I GSK 567/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Marzena Bal-Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1110/13 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1110/13 oddalił skargę R. B. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił R.B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M.B. [...] w kwocie [...] zł . W uzasadnieniu organ podniósł, iż obowiązek podatkowy powstał w dniu [...] r., zgodnie z deklaracją strony. Określając wysokość podatku organ powołał się na dokumenty przesłane przez władze sz., z których wynikało, iż zsumowana kwota sprzedaży widniejąca na obu przesłanych dokumentach (Q i R.) jest prawidłową kwotą za jaką faktycznie pojazd został sprzedany. Podważając tym samym dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą. Uwzględniono także opinię rzeczoznawcy i przyjęto stawkę podatku 18,6 %. Podkreślono, iż podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód i jest to suma wynikająca z rachunku i pokwitowania. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od wydanego rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdził, że stosownie do art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 Nr 3, poz. 11, ze zm., dalej: u.p.a.) podstawę opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu jest suma płatności wynikająca z rachunku [...] z dnia [...] r. oraz pokwitowania. Powołując się na treść art. 33 ust. 1 Protokołu w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 2 czerwca 1997 r. (Dz. Urz. UE L 169 str. 77) wskazał, iż uzyskane od władz sz. informacje, mogą być wykorzystane w postępowaniach sądowych i administracyjnych jako dowody. Wobec czego uznał za prawidłowe ustalenia organu w zakresie okoliczności nabycia auta i zakwestionowania pierwotnej podstawy jego opodatkowania. Organ odwoławczy podkreślił, że tylko pozornie występuje sprzeczność pomiędzy uzyskanymi informacjami sz. władz celnych a oświadczeniem sprzedawcy. Jak bowiem wynika z załączonej do sprawy opinii rzeczoznawcy, przedmiotowy pojazd był autem uszkodzonym, nie był więc autem kompletnym. Istotnie więc na brakujące części mógł być wystawiony odrębny rachunek, zwłaszcza że sam sprzedawca nie zaprzecza, że dokument Q mógł opiewać na wyłamane, uszkodzone czy zniszczone części. Ponadto, w przekazanej przez władze sz. odpowiedzi wyjaśniono, że przy wystawianiu zaliczki Q, a następnie faktury (R.) chodziło o tzw. szkody całkowite, a materiał dowodowy wskazuje, że auta były uszkodzone. Niemniej strona nie wykazała, że posiada odprawy celne na odrębnie wyeksportowane części, na które opiewał Q. W ocenie organu II instancji organ I instancji rzetelnie i wnikliwie dokonał oceny zabranego materiału dowodowego. Sąd I instancji rozpoznając skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu wskazał, iż istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy celne prawidłowo określiły wysokość podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki M.B. [...], a w konsekwencji, czy prawidłowo określiły stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Rozpoznając tę kwestię w pierwszej kolejności Sąd ocenił, iż ograny wobec powzięcia wątpliwości, co do prawdziwości złożonej przez skarżącego faktury oraz innych dokumentów dotyczących zakupu przedmiotowego samochodu, prawidłowo zwróciły się do sz. władz o ich weryfikację. Jak również, iż słusznie m.in. na podstawie przesłanych (przez władze sz.) dokumentów dokonały wyliczenia wysokości podatku. Powołał się przy tym na Protokół dodatkowy z dnia [...] r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będących załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów pomiędzy Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Sz. uzupełniającego Umowę między Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Sz. o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WEL 169 z 27.06.1997 str.77, Dz. Urz. UE, Polskie Wydanie specjalne rozdz. 21.8), a także art. 13 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302). Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012 r., o sygn. IGSK 561/11 Sąd uznał, iż organy nie dopuściły się, w ocenie nadesłanego materiału, naruszenia przepisów art. 194 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. 2012, poz. 749, dalej: o.p.). Analizując zgromadzony materiał w sprawie Sąd stwierdził, iż organy uwzględniły i oceniły jego całość w sposób prawidłowy i niebudzący zastrzeżeń. W toku postępowania nie dopuściły się naruszeń prawa procesowego polegających na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, tym bardziej zaś prawa do zapoznania z materiałem dowodowym, czy możliwości wypowiedzenia się co do niego. Sąd ocenił także, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano przepis art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.. Nie stwierdził też naruszenia art. 104 ust. 9 u.p.a., albowiem ten nie został zastosowany w sprawie. Choć organ I instancji wskazał na ten przepis oraz na przepis art. 104 ust. 8 u.p.a. w podstawie prawnej decyzji, jednakże zobowiązanie podatkowe ustalił zgodnie z treścią art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał złożoną skargę za bezzasadną i oddalił ją. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu złożył skarżący, zarzucając: Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.. poz. 270, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), rażące naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: - art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez błędna jego interpretację prowadząca do bezpodstawnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie wartością samochodu osobowego marki M.- B. [...], nr ident. (VIN): [...], rok produkcji: [...], poj. silnika: [...] cm3, ujętego w deklaracji celnej znak: [...], stanowiącą podstawę do opodatkowania podatkiem akcyzowym jest suma składników, na którą składają się: cena zakupu tegoż pojazdu ustalona w oparciu o rachunek nr [...] z dnia [...] roku (R.) oraz cena nabycia części samochodowych, na którą to wystawione zostało pokwitowane (O.), podczas gdy podstawa do opodatkowania w przypadku samochodu osobowego nabytego na rynku wewnatrzwsoólnotowym jest jedynie kwota jaką podatnik zapłacił za samochód osobowy, a nie kwota zakupu części samochodowych, nawet jeśli pochodzą lub zostały zakupione, dla tego konkretnego samochodu, Na podsatwie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rażące naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 o.p. polegającego na bezpodstawnym przyjęciu przez sąd, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów postępowania, a więc po przeprowadzeniu postępowania, w toku którego podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 o.p.), w oparciu o wyczerpującą analizę całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.), a ocena czy dana okoliczność została udowodniona została dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 191 o.p.), co doprowadziło do nieuchylenia decyzji organu celnego II instancji tj. Dyrektora Izby Celnej w P., pomimo rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. - art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego złożonego w skardze, pomimo iż jego przeprowadzenie było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku wydanego z rażącym naruszeniem prawa w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. i zwrot kosztów postępowania skarżącemu, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Autor skargi kasacyjnej w ramach podstaw kasacyjnych opartych na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił rażące naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, jednakże tego nie wykazał. Zarzut naruszenia art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP okazał się niezasadny. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię tegoż przepisu, jednakże nie wykazał, na czym miałaby ona polegać. Przepis ten określa podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowgo samochodu osobowego. Analiza czy ceną nabycia (podstawą opodatkowania) jest suma kwot uwidocznionych w rachunku i pokwitowaniu czy tylko kwota z rachunku, odnosi się do sfery faktów a nie wykładni prawa materialnego. Tymczasem w drodze zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie zwalczać poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Wnoszący skargę kasacyjną winien był wykazać, na czym polegał błąd w rozumowaniu Sądu I instancji, czego nie uczynił. Nietrafny jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania. Organy celne prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a zebrany w sprawie materiał dowodowy i jego ocena, pozwalały przyjąć, że cenę sprowadzonego samochodu osobowego stanowi suma kwot z rachunku i pokwitowania. Materiał dowodowy, w tym pismo sz. organów celnych w sposób jednoznaczny wykazały, że ceną była suma kwot z dwóch kwestionowanych dokumentów. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną z treści pokwitowania nie wynikało, aby dokumentowało ono zakup części samochodowych. Wręcz przeciwnie wskazywało, że dotyczy zakupu przedmiotowego samochodu. Natomiast strona nie przedstawiła żadnego kontrdowodu. Również treść oświadczenia przekazanego przez firmę K [...]pozwalało na przyjęcie, że pokwitowanie było wystawione na zakupione części. Wprawdzie składający oświadczenie wyraził się, że zwyczajowo, z reguły, pokwitowanie mogło być wystawione na kupowane części zamienne, ale w tej sprawie skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja miała miejsce. Co istotne i co ma znaczenie w sprawie, strona nie przedstawiła, mimo wezwania organu, dokumentów odprawy celnej części zamiennych nabytych w firmie K [...]. Tym samym brak było podstaw do wyłączenia z podstawy opodatkowania kwoty wskazanej w pokwitowaniu. Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym, którego skarżący nie zdołał zakwestionować, zarzut naruszenia prawa materialnego był nieusprawiedliwiony. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. należy wskazać, że skuteczność tego zarzutu wymaga wykazania istoty naruszenia tego przepisu oraz wpływu naruszenia na wynik sprawy, czego skarżący kasacyjnie nie uczynił. Sąd I instancji, wprawdzie nie odniósł się formalnie do wniosku dowodowego, jednakże nie można pominąć faktu, że oświadczenia złożone przez firmę K [...]er były w aktach administracyjnych i były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnych, a następnie przez Sąd I instancji, który kontrolował zaskarżoną decyzję, a więc nie miały waloru nowego dowodu. Podkreślenia wymaga również i to, że skoro dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, to nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd, nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.