I SAB/Wa 364/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.S. i A.A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku K.S. i A.A. z dnia 26 lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], uregulowaną niegdyś w księdze wieczystej hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. K.S., działający w imieniu własnym oraz A.A., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia 26 lutego 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], uregulowanej niegdyś w księdze wieczystej hip.[...]. Skarżący wskazali, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od ponad pięciu lat. W związku z bezczynnością organu strony złożyły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to zostało uznane za zasadne i postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Wojewoda wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa. Prowadzone przed Prezydentem [...] postępowanie odszkodowawcze, toczy z wniosku spadkobierców dawnego właściciela, w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). Prezydent podkreślił jednocześnie, że pełnomocnik stron pismem z dnia 18 lipca 2013 r. został poinformowany, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 31 października 2013 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z art. 119 § 2 ppsa, sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W przedmiotowej sprawie skarżący jako spadkobiercy byłej właścicielki spornej nieruchomości, pismem z dnia 26 lutego 2008 r. wystąpili do Prezydenta [...] w oparciu o art. 215 ust. 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położoną w [...] przy przy ul. [...], uregulowanej niegdyś w księdze wieczystej hip.[...]. Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 17 czerwca 2013 r. wynika, że od dnia złożenia przez stronę skarżącą wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając aktywność organu w prowadzeniu postępowania (w szczególności z uwzględnieniem okresu po dniu 17 maja 2011 r., czyli dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z Nr 34 poz. 173), doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały niezwykle opieszale i nie doprowadziły do zakończenia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwsze czynności jakie organ podjął po otrzymaniu wniosku odszkodowawczego, podjął w dniu 27 marca 2008 r., kiedy to w odpowiedzi na pismo pełnomocnika stron wyraził zgodę na sporządzenie mapy podziałowej przez biegłego geodetę wskazanego przez strony postępowania. W dniu 30 czerwca 2010 r. organ ponownie w odpowiedzi na pismo pełnomocnika stron poinformował o nieotrzymaniu mapy podziałowej. Skarżący nie mogąc doczekać się rozpoznania sprawy, pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Dopiero po tym wystąpieniu Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej (pisma z dnia 28 listopada 2012 r.). W dniu 26 lutego 2013 r. Prezydent [...] otrzymał postanowienie Wojewody [...] [...] lutego 2013 r. nr [...] wyznaczające mu trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Terminu wyznaczonego przez organ drugiej instancji Prezydent [...] nie dotrzymał, za to jak wskazuje w odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 18 lipca 2013r. poinformował pełnomocnika stron o planowanym zakończeniu postępowania do dnia 31 października 2013 r. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Ponadto wskazać należy, że organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 kpa i każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, powiadamiał o tym fakcie strony. Robił to raz, wyznaczając przy tym terminy z którego wynikało, że góry zakładał możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu praktyki takie są niedopuszalne. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 kpa, nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 kpa, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 kpa, nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz 120 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.