I SAB/Wa 229/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku H. M. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. H. M. w dniu [...] kwietnia 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Podała, że postępowanie toczy się przez wiele lat. Wskazała, że w sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, a Wojewoda [....] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2013 r. Sprawa nie została zakończona w terminie, co czyni skargę zasadną. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 1948 r. H. R. i I. R. wystąpiły o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] maja 1950 r. nr [...] odmówiło dotychczasowym właścicielkom H. R. i I. R. przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 1968 r. ustanowiło prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2 (stanowiącego obecnie część działki ew. nr [...] o pow. [...] m2) na rzecz [...]. Wnioskiem z dnia [...] października 1989 r. H. M. w imieniu własnym i I. R. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [....] ozn. nr hip. [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1998r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1950 r. Decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 1998 r. i umorzył postępowanie. W dniu [...] listopada 1998 r. w/w decyzja z dnia [...] września 1998 r. została zmieniona w ten sposób, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1998 r. została uchylona w całości i jednocześnie sprawa została przekazana według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. celem stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [..] maja 1950 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] maja 1950 r. W dniu [...] grudnia 2000 r. [...] zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o podjęcie działań mających na celu weryfikację decyzji nr [...]. Kolegium decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] orzekło o nie stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...]. W okresie od listopada 2001 r. do czerwca 2009 r. Prezydent W. prowadził działania w celu uzyskania informacji oraz dokumentów do sprawy z wniosku I. R. i H. M. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] orzekł o ustanowieniu na rzecz H. M., K. R. i J. R. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] hip. [...], ozn. w ew. gruntów jako działka [...] o pow. [...] w obrębie [...]. W związku z zakończeniem postępowania dotyczącego przyznania prawa użytkowania wieczystego organ zwrócił się z prośbą do Urzędu [...] o przygotowanie wypisu z ewidencji gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej działki [...] dla celów wieczysto-księgowych. Pismem z dnia [...] września 2009 r. H. M. ponowiła wniosek o ustalenie odszkodowania w stosunku do działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zatwierdził podział nieruchomości KW [...], ozn. w operacie ew. gruntów jako działka ew. nr [...] w obrębie [...], położonej w W. przy ul. [..] na działki nr [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [..] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]) uchylił pkt 1 i 2 powyższej decyzji i orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] hip. [...], ozn. w ew. gruntów jako działka [...] o pow. [...] w obrębie [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Prezydent, po rozpatrzeniu wniosku z [...] października 1948 r., odmówił H. M., K. R. i J. R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] stanowiącego obecnie działki ew. nr [...] w obrębie [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. H. M. w związku z decyzją nr [...] ponownie wniosła o odszkodowanie w stosunku do działek ew. nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezydent W., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował stronę, że z uwagi na konieczność zgromadzenia w sprawie dokumentacji oraz bardzo dużą ilością rozpatrywanych spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za w/w nieruchomość w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Organ wskazał, że sprawa zostanie zakończona do dnia [...] grudnia 2012 r. W dniu [...] października 2012 r. H. M. złożyła zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pismem z [...] stycznia 2013 r. organ, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., udzielił stronie informacji, że z uwagi na bardzo dużą ilość rozpatrywanych spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie określonym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Organ wskazał, że sprawa zostanie zakończona do dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda [..] postanowieniem z dnia [..] stycznia 2013 r. nr [...] uznał wniesione przez H. M. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy przez organ I instancji do dnia [...] marca 2013 r. Akta sprawy zostały zwrócone do Prezydenta W. w dniu [...] stycznia 2013 r. Organ pismem z [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., poinformował stronę, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji oraz bardzo dużą ilość rozpatrywanych spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie określonym w piśmie z dnia [..] stycznia 2013 r. Organ wskazał, że sprawa zostanie zakończona do dnia [...] sierpnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż postępowanie znajduje się na etapie analizy zgromadzonej dokumentacji mającej na celu określenie, czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz o tym, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia [..] sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Z tego względu podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W ocenie Sądu, sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Jest bezsporne, że do dnia rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawa z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] nie została zakończona w przewidzianej przez prawo formie. Wniosek o odszkodowanie pozostał nierozpoznany. Z tego względu, Sąd uznał skargę na bezczynność organu administracji publicznej za uzasadnioną i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn.hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynności Prezydenta W. nie można w niniejszej sprawie przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. W sprawie tej rozstrzygnięcie – co do istoty – o odszkodowaniu nie było możliwe do czasu zakończenia przez organ postępowania w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy wniosek o odszkodowanie. Decyzja Prezydenta W. w przedmiocie odpowiednio: ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego dz. ew. nr [...] z obrębu [...] i w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego części gruntu nieruchomości [..] wchodzącego w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...] wydana została odpowiednio w dniu [...] sierpnia 2011 r. (sprostowana postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r.) i w dniu [...] listopada 2011 r. Niewątpliwie przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] organ miał obowiązek zakończyć wskazane wyżej postępowania dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Z tego względu, czasu trwania postępowania toczącego się w tym przedmiocie, nie należy kwalifikować jako nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, prowadzonego na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Po wydaniu zaś decyzji w przedmiocie ustanowienia i odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, Prezydent W. podejmował działania i dokonywał ustaleń niezbędnych do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Organ występował do [...]. Prezydent W. zawiadamiał również stronę o przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy ([...]). Również w latach wcześniejszych, tj. w roku 2002, 2005 i 2008, gdy istniała przeszkoda do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w postaci toczącego się postępowania w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, organ przekazywał do wiadomości strony informacje o czynionych ustaleniach i podejmowanych działaniach. Z tych względów, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.