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zarzucane niedopuszczenie strony do złożenia wyczerpujących wyjaśnień nie wskazuje na pozbawienie strony możności obrony swoich praw, a jedynie mogłoby wskazywać na ograniczenie uprawnień procesowych, które nie jest przesłanką do wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe zasadnym było odrzucenie skargi o wznowienie postępowania jako nieopartej na ustawowych podstawach, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego – adwokat B. O.– wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.