I SA/Lu 256/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. B. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 256/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Celnej w B. (dalej – DIC) po rozpoznaniu zażalenia A. B. (dalej – strona, skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej – NUC) z dnia [...] w przedmiocie obciążenia strony kosztami postępowania podatkowego w kwocie 206,64 zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że w dniu 18 maja 2012 r. skarżący złożył NUC deklarację uproszczoną dotyczącą nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w której wskazał: podstawę obliczenia podatku w wysokości 1.299 zł, stawkę podatku - 18,6 % i kwotę podatku w wysokości 242 zł. Z uwagi na fakt, że zadeklarowana przez niego podstawa opodatkowania samochodu osobowego marki Renault Laguna, nr nadwozia [...], rok produkcji 1998, w kwocie 1.299 zł, znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, ustalonej przez organ podatkowy w kwocie 6.550 zł (wg katalog INFO-EKSPERT maj 2012), NUC wezwał stronę do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował NUC, że nie zgadza się na podwyższenie akcyzy ze względu na uszkodzenie auta. W dniu 2 lipca 2012 r. przekazał pismo, do którego załączył tłumaczenia przysięgłe z języka niemieckiego dokumentów załączonych do deklaracji oraz zdjęcia uszkodzeń pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] NUC wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Renault Laguna, uwzględniającej jego stan techniczny w dniu powstania obowiązku podatkowego oraz w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu. W dniu 19 lipca 2012r . powołał biegłego rzeczoznawcę techniczno - motoryzacyjnego w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej samochodu z uwzględnieniem stanu technicznego w dniu przywozu do kraju. Postanowieniem z dnia [...] obciążył stronę kosztami postępowania podatkowego w kwocie 206,64 zł. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości, z uwagi na to, że rozstrzygnięcia dokonano w oparciu o bezzasadną ocenę organu, że samochód nie jest uszkodzony oraz w oparciu o błędnie odczytaną opinię rzeczoznawcy. Po rozpatrzeniu sprawy, DIC powołał się na art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8 - 10 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 108 z 2011 r., poz. 626 ze zm., dalej – u.p.a.), zgodnie z którym podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. Następnie DIC stwierdził, że zadeklarowana przez stronę podstawa opodatkowania samochodu osobowego marki Renault Laguna w kwocie 1.299 zł. znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, ustalonej przez organ podatkowy na kwotę 6.550 zł (wg katalogu INFO-EKSPERT maj 2012). Po bezskutecznym wezwaniu skarżącego do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, NUC powołał biegłego, a następnie decyzją z dnia [...], określił wysokość podstawy opodatkowania z uwzględnieniem wydanej przez niego opinii. Różnica pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania ustaloną przez NUC w kwocie 3.667 zł, a wskazaną przez stronę w deklaracji w kwocie 1.299 zł wynosi 64,58 %. W związku z tym, DIC przyjął, że spełniona została przesłanka z art. 104 ust. 10 u.p.a. (wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania), a zatem NUC zasadnie przyjął, że koszty opinii biegłego poniesie skarżący. Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia NUC oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że NUC błędnie odczytał opinię sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego ze [...] "A" S.A. Oddział w L, na podstawie której wydano błędną decyzję o wysokości podstawy opodatkowania, która również jest przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Argumentował, że organy celne jako wartość uszkodzonego pojazdu przyjęły "...wartość tego pojazdu (..) kwotę 5349 zł", podczas gdy kwota ta w opinii rzeczoznawcy określona została jako wartość pojazdu nieuszkodzonego pomniejszona o współczynnik uszkodzeń ukrytych. Według opinii wartość brutto pojazdu w stanie uszkodzonym określona została na 1.500 zł. Skarżący nie wie, dlaczego NUC wybrał akurat tę liczbę, skoro rzeczoznawca przyjął, iż pojazd w stanie nieuszkodzonym jest warty 6.400 zł, a koszt jego naprawy z uwzględnieniem części, robocizny oraz materiałów lakierniczych i innych to 4928,21 zł. Różnica między wartością pojazdu nieuszkodzonego a kosztem naprawy uszkodzeń wynosi 1471,79 zł. Skarżący stwierdził, że organy nie przeczą, że pojazd był samochodem uszkodzonym. Posiadał uszkodzenia powypadkowe z kwalifikacją do wymiany: zderzak przedni, reflektor przedni lewy, szyba czołowa, krata wlotu powietrza, lampa halogenowa lewa, wentylator chłodnicy. Posiadał także uszkodzenia z klasyfikacją do naprawy: błotnik przedni lewy, pokrywa komory silnika, wzmocnienie błotnika przedniego lewego, fartuch błotnika przedniego lewego, podłużnica przednia lewa, poszycie progu prawego jak również uszkodzenia typu eksploatacyjnego: błotnik przedni prawy, listwa zderzaka tylnego, błotnik tylni lewy, drzwi tylne lewe, drzwi przednie prawe, listwa drzwi przednich prawych, lampa kierunkowskazu boczna, drzwi tyłu, zderzak tylny. W ocenie skarżącego, gdyby przyjęto prawidłową wartości uszkodzonego pojazdu wynikającą ze sporządzonej na tę okoliczność opinii z 29 sierpnia 2012 r., wówczas nie zaistniałaby okoliczność z art. 104 ust. 10 u.p.a. W odpowiedzi na skargę DIC wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 104 ust. 8 u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej tego samochodu, wzywa się podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Stosownie do art. 104 ust. 9 u.p.a., w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość podstawy opodatkowania. W myśl art. 104 ust. 10 u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik. Dopuszczalność obciążenia podatnika w trybie art. 104 ust. 10 u.p.a. kosztami opinii biegłego jest uzależniona od spełnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Warunek przekroczenia wartości określonej przez organ podatkowy o 33 % wartości zadeklarowanej przez podatnika spełniony jest tylko wówczas, gdy wartość ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego stała się podstawą decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie. W rozpoznawanej sprawie, skarżący w złożonej deklaracji AKC-U dotyczącej nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Renault Laguna, nr nadwozia [...], rok produkcji 1998, określił podstawę opodatkowania w wysokości 1.299 zł. W odpowiedzi na wezwanie organu w zakresie zmiany podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających zadeklarowanie jej w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, poinformował NUC, że nie zgadza się na podwyższenie akcyzy ze względu na uszkodzenie auta. W dniu 2 lipca 2012 r. przekazał pismo, do którego załączył tłumaczenie przysięgłe z języka niemieckiego dokumentów załączonych do deklaracji oraz zdjęcia uszkodzeń pojazdu. W tych okolicznościach, po uznaniu przez organ, że wyjaśnienia skarżącego i dowody nie są wskazaniem przyczyn, o których mowa w art. 104 ust. 9 u.p.a., powołany na zlecenie organu podatkowego biegły, określił wartość rynkową pojazdu. Na podstawie sporządzonej przez biegłego opinii organ podatkowy przyjął, że wartość rynkowa pojazdu stanowiła kwotę 5.349 zł. Wartość ta pomniejszona o podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy została przyjęta w decyzji NUC z dnia [...] utrzymanej następnie w mocy przez DIC jako podstawa opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzspólnotowego samochodu osobowego. W związku z tym, że wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję DIC, kwestionując przyjętą przez organ podatkowy wartość pojazdu i ustaloną w oparciu o nią podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, za przedwczesne należy uznać postanowienie o obciążeniu podatnika kosztami opinii biegłego. Postanowienie takie, na co wskazywano już wyżej, może zostać wydane jedynie w sytuacji, gdy wartość pojazdu ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego, stała się podstawą decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Uchylenie decyzji DIC utrzymującej w mocy decyzję NUC wydanej w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu i zakwestionowanie przyjętej przez organ podatkowy wartości pojazdu skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wydanie postanowienia o obciążeniu podatnika kosztami opinii będzie możliwe w sytuacji gdy po przeprowadzeniu przez organ podatkowy ponownie postępowania w przedmiocie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym organ ustali, że wartość ta odbiega o co najmniej 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, a tym samym stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 104 ust. 10 u.p.a. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że kontrolowane przez Sąd postanowienie, zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co skutkowało koniecznością jego uchylenia. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a.