II GZ 129/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-25
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez stronę postępowania administracyjnego, który nie został sporządzony na urzędowym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu zgodnie z obowiązującymi przepisami, podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Niezłożenie wniosku na przewidzianym prawem formularzu uniemożliwia sądowi dokonanie oceny stanu majątkowego strony, co jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 257 PPSA, pozostawiając wniosek bez rozpoznania.Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Powiatu w B. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku na właściwym formularzu pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Skarżący nie uzupełnił wniosku, wnosząc jedynie o zwolnienie go z obowiązku składania oświadczenia o stanie majątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 312/13 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej dla Powiatu B. postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. pozostawił wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi bez rozpoznania. Wniosek został złożony w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w B. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej dla Powiatu B.
Zważywszy, że wniosek przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, skarżącemu został przesłany stosowny druk wraz z wezwaniem do złożenia wypełnionego formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismo wraz z formularzem zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 grudnia 2013 r. W zakreślonym terminie do dnia 18 grudnia 2013 r. skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2013 r., wniósł o zwolnienie go ze składania oświadczenia o stanie majątkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zaskarżonym postanowieniem pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy bez rozpoznania. Powołując się na treść art. 252 § 2 i 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd stwierdził, że niezłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) uniemożliwiało jego merytoryczne rozpoznanie i musiało skutkować wydaniem orzeczenia o wskazanej treści.
A. G., w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, wskazywał, że złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedną skargę, która następnie została rozdzielona na 113 skarg. Rozdzielenie spraw i duża ilość skarg spowodowały, że złożył wniosek o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu pisma stwierdził również, że prawo pomocy powinno mu zostać przyznane ze względu na zasadność jego skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne, dlatego podlega oddaleniu.
Prawo pomocy - zdefiniowane w art. 239 pkt 4 p.p.s.a. - obejmuje uprawnienie strony do zwolnienia od kosztów sądowych (art. 211 p.p.s.a.) oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 244 p.p.s.a.). Aby skorzystać z tego uprawnienia w zakresie częściowym lub całkowitym, strona jest zobowiązana do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 243 § 1 p.p.s.a. Forma tego wniosku nie jest dowolna, gdyż zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Na mocy art. 256 pkt 1 p.p.s.a. wzór ten ustanowiła w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) określa dwa rodzaje formularzy o przyznanie prawa pomocy: (1) dla osób fizycznych i (2) dla osób prawnych. W rozpatrywanej sprawie skarżący był zobowiązany na mocy art. 252 § 2 p.p.s.a. do złożenia formularzu dla osób fizycznych – PPF.
Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie dotrzymał jednak wymogu złożenia wniosku na przewidzianym prawem formularzu, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę swojego rzeczywistego stanu majątkowego. WSA w K. wezwał skarżącego do wypełnienia stosownego formularza, który został załączony do pisma Sądu. Skarżący nie odpowiedział jednak skutecznie na to wezwanie, wnosząc jedynie o zwolnienie go od składania przesłanego oświadczenia o stanie majątkowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie zrealizował dyspozycję art. 257 p.p.s.a., zgodnie z którą wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawia się bez rozpoznania. W świetle akt sprawy postanowienie WSA w K. należy zatem uznać za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło