I OZ 760/13

Dnia 13 września 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 450/13, o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał J. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2013 r., w kwocie 200 zł. Zarządzenie w tej sprawie z dnia 15 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 450/13, zostało wydane na podstawie art.220 §§ 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193., dalej "rozporządzenie"). J. J. w zażaleniu na powyższe zarządzenie wniósł o zastosowanie przepisu art. 239 pkt 1) lit. d) i e) p.p.s.a. w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, że sprawa obejmuje roszczenia ze stosunku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art.214 § 1, art.220 § 1 i art.230 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem o którym mowa w wymienionych przepisach jest między innymi skarga (art.230 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie § 2 ust. 6 w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że w katalogu spraw, w których strona skarżąca działanie lub bezczynność organu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych), wymienione są sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych (art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a.) oraz sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Określenie "sprawa ze stosunku pracy i stosunków służbowych" oznacza, że chodzi o sprawę, której przedmiot wyznacza określony stosunek prawny, którego źródłem są przepisy prawa regulujące treść oraz strony tego stosunku prawnego. Zatem sprawą ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a., jest sprawa, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Wskazany przepis dotyczy więc takich spraw, w których przedmiotem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie, której przedmiotem jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego. Z kolei mówiąc o sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych mamy na myśli każdą sprawę sądowoadministracyjną mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych. W tej sytuacji materia odrębna od tej, która została uregulowana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. nie podlega wyłączeniu od kosztów sądowych jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Warto również w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OZ 267/07, zgodnie z którym dla ustalenia kwestii zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 p.p.s.a. przesądzające znaczenie ma ustalenie rodzaju sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji. Sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku materialnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot, niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a., konieczne jest ustalenie, że przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wynikające ze stosunków wymienionych w powyższym przepisie. Nie jest w tym przypadku wystarczające ustalenie, że przedmiot skargi pozostaje w jakimkolwiek związku ze stosunkiem służbowym. Podobnie w przypadku zastosowania art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. nie wystarczy wskazanie jakiegokolwiek związku z kwestią ubezpieczeń społecznych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) a przedmiotem przeprowadzonego postępowania jest kwestia przetwarzania danych osobowych skarżącego. Nie można zatem uznać, że przedmiot zaskarżenia ma podstawy w stosunku pracy, a zaskarżona decyzja w jakikolwiek sposób wpływa na kształt takiego stosunku. Zaskarżona decyzja nie ma również swojej podstawy w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym stanie sprawy prawidłowo Sąd I instancji ustalił wpis od skargi na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia, a zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.